«اسنودن» تا کجا موش و گربه بازی درمی‌آورد؟

امید کاجیان طی یادداشتی با عنوان «اسنودن» تا کجا موش و گربه بازی درمی‌آورد؟ در شماره امروز آرمان ملی نوشت: «ادوارد اسنودن» چهره‌ای که دیگر همه او را این روز‌ها می‌شناسند. حتی اگر کسی تا قبل از این نمی‌دانست او کیست و یا نام او یادش رفته بود، اکنون با این بازی زنجیروار توئیت‌های فارسی که به راه انداخته، حتما شناخته.

کارمند سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا و پیمانکار پیشین آژانس امنیت ملی. جالب اینکه این کارمند طرد شده و تحت‌تعقیب آمریکا خیلی معنادار تنها حساب کاربری که فالو دارد، حساب رسمی آژانس امنیت ملی آمریکاست؛ جایی که زمانی خودش در آن بروبیایی داشت. اسنودن را خیلی‌ها نه با نام افشاگر بلکه به‌عنوان جاسوس یا خائن به آمریکا هم معرفی می‌کنند؛ بخشی از آن به واسطه اطلاعاتی است که او از عملیات عظیم «جاسوسی و مراقبت در سطح جهانی» و پریزم داد.

بنا به مدارک ادعایی اسنودن، این برنامه‌ها شامل جاسوسی از مردم عادی و شخصیت‌ها در مکالمات تلفنی، ایمیل و موتور جست‌وجوی اینترنت در تمام کشور‌ها و بدون رعایت مرز‌های سیاسی بوده و در درجه اول توسط آژانس امنیت ملی ایالات‌متحده آمریکا انجام شدند. او بعد از این به سراغ سایر کشور‌ها و افشاگری برخی مسائل در جا‌های دیگر هم رفت و بعد هم در پناه روسیه درآمد. اما آنچه که این‌روز‌ها وی را به‌طور ویژه بر سر زبان‌ها انداخته توئیت‌های به نظر عده‌ای، معنادار او به زبان فارسی است. همه چیز هم از یک ضرب‌المثل شروع شد: «دیوار موش داره و موش‌گوش داره!»

همین توئیت خیلی‌ها را به این نتیجه رساند که ممکن است اسنودن با این کلام بخواهد بگوید همان موشی است که چیز‌هایی را فهمیده. اولین تعبیر این بود که اسنودن چیز‌هایی راجع به ایران به دست آورده که ممکن است در آینده نزدیک افشا کند. برخی، این افشاگری را علیه حکومت ایران تعبیر کرده و عده‌ای، آن را افشاگری علیه یک کشور دیگر که در ارتباط با ایران می‌خواسته کاری کند. بعضی می‌گویند اظهاراتش احتمالا به نفع ایران است و عده‌ای هم می‌گویند در هر صورت درنهایت آن اطلاعات نشانه خوبی نیست که بخواهیم آن را به نفع ایران بدانیم؛ درحالی‌که برخی نیز خوشبینانه این مسأله را مطرح می‌کردند که او برای جلب‌توجه و چه بسا جذب لایک، توئیت فارسی زده و اینکه صرفا از خود چهره‌ای رمزگونه به نمایش بگذارد.

اما تداوم توئیت‌های فارسی‌اش نشان داد که از قرار «آقای موش» این‌روز‌ها گوش‌هایش حسابی تیز بوده، چیز‌هایی را می‌داند که نباید. آن‌قدر که با مقدمه‌چینی‌هایی به زبان فارسی می‌خواهد هیجان افشاگری را بالاتر ببرد. برای همین هم او در دومین توئیتش نوشت: «من فقط می‌گویم دلیلی وجود دارد که گربه‌ها محبوب هستند.» اینکه اگر منظور اسنودن از آن موش خودش باشد و حالا پای محبوبیت گربه‌ها را وسط کشانده، می‌تواند نشان از همدستی با کسانی باشد که قبلا دشمن او محسوب می‌شدند و این خبر خوشی برای ایران نیست.

اما استدلال متفاوت و محتمل‌تر دیگری نیز وجود دارد و آن اینکه گربه درواقع همان ایران (نقشه ایران) است، به این معنا که عده‌ای نقشه‌هایی برای ایران کشیدند، عده‌ای که ظاهرا دوست ایران هستند. او گویی که می‌گوید که دوستی‌های عده‌ای با ایران بی‌دلیل نیست (!) و وی از دلیل این دوستی‌ها آگاه است. شاید آدم بی‌اختیار یاد کشور‌های خاص بیفتد و اینکه چه بسا خیانت‌هایی از همین کشور‌ها رخ داده باشد