کشفیاتی که به ساخت واکسن‌ کرونا کمک می‌کند

همشهری آنلاین: پژوهشگران انگلیسی می‌گویند پروتئین‌هایی را در کروناویروس‌ها شناسایی کرده‌اند که سلول‌های دفاعی T در بدن آنها را هدف قرار می‌دهند و می‌توانند مبنای ساخت واکسن‌های جدید قرار گیرند.

به نقل از رویترز پاسخ ایمنی به کووید-۱۹ فرآیندی پیچیده است و با اینکه شواهدی وجود دارد که پس از واکسیناسیون میزان‌های آنتی‌بادی‌های ضد ویروس در طول شش ماه کاهش می‌یابد، اما تصور بر این است که بخش دیگری از پاسخ ایمنی یعنی «سلول‌های دفاعی T» یا «لنفوسیت‌های T» همچنان نقش مهمی در حفاظت از فرد ایفا می‌کنند.

پژوهشگران «یونیورسیتی کالج لندن» (UCL) در بررسی ۷۳۱ نفر از کارکنان پزشکی بیمارستان‌های لندن در طول موج اول پاندمی کرونا دریافتند که بسیاری از آنها با وجود قرار گرفتن احتمالی در معرض ویروس کرونا آزمایش مثبت پیدا نمی‌کنند.

این دانشمندان دریافتند در گروهی از این افراد با وجودی که به دنبال قرارگیری احتمالی در معرض ویروس کرونا آنتی‌بادی ضد کرونا تولید نشده یا آزمایش PCR مثبت نشده است، اما پاسخ دفاعی به صورت پاسخ گسترده و عمده سلول‌های T رخ داده است.

به گفته این پژوهشگران این یافته‌ها نشان می‌دهند که سلول‌های دفاعی T در بدن این افراد ویروس کرونا را پیش از آنکه باعث ایجاد علامتی شود یا آزمایش را مثبت کند، از بین برده و مانع ایجاد عفونت شده است.

لیو سوالدینگ، نویسنده اصلی مقاله این بررسی که در ژورنال علمی Nature منتشر شده است، گفت: «می‌دانیم که برخی از افراد با وجود اینکه احتمالا در معرض ویروس قرار می‌گیرند، دچار عفونت نمی‌شوند.»

به گفته سوالدینگ، نکته بسیار مهم این است که سلول‌های T شناسایی‌شده در این افراد که ویروس نتوانسته است عفونت موفقی ایجاد کند، نسبت به افرادی که دچار عفونت شده‌اند، به نقاط متفاوتی از ویروس حمله می‌کند.

واکسن‌های فعلی که باعث ایجاد حفاظت در برابر بیماری شدید کووید-۱۹ می‌شوند، اما از سرایت ویروس یا عفونت دوباره افراد جلوگیری نمی‌کنند، پروتئین شاخکی یا گل‌میخی سطح ویروس کرونا را هدف قرار می‌دهند. این پروتئین‌های شاخکی با اتصال به گیرنده‌های در سطح سلول باعث ورود ویروس به سلول می‌شوند و ویروس امکان تکثیر را پیدا می‌کند.

در مقابل، پاسخی که سلول‌های T در افراد در این بررسی ایجاد کرده بود و به طور کلی مانع عفونت شده بود، بر گروه دیگری از پروتئین‌های ویروسی به نام «پروتئین‌های تکثیر» تاثیر می‌گذارد.

تصویر میکروسکوپ الکترونی از یک سلول T یا لنفوسیت T که پاسخ دفاعی بدن در برابر عوامل بیماری‌زا به عهده دارد

این پژوهشگران می‌گویند با اینکه یافته‌های‌شان نشان می‌دهد این پاسخ دفاعی سلول‌های T باعث حفاظت در برابر عفونت قابل‌شناسایی می‌شود، لزوما ممکن است برای حفاظت در برابر کروناویروس کافی نباشد و در این پژوهش این موضوع که آیا این افراد در هنگام قرارگیری دوباره در برابر ویروس در مقابل آن حفاظت می‌شوند یا نه، بررسی نشده است.

به گفته این پژوهشگران، این «پروتیین‌های تکثیر» (بر خلاف پروتئین‌های شاخکی یا گل‌میخی سطح ویروس) دستخوش کمترین تغییرات در حین جهش‌های کروناویروس می‌شوند، و قرارگیری قبلی برخی از این کارکنان پزشکی در معرض سایر کروناویروس‌ها (به جر کروناویروس عامل پاندمی اخیر) ممکن است علت پاسخ سریع سلول‌ T در این افراد نسبت به کروناویروس جدید باشد.

یک نتیجه‌گیری دیگر این پژوهشگران این است که واکسنی که علاوه بر «پروتئین شاخکی»، این «پروتئین‌های تکثیر» را هدف قرار دهد، می‌تواند بر ضد طیف گسترده‌ای از کروناویروس‌ها از جمله سویه‌ی دلتای کروناویروس جدید که به گونه غالب پاندمی بدل شده است، موثر باشد

بنابراین به گفته سوالدینگ، کاملا منطقی است که در واکسن‌های نسل آینده برای کروناویروس این پروتئین‌ها هم هدف قرار گیرند.