ایران دوباره در اوپک قدرتمند می‌شود؟

خبرگزاری ایسنا: کسانی که تحولات بازار جهانی نفت و اوضاع سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) را از نزدیک دنبال می‌کنند این روزها ذهنشان مشغول این موضوع است که آیا ناآرامی‌ها در عراق جایگاه و قدرت ایران در اوپک را تقویت می‌کند؟

رتبه ایران در بین کشورهای تولیدکننده نفت عضو اوپک در حالی تضعیف شده و در سال میلادی گذشته به جایگاه پنجم این سازمان نزول کرده که با توجه به عزم مقام‌های نفتی کشور مبنی بر افزایش ظرفیت تولید نفت خام به ۵.۷ میلیون بشکه و همچنین با توجه به نا آرامی های ایجاد شده در عراق که این کشور را برای سرمایه‌گذاران بی‌ثبات و ناامن جلوه داد، به نظر می رسد وعده کسب جایگاه دومی برای ایران در اوپک اندکی تسهیل شده است.

بر اساس گزارش اوپک و بنا به آمار های اولیه رسمی منتشر شده از سوی خود اعضای اوپک، میزان تولید نفت خام ایران در ماه می با کاهش روزانه ۲۰ هزار بشکه‌ای به سه میلیون و ۲۳۰ هزار بشکه در روز رسیده است.

بنا بر این آمار، ایران پس از عربستان با تولید روزانه ۹ میلیون و ۷۰۵ هزار بشکه در ماه می رتبه دوم بین اعضای اوپک را به خود اختصاص داده و عراق نیز با تولید روزانه سه میلیون و ۱۷۷ هزار بشکه در جایگاه سوم قرار دارد.

از سوی دیگر بنا به گزارش اوپک بر اساس منابع ثانویه میزان تولید نفت ایران تفاوت چشمگیری با آمار اولیه دارد به طوریکه در ماه می میزان تولید نفت خام به دو میلیون و ۷۹۹ هزار بشکه رسیده که در مقایسه با آوریل ۱۸ هزار بشکه افزایش یافته است. بر اساس این آمار ایران در جایگاه سوم و پس از عربستان و عراق که روزانه به ترتیب ۹ میلیون و ۶۴۶ و سه میلیون و ۳۳۱ هزار بشکه نفت خام تولید می کنند قرار دارد. در ماه آوریل نیز ایران در رتبه چهارم و پس از عربستان، عراق و کویت قرار داشت.

اما رتبه ایران در حالی بین کشورهای عضو اوپک افزایش یافته که همواره مقامات نفتی دولت دهم، بر رتبه دوم ایران در این سازمان تاکید می کردند و همچنان آمارهای اولیه اوپک موید این مطلب است.این در حالی است که چندی پیش،بیژن نامدار زنگنه ، وزیر نفت کشورمان، با تاکید بر این‌که جایگاه ایران در اوپک در سال‌های اخیر تضعیف شده است، عنوان کرد که "با بالا‌رفتن تولید و ظرفیت تولید می‌توان جایگاه ایران را در این سازمان ارتقاء داد در واقع رقم تولید نفت و ظرفیت تولید مانند ارتشی است که می‌تواند از جایگاه ایران در این سازمان پاسداری کند."

پیش تر نیز سید محسن قمصری، مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران در اظهار نظری جایگاه ایران را در بین اعضای اوپک نا مناسب دانسته و اذعان کرده بود که "اکنون در اوپک در رتبه چهارم و یا پنجم قرار داریم و کسب جایگاه دومی در اوپک با توجه به افزایش تولیدات عراق تا حدی سخت است."

البته این اظهار نظر در شرایطی مطرح شده که بروز نا آرامی‌های اخیر در عراق، تولید نفت این کشور به عنوان دومین تولید‌کننده بزرگ اوپک پس از عربستان را تهدید می‌کند این در حالی است که بغداد امسال شروع خوبی در زمینه تولید نفت داشت به طوری که تولید خود را به سه میلیون و ۴۰۰ و صادرات خود را به دو میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در روز رسانده و جایگاه خود به عنوان دومین تولیدکننده بزرگ اوپک پس از عربستان را محکم‌ کرده بود.

البته بعید به نظر می‌رسد که نا آرامی های ایجاد شده باعث شود که عراق همه تولید خود را از دست بدهد، علی‌الخصوص با توجه به این‌که دو سوم ظرفیت تولیدی در جنوب این کشور به دور از ناآرامی‌ها قرار دارد، اما با این وجود میزان قابل توجهی از تولید عراق از بازارهای جهانی خارج می‌شود .

از سوی دیگر، بنا به اهداف سند چشم‌انداز صنعت نفت در افق ۱۳۹۴، ایران باید دومین تولیدکننده نفت اوپک با ظرفیت هفت درصد از تقاضای بازار جهانی باشد و این در حالی است که تا سال ۲۰۱۳ ایران جایگاه سوم را از دست داده و در جایگاه پنجم و پس از عربستان،عراق، کویت و امارات متحره عربی قرار گرفته است.

بنابراین با توجه به وعده مقامات نفتی کشور مبنی بر این که تولید نفت ایران تا پایان سال جاری به میزان پیش از تحریم ها و معادل حدود چهار میلیون بشکه و تا پایان سال ۹۶ به ۵.۷ میلیون بشکه می رسد، باید دید آیا صعود ایران به جایگاه دوم اوپک و بازیابی قدرت از دست رفته در این سازمان امکان پذیر خواهد بود؟