چرا چپ‌دست می‌شویم؟

ایسنا: محققان آلمانی در این مطالعه اظهار کردند علاوه بر نقش ژنتیک، بخش‌های خاصی از آناتومی مغز نیز با چپ دستی و راست دستی افراد مرتبط شناخته می‌شود.

دانشمندان مدت‌هاست تمایل دارند علت چپ دستی برخی افراد را متوجه شوند و دلیل این امر نیز آن است که چپ دستی با عدم تقارن مغز مرتبط است و به همین دلیل هم هر دو نیمکره مغز مهارت‌های خاص یک فرد را کنترل می‌کنند. در راست دست‌ها، نیمکره چپ مغز مسئولیت کنترل دست راست را در بر عهده دارد و در چپ دست‌ها نیز عکس این اتفاق رخ می‌دهد.

در اکثر افراد نیمکره چپ مسئولیت تسلط افراد بر زبان را دارد اما در چپ دست‌ها عکس این موضوع رخ می‌دهد. "کلاید فرانک" از محققان این مطالعه گفت: درک نقش هر نیمکره در زبان و سایر عملکردهای شناختی بسیار مهم است. بسیاری از مسائل روان‌پزشکی مختلف در افزایش نرخ چپ‌دستی، اوتیسم، اسکیزوفرنی و ناتوانی ذهنی دخیل هستند البته باید ذکر کرد که اکثر افراد چپ‌دست این مشکلات را ندارند. اما درک این موضوع که راست‌دستی و چپ‌دستی دقیقا چرا با عدم تقارن مغز مرتبطند و ژن‌ها در این امر چه نقشی ایفا می‌کنند، بسیار مهم است.

برای بررسی پایه عصبی و ژنتیکی چپ دستی و بررسی تفاوت‌های بین چپ‌دست‌ها و راست‌دست‌ها و اندازه گیری این عدم تقارن، محققان از تصاویر مجموعه داده‌های بزرگ بانک اطلاعات پزشکی بریتانیا استفاده کردند.

محققان پس از بررسی‌ها دریافتند راست دست‌ها به طور متوسط ​​از نظر عدم تقارن مغزی در ۱۰ منطقه خاص مغز با چپ دست‌ها متفاوت بودند. در تمام این ۱۰ منطقه، ماده خاکستری نیمکره راست در چپ دست‌ها نسبتا بزرگ‌تر بود که این امر با افزایش منابع عصبی برای حمایت از نقش آن نیمکره در کنترل دست چپ مرتبط است. فرانک افزود: این نخستین بار است که بخش‌های خاصی از آناتومی مغز با چپ دستی و راست دستی افراد مرتبط شناخته می‌شود.

ماده خاکستری جزء اصلی دستگاه عصبی مرکزی(CNS) است و شامل اجسام سلولی نورونی، نوروپیل(دندریت‌ها و آکسون‌های میلینی نشده)، سلول‌های گلیال(آستروسیت‌ها و الیگودندروسیت‌ها)، سیناپس‌ها و مویرگ‌ها است.

دانشمندان همچنین دریافتند که ژنتیک نیز بر روی راست‌دستی و چپ‌دستی تاثیر گذار است و با عدم تقارن مغز در مناطق مرتبط با زبان مرتبط است. جالب اینجاست که یکی از ژن‌های دخیل در این موضوع NME۷ است چرا که این ژن بر موقعیت اندام‌های بدن مانند قلب یا کبد و قرارگیری آنها در سمت راست یا چپ بدن تاثیرگذار است.

به گفته فرانک، راست‌دستی و چپ‌دستی و زبان ممکن است تا حدی در طول رشد مغز انسان با یکدیگر مرتبط بوده باشند و تاریخچه تکاملی مشترکی داشته باشند.