‌فرصت ۶ ماهه برای ایمنی گود میلاد

روزنامه شرق: از بالکن مرکز همایش‌های برج میلاد، گود عمیقی که سال‌هاست در مجاورت اتوبان همت و برج قرار دارد، پیداست. نرده‌های شیشه‌ای ترک خورده است؛ می‌گویند می‌تواند تأثیر گود باشد. تنها شش ماه به زمانی که ایمنی گود تضمین شده، مانده است.

این تضمین هم صد درصدی نیست. به گفته مهدی علیپور، معاون فنی و عمرانی برج میلاد، باید همین شش ماه هم یک‌سری کارها انجام شود. سال‌هاست درخصوص این گودال عمیق در حاشیه یکی از شلوغ‌ترین بزرگراه‌های تهران و مرکز پژوهش‌های برج میلاد هشدار داده می‌شود؛ تا آنجا که سازمان بازرسی کل کشور نیز به ناایمن‌بودن این گود ورود کرد. در نامه‌ای که سازمان بازرسی خطاب به شهرداری نوشته بود، تأکید شده که براساس مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان، خطر این گود از نوع بسیار زیاد بوده است.

سازه برج میلاد نیز جزء ساختمان‌های بسیار حساس ارزیابی شده و با توجه به در‌نظر‌گرفتن اثرات لرزه‌ای و ژئوتکنیکی، رهاسازی گود در طراحی‌های اولیه و بررسی عملکرد سازه اصلی برج میلاد در دوره بهره‌برداری آن، دور از انتظار است. بنابراین با توجه به عدم همکاری شریک پروژه و ممانعت از ورود عوامل شهرداری جهت پایداری گود، پس از پیگیری‌های انجام‌شده، فرمانده نیروی انتظامی اعلام کرد همکاری لازم با عوامل شهرداری به‌منظور پایدارسازی گود برای تردد در پروژه با هماهنگی مدیر پروژه به عمل خواهد آمد. در این نامه از شهرداری درخواست شده هر‌چه سریع‌تر به تعیین تکلیف وضعیت پروژه اقدام کند.

بااین‌حال، در تمام این سال‌ها، اقدام سریعی برای تعیین تکلیف این گود نشد؛ اما به‌تازگی این گود تعیین تکلیف نهایی شده و مالکیت زمین به شهرداری واگذار شده است. قرار است با ساخت بخشی از سازه‌ای که برای این فاز تعریف شده، این گود ایمن‌سازی شود.

مهدی علیپور، معاون فنی و عمرانی برج، می‌گوید ایمن‌سازی بیش از ۳۲ گود تهران را بر عهده داشته از‌جمله ایمن‌سازی گود بابک زنجانی. او معتقد است گودی که صاحب داشته باشد، خطرآفرین نیست و می‌تواند ایمن شود. او از بابک زنجانی در زندان امضای رضایت ایمن‌سازی گود را گرفته و حالا معتقد است با ساخت بخشی از سازه می‌توان گود برج میلاد را ایمن‌سازی کرد و هزینه آن را هم از سرمایه‌گذار بعدی پروژه گرفت.

او به عبارت گود برج میلاد معترض است و می‌گوید: خود برج میلاد تنها در همسایگی این گود است و نه از نظر ساختاری و نه اداری و سرمایه‌گذاری، ارتباطی با برج میلاد ندارد و ما همیشه نسبت به وجود این گود در کنار اراضی برج میلاد معترض و نگران بودیم، اما چون قرارداد ساخت پروژه از سوی سازمان سرمایه‌گذاری بسته شده بود و شهرداری نیز یک طرف قضیه بود، امکان اقامه دعوی نداشتیم؛ زیرا بخشی از بدنه شهرداری درگیر این پروژه بود. او ادامه می‌دهد: از سال ۹۲ ماجراهای این گود شروع شد و قرارداد این پروژه به‌صورت مشارکتی بسته شد.

۴۹ و نیم درصد عایدی شهرداری تهران و ۵۰ و نیم درصد عایدی بنیاد تعاون ناجا در این پروژه مشارکتی بود، اما به‌دلیل تغییرات زیادی که در طراحی و میزان سرمایه‌گذاری و در‌نهایت دستور خارج‌شدن نهادهای نظامی از بخش‌های اقتصادی داده شد، این پروژه به سرانجام نرسید تا اینکه چند ماه پیش کاملا منتفی شد و زمین آن به شهرداری تهران تعلق گرفت. همچنین بر اساس مصوبه شورای عالی شهرسازی برای این اراضی، کاربری‌هایی تعریف شده که باید قرارداد سرمایه‌گذاری آن بسته شود.

با توجه به این مصوبه، به نظر می‌آید طرح فروش این اراضی منتفی است و این پروژه بخشی از درآمدهای پایدار شهری محسوب می‌شود. او درخصوص اینکه گود مجاور برج میلاد تا چه زمانی ایمن است نیز توضیح می‌دهد‌: در‌صورتی‌که اقداماتی برای ایمن‌سازی انجام شود، این گود تا شش ماه آینده ایمن است. مشاور فنی مهندسی اعلام کرده تا شش ماه تضمین می‌کند مشکلی برای این گود وجود نداشته باشد. وی تأکید کرد: طرحی برای ایمنی موقت این گود تا زمانی که کارهای سرمایه‌گذاری و آغاز طرح اصلی انجام شود، پیش‌بینی شده است.

«مهدی عباسی» رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران نیز در‌خصوص گود برج میلاد توضیح می‌دهد: یکی از مباحث محوری که در بازدید از برج میلاد مورد تأکید قرار گرفت، گود معروف برج میلاد بود که به لحاظ ایمن‌سازی، شرایط نامناسبی دارد. دوستان پیشنهاد کردند بخشی از سازه اجرائی شود تا پایدارسازی با اجرای سازه شکل بگیرد و بعد پروژه به‌صورت اصلی اجرا شود. قرار بر این شد در ادامه، جلسه مشترکی با معاون شهرسازی و عمرانی شهرداری تهران تشکیل شود و اگر لازم بود، شورا نیز در دادن مجوزهای لازم همکاری کند تا هر‌چه زودتر، این گود ساماندهی و ایمن‌سازی شود؛ ضمن آنکه منابع صرف‌شده نیز اتلاف نشود. او اضافه می‌کند: اینکه این گود ناایمن است و باید به‌سرعت از‌سوی شهرداری ایمن‌سازی شود، در اولویت است و همچنین باید اصل پروژه نیز به‌صورت مشارکتی اجرائی شود. به گفته عباسی از عمر استاندارد پایدارسازی گود میلاد گذشته و آنچه مهم است، تلاش برای مقاوم‌سازی آن برای پیشگیری از حوادث احتمالی است. او ادامه می‌دهد: کاربری‌های تجاری و کاربری در زمینه احداث هتل، بخشی از کارکردهایی است که برای فضای اضافه‌شده به زمین‌های برج میلاد پیش‌بینی شده است. گود مجاور برج میلاد، تنها وصله ناجور این مجموعه که بر‌اساس طرح جامعی که برای آن تعریف شده باید به ارتقای جایگاه جهانی تهران کمک کند، نبود؛ در مکانی که قرار است براساس طرح‌های بلند‌مدت، مرکز دیپلماسی فرهنگی کشور شود‌، شهربازی کوچکی هم تعریف شده است؛ مانند همان شهربازی که در حاشیه دریاچه خلیج فارس تعریف شده یا هر شهربازی کوچکی که می‌شود در هر نقطه‌ای از شهر ایجاد شود.

از سوله نمایشگاهی برجی که قرار است مأموریت‌های بین‌المللی انجام دهد، برای ضبط برنامه خندوانه استفاده می‌شود. عباس حیدری، مدیر‌عامل برج میلاد، در‌خصوص ایجاد برخی سازه‌ها در کنار برج میلاد (مانند شهربازی یا استفاده مجموعه تلویزیونی «خندوانه» از مجموعه نمایشگاهی برج میلاد) توضیح می‌دهد: همه این سازه‌ها با کاربری برج میلاد همخوانی دارد. شهرداری تهران در حوزه گردشگری اگر‌چه متولی نیست، اما اقداماتی را انجام داده و تعریف مجموعه‌هایی که به موضوع گردشگری کمک می‌کنند، مغایر با کاربری برج میلاد نیست.

او در‌خصوص استفاده مجموعه تلویزیونی «خندوانه» از مجموعه نمایشگاهی برج میلاد نیز توضیح می‌دهد: در چند سال اخیر به‌خاطر شیوه و همه‌گیری پاندمی کرونا، استفاده از این مجموعه نمایشگاهی راکد شده بود و از این ظرفیت استفاده نمی‌شد. به همین دلیل این مجموعه در اختیار برنامه‌های سیمای جمهوری اسلامی ایران -‌از‌جمله برنامه پربیننده «خندوانه»- قرار گرفت و کاربری تغییر داده‌شده، صرفا به دلیل مقطع زمانی خاص کرونا، جهت استفاده از این فضا بوده است.

براساس طرحی که مدتی پیش از سوی عبدالرضا گلپایگانی‌، معاون وقت معماری و شهرسازی شهرداری تشریح شده بود، رویکرد جدید به این سمت رفته که بخش بازرگانی بین‌المللی در محدوده برج میلاد، بتواند برای تولیدات صنایع دستی ایرانی و محصولات هنری مکان مناسبی باشد. بخش دیگر هم مربوط به ایجاد هتل بود که هتلی با مقیاس بین‌المللی احداث شود.

به نظر می‌آید تا زمانی که مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری درخصوص برج میلاد اجرائی نشود، شاهد برگزاری نمایشگاه‌هایی که بیشتر به روز‌بازارها شبیه است و فضاهای تفریحی که با کارکردهای بین‌الملی برج همخوانی ندارد، باشیم.