پشت پرده دولت رئیسی چه کسانی هستند؟

رویداد ۲۴: سید یاسر جبرائیلی و مقداد نیلی دو چهره اثرگذار در دولت روحانی هستند و آنقدر نفوذ دارند که یکی از نمایندگان در کنایه‌ای این دولت را دولت مقدادیسم خوانده است. اما آنها از کجا آمده‌اند و چگونه به این نفوذ رسیدند؟ گزارش رویداد۲۴ درباره این دو چهره سیاسی اصولگرا را حتما بخوانید.

سال ۸۸ بیانیه چند روزنامه‌نگار در دفاع از محمود احمدی‌نژاد منتشر شد. بسیاری از چهره‌هایی که آن زمان نامه را امضا کرده بودند، افراد شناخته شده‌ای نبودند اما حالا بعد از ۱۲ سال این اسامی تقریبا شناخته شده هستند؛ مقداد نیلی، یاسر جبرائیلی، تقی دژکام، سیدنظام الدین موسوی (نماینده فعلی مجلس که رکوردار بیشترین غیبت در مجلس است) آمنه علیپور (خبرنگار ۲۰:۳۰) پیام فضلی نژاد، عباس درویش توانگر، حامد طالبی و مهدی فضائلی و ... حالا بدل به چهره‌های اثرگذاری در سیاست ایران شده‌اند و برخی از آنها آشکارا و برخی هم پشت پرده نقش آفرینی می‌کنند.

چند روز پیش در فضای مجازی اتفاق جالبی افتاد. ابتدا صحبتی از سیدمحمد حسینی وزیر ارشاد احمدی نژاد و معاون پارلمانی ابراهیم رئیسی منتشر شد که به نقل از او در خبری آمده بود که «اگر مذاکرات شکست بخورد، راهبرد ایران نگاه به شرق خواهد شد.»

این صحبت‌ها با انتقادات فراوانی مواجه شد. اصولگرایان عموما به این انتقادات توجهی ندارند و گاه به منتقدان خود اهانت می‌کنند. به یاد بیاورید زمانی حداد عادل در پاسخ به مجری یک برنامه طنز، درباره ساختن واژه کش‌لقمه، منتقدان خود را حرام لقمه خطاب کرده بود! اصولگرایان حتی همفکران خود را هم در این مواقع می‌نوازند؛ چنانچه عنابستانی بیست و چهار ساعت بعد از اینکه از قالیباف تقدیر و تشکر کرده بود، بعد از موضع انتقادی قالیباف، به رئیس مجلس حمله کرد و او را جوگیری خواند که به دنبال کرسی ریاست جمهوری است.

یکی از منتقدان حسینی سیدیاسر جبراییلی بود که با لحنی از بالا به پایین خطاب به معاون رئیس جمهور نوشت سخن معاون پارلمانی رئیس جمهور درباره چرخش به شرق خطای راهبردی است که می‌تواند تبعاتی سوء داشته باشد. برای جمهوری اسلامی نگاه به شرق آلترناتیو نگاه به غرب نیست. یک راهبرد مستقل با مبانی مستحکم است.»

حسینی البته در برابر یک انتقاد مانند سایر همفکران خود عمل کرد و یاسر جبرائیلی را برادر عزیز خطاب کرده و به او پاسخ داد «این خبر درست نیست و تکذیبیه آن را هم برای رسانه‌ها فرستاده شده است.» در ظاهر به نظر می‌رسد این نرمش حسینی مقابل جبرائیلی، به خاطر احترام است، اما برخی تحلیلگران می‌گویند این احترام به خاطر نفوذ بالای جبرائیلی در تصمیمات دولت ابراهیم رئیسی است.

یاسر جبرائیلی یک کتاب درباره رهبر انقلاب نوشته است. او یک سابقه مهم دیگر هم دارد؛ اینکه برای اولین بار حجت الاسلام پناهیان را آیت الله پناهیان خطاب کرد. جبرائیلی بیشتر به عنوان چهره نزدیک به محسن رضایی شناخته می‌شود که متولد ۶۳ است و با همین سن به سمت رئیس مرکز ارزیابی و نظارت راهبردی اجرای سیاست‌های کلی نظام در مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده است. این پست در حالی به او داده شده که هنوز به چهل سالگی هم نرسیده است. البته همان زمان که خبر رسید جبرائیلی در مجمع تشخیص مصلحت استخدام شده، مشخص بود که محسن رضایی قرار است کاندیدای انتخاب شود؛ این پیش‌بینی هم درست از آب درآمد.

جبرائیلی اگرچه مدتی از مدیران ارشد خبرگزاری فارس بوده، اما امسال در یک برنامه تلویزیونی، حمله‌اش به سعید جلیلی خبرساز شد، وقتی گفت «این آقا که مدام می‌گوید برنامه دارد، هیچ برنامه مدونی ندارد و فقط شعار می‌دهد و عکس انداختن با این و آن، به منزله برنامه داشتن نیست!»

جبرائیلی در صفحه توییترش خود را دکترای اندیشه سیاسی و رئیس مرکز مطالعات پیشرفت عماد معرفی کرده است. در ابتدای پیروزی ابراهیم رئیسی، محمدرضا فاطمی امین، مهدی دوستی، فرهاد رهبر، مسعود میرکاظمی، حجت عبدالملکی و یاسر جبرائیلی به عنوان چهره‌های اصلی اقتصادی کابینه ابراهیم رئیسی معرفی شدند. از این جمع سه نفر (عبدالملکی، میرکاظمی و فاطمی امین) به مدیریت‌های کلان رسیدند. مهدی دوستی که نامش به عنوان وزیر نفت احتمالی مطرح بود به هرمزگان رفت و فرهاد رهبر هم به حاشیه رفت. یاسر جبرئیلی اما گویا جایی محکمتر در پشت پرده انتصابات برای خود پیدا کرد و سعی کرد به جای بازیگری، کارگردان دولت قوی ابراهیم رئیسی باشد.

چند ماه قبل هم اخطار او به شبکه پویا که ناشی از انتقاد فرزند او به صدا و سیما بود، موجب شد محمدرضا سرشار خیلی سریع از خانواده جبرائیلی عذرخواهی کند و کنداکتور صداوسیما را بر اساس سلیقه آقازاده جبرائیلی تغییر دهد.

سال گذشته هم که دولت روحانی روی کار بود، یاسر جبرائیلی نفوذ زیادی داشت و نقش او در پشت پرده بسیاری از اتفاقات دیده می‌شد. برخی مدعی بودند او یک تنه مانع واردات واکسن شده بود تا واکسن‌های تولید داخل به مراحل نهایی تولید برسند و در دولت رئیسی هم گویا نقش موثری در تعیین کابینه، خط مشی‌ها و ... دارد و یکی از مهمترین مهره‌گردانان دولت سیزدهم به شمار می‌رود. قبل از آنهم آنقدر برای خودش جایگاه و شأن قائل بود که درخواست می‌کرد چه کسانی در انتخابات تایید و چه کسانی رد صلاحیت شوند. او در توییتی نوشته بود: «از معیار‌ها و شرایط بسیار مهم جهت تشخیص افراد واجد صلاحیت برای نامزدی ریاست جمهوری مدیر و مدبر بودن است. رد صلاحیت آقای جهانگیری که بی‌تدبیری‌ها، ائتلاف منابع، بحران‌آفرینی‌ها و ناتوانی‌هایشان در حل مشکلات کشور به وضع امروز منجر شده، مطالبه‌ای معقول و منطقی از شورای نگهبان است.» البته این درخواست هم اجابت شد!

البته او در هیات انتخاب اصولگرایان شورای شهر حضور داشت. مسعود عالی، یاسر جبرائیلی، غلامرضا قاسمیان، طالب زاده، منوچهر متکی، بی‌آزار تهرانی، کامران دانشجو، معصومه آباد، رضا روستا آزاد و سید علی ریاض منتخبین مجمع عمومی در هیات انتخاب اصولگرایان بودند که لیست ۹۰ نفره را به لیست سی نفره تبدیل کردند؛ فرایندی که در نهایت منتخبین تهران در آن مشخص شدند.

اما فقط یاسر جبرائیلی نیست که چهره پشت پرده دولت رئیسی است. بعضی از فعالان سیاسی اصولگرا، از نقش آفرینی یک داماد در دولت ابراهیم رئیسی صحبت می‌کنند. آن‌ها می‌گویند انتقاد از انتصابات داماد‌ها که در فضای مجازی به راه افتاده است، همگی معطوف به یک داماد خاص است. مقداد نیلی! چهره‌ای که از قضا او هم همچون دیگر نیروهای به کار گرفته شده در دولت رئیسی فارغ التحصیل دانشگاه امام صادق است.

به گزارش رویداد۲۴ حدود یک ماه پیش کاظم دلخوش اباتری از نمایندگان مجلس، دولت رئیسی را دولت مقدادیسم نامیده بود و گفته بود «آنگونه که پیداست در دولت شما نیز پدیده مقدادیسم همان نقش غلطی را ایفا می‌کند که آشناییسم در دولت روحانی ایفا می‌کرد. مگر در کشور قحط الرجال علمی و سیاسی داریم که در نهاد ریاست جمهوری چهار نفر از اساتید برجسته دانشگاهی کشور دیده نمی‌شوند که حداقل در مناسبات رسمی چند خط بنویسند و به شما بدهند تا این همه شاهد گفتمان ضعیف و بحث برانگیز غیرعلمی و غیراستنادی از شما نباشیم؟ دولت شما ظاهرا دولت دلدادگان است، به یک عزیز دردانه خاص که باید همه اتفاقات، انتصابات و استناد‌ها به ایشان ختم شود. انتصابات در وزارتخانه‌ها و سازمان‌های تابعه دولت تقریبا داد همه دلسوزان را درآورده است، نفوذ برخی افراد در وزارتخانه‌ها برای انتصابات تا حدی است که تقریبا وزیر یا وزرای مربوطه به بی‌اثرترین فرد در این انتصابات تبدیل شده‌اند.»

خانواده نیلی‌ها یک پست دیگر هم گرفته بودند و میثم نیلی برادر مقداد نیلی به بنیاد فارابی رفت. بعضی رسانه‌ها نوشته بودند گرداننده اصلی بازی بنیاد فارابی از این به بعد میثم نیلی خواهد بود. میثم نیلی برادر مقداد نیلی داماد ابراهیم رئیسی است که شاید برای جلوگیری از شائبه خویشاوندسالاری، خود مدیریت مجموعه را بر عهده نگرفته است.

یاسر جبرائیلی و مقداد نیلی، هر دو از نویسندگی سایت‌های تندروی اصولگرا، کنشگری سیاسی را آغاز کرده بودند و در دوره‌ای، بیانیه‌های حمایتی در دفاع از محمود احمدی نژاد منتشر می‌کردند. اما حالا خود آن‌ها به دست‌های ناپیدای دولتی تبدیل شده‌اند که نزدیکترین وابستگی را به آنها دارد.