بارداری بعد از چهل سالگی؛ موفقیت یا شکست

ایسنا: به طور طبیعی، کمتر از یک درصد زنان در سنین بین ۴۰ تا ۴۵ سالگی بارداری موفقی را تجربه می‌کنند. به بیانی دیگر، احتمال وقوع بارداری در هر چرخه قاعدگی تنها ۵ درصد می‌باشد و عواملی نظیر سبک زندگی، تناسب‌اندام و... در مشکلات بارداری بعد از چهل سالگی دخیل است.

بنابر اعلام رادینا سلامت، البته امروزه که سن ازدواج به دلایل مسائل اقتصادی بالاتر رفته و بارداری بعد از ۴۰ سالگی رواج بیشتری پیداکرده، پزشکان تلاش می‌کنند راهکارهای مناسبی را جهت افزایش بارداری سالم به این دسته از افراد ارائه ‌دهند. به طور کلی، در طول مدت‌زمان فعالیت سیستم هیپوتالاموس مغز، سیستم تولیدمثل، رحم و تخمدان‌ها و تا هنگامی که چرخه قاعدگی از کار نیفتاده است، امکان بارداری برای یک خانم وجود دارد. بنابراین، حتی بعد از سن ۴۰ سالگی نیز با افزایش کنترل و نظارت‌های پزشکی می‌توان بارداری موفقی داشت.

نحوه بارداری بعد از سن چهل سالگی

معمولاً پزشکان با ارزیابی کیفیت تخمک‌ها از طریق آزمایش سنجش سطح هورمون آنتی مولرین (AMH)، احتمال قدرت باروری زنان به صورت طبیعی بعد از سن ۴۰ سالگی را تخمین می‌زنند. اگر سطح AMH بالای یک باشد، نشان‌دهنده قدرت باروری مناسب خانم است و اگر مقدار این هورمون زیر یک باشد، به معنی قدرت باوری کم می‌باشد.

آزمایش AMH که از آن به عنوان آزمایش ذخیره تخمدان یاد می‌شود، یکی از مهمترین تست‌های ارزیابی ناباروری زنان است که به بررسی میزان هورمون AMH یا آنتی مولرین ترشح شده توسط فولیکول‌های آنترال می‌پردازد. تفسیر آزمایش ذخیره تخمدان در تعیین دوز صحیح داروهای درمان ناباروری، به ویژه داروهای مورد استفاده در روش آی وی اف نقش بسزایی دارد.

در برخی مواقع نیز به کمک روش‌های نوین فناوری باروری می‌توان در سنین بالا باروری سالمی را تجربه کرد و فرزند دار شد. برخی از این روش‌ها عبارت‌اند از:

*روش‌های کمک باروری (ART) نظیر IVF، IUI، ICSI، بلوغ تخمک در آزمایشگاه (IVM)، تلقیح نطفه داخل لوله رحم (GIFT) و...
*فریز کردن تخمک در زمان جوانی
*تخمک اهدایی
*اهدای جنین
*رحم جایگزین

عوارض بارداری بعد از چهل سالگی

معمولاً عواملی نظیر دیر ازدواج کردن، شاغل بودن خانم و یا طولانی شدن پروسه درمان ناباروری در زوجین موجب تأخیر در بچه‌دار شدن آنان می‌شود که گاهی بارداری در سنین بالا و بعد از ۴۰ سالگی عوارضی را برای مادر و فرزند به همراه دارد.

عوارض بارداری بعد از ۴۰ سالگی برای مادر

*تغییرات هورمونی و به تبع آن، افزایش خستگی در زنان مسن‌تر؛ به‌خصوص در صورت داشتن فرزندی دیگر
*درد در مفاصل و استخوان‌ها به علت کاهش تراکم استخوان‌ها
*تغییرات احساسی و عاطفی و نگرانی از اختلاف سنی خیلی زیاد با فرزند
*دیابت بارداری
*فشار خون بالا و پره‌اکلامپسی (Preeclampsia)
*بارداری خارج رحمی

عوارض بارداری بعد از ۴۰ سالگی برای جنین

سقط: بر اساس منابع، در حدود یک‌سوم بارداری‌های پس از ۴۰ سالگی به دلایل گوناگونی نظیر نقص تخمک‌ها، عدم ضخامت کافی در پوشش داخلی رحم، کافی نبودن جریان خون ورودی به رحم، ایجاد جفت سرراهی و جدا شدن زودرس جفت به سقط ختم می‌شود.

نوزاد کم وزن: در این گروه از بانوان با سن بالا، احتمال تولد نوزاد با وزن کم _یعنی کمتر از ۲۵۰۰ گرم_ افزایش می‌یابد.

نقایص کروموزومی جنین: بارداری در دهه‌ ۴۰ زندگی زنان احتمال وقوع نقایص کروموزومی نظیر سندروم داون را افزایش می‌دهد.

مزیت های بارداری در سن چهل سالگی

بارداری در سن ۴۰ سالگی گاهی اوقات نیز مزیت‌هایی برای والدین دارد. به طور مثال، مدت‌زمان شاغل بودن خانم پایان یافته و مادر زمان بیشتری برای رشد، تربیت و توجه به فرزندش را دارد و ظرفیت عاطفی مادر برای بزرگ کردن فرزندش بیشتر شده است.

همچنین زندگی زناشویی در این دهه از زندگی به ثبات رسیده و حتی والدین از نظر مالی به وضعیت مساعدتری دست یافته‌اند. از طرفی دیگر ممکن است به دلیل تحصیلات و کسب دانش بالای والدین، نتایج تحصیلی بهتری در فرزندان (در همه پایه‌های تحصیلی) مشاهده شود.

راهکارهای افزایش کیفیت تخمک بعد از ۴۰ سالگی

مطالعات نشان می‌دهد کوآنزیم Q۱۰ بر کیفیت تخمک و بارداری زنان بالای ۳۵ سال تأثیر بسیار مثبتی دارد. ماهی‌های چرب، مرغ، گوشت قرمز، دل و جگر و قلوه، غلات سبوس دار، سویا، بادام زمینی، آجیل، روغن کانولا و روغن سویا، جوانه گندم، تخم مرغ و همچنین سبزیجات به ویژه اسفناج و بروکلی، سرشار از کوآنزیم Q۱۰ هستند.

برای افزایش شانس یک بارداری مطلوب و به دنیا آوردن فرزندی سالم در سنین بالا، پیش از اقدام به بارداری و حتی در حین آن باید نکات و اقداماتی را مد نظر قرار داد که ازجمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

*مشاوره پیش از بارداری
*انجام معاینات منظم و زودهنگام
*اقدام به درمان هرگونه مشکل بهداشتی و عفونی در بدن قبل از آغاز دوران بارداری
*کنترل وزن و جلوگیری از افزایش وزن بیش‌ازاندازه در بارداری
*مصرف ویتامین‌هایی نظیر اسیدفولیک جهت جلوگیری از نقص‌های مادرزادی در نخاع و مغز نوزاد
*داشتن فعالیت‌های متوسط و ورزش مداوم طبق نظر پزشک
*انجام ورزش کگل جهت تقویت عضلات واژن
*اجتناب از مصرف سیگار و الکل
*پرهیز از قرارگیری در معرض مواد مضر و شیمیایی

سخن پایانی

هرچند بارداری در دهه چهل زندگی، چالش‌های فراوانی را در پی دارد؛ اما تعداد افرادی که در این محدوده سنی قصد بارداری دارند، نیز زیاد است . همان‌گونه که ذکر شد، افراد با مراقبت‌های پزشکی و در پیش گرفتن سبک زندگی سالم و ورزش کردن قبل از بارداری می‌توانند انتظار یک بارداری راحت و تولد فرزندی سالم را داشته باشند.

برگرفته شده از: رادینا سلامت (https://raadinahealth.com)