۶۰ درصد اقتصاد ایران مالیات نمی‌دهند!

خبرگزاری مهر: علی عسکری در برنامه گفتگوی ویژه خبری پنجشنبه شب شبکه دو سیما افزود: با توجه به اینکه امسال دریافت اظهارنامه های مالیاتی زودتر آغاز شد، تاکنون حدود ۳۶۰ هزار اظهار نامه مالیاتی دریافت شد که این رقم در مدت مشابه پارسال ۳۰ هزار بود.

وی تاکید کرد: با توجه به تسهیلاتی که امسال برای مودیان فراهم شده است، زودتر اظهارنامه های خود را ارائه کنند و کار را به روزهای پایانی تیر موکول نکنند.

عسکری افزود: اگر مودیان در مهلت قانونی اظهارنامه مالیاتی خود را ندهند باید جریمه پرداخت کنند.

وی با اشاره به اینکه مالیات در هر نظام اقتصادی تأمین کننده منابع درآمدی برای دولت ها و از ویژگی خاصی برخوردار است، اظهارداشت: کشورهایی که نظام اقتصادی کارآمد و دولت مقتدر دارند نظام مالیاتی مناسب و کارآمدی دارند.

عسکری ادامه داد: نظام مالیاتی در همه جوامع از جنبه های مختلف اقتصادی و عدالت اثرگذار و مهم است.

وی با بیان اینکه مالیات، تأمین کننده اصلی درآمد برای دولتهاست، گفت: در کشورهایی مانند ایران که اقتصاد متکی به نفت دارد و بخش اعظم هزینه های دولت از طریق فروش نفت تأمین می شود چون این منابع سهل الاوصول است معمولاً دولت ها از منابع سهل الاوصول به جای استفاده از منابعی که وصول آن سخت تر است استفاده می کنند و مردم هم علاقه فرهنگی و تعلق خاطر برای پرداخت مالیات در ازای خدمات دولت ندارند.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی افزود: دولت اگر بخواهد از طریق نظام مالیاتی نقش کلیدی خود را در اقتصاد ارائه کند باید نظام مندی های خوبی در نظام مالیاتی ایجاد کند.

وی تصریح کرد: حدود سه سالی است که نظام مالیاتی را به سمت خدمات الکترونیکی بردیم البته هنوز طرح جامع را به صورت کامل اجرا نکردیم و هنوز در قالب سیستم های قبلی ، سیستم های خود را الکترونیکی کردیم و طرح جامع را از پارسال بصورت آزمایشی در تهران ، اصفهان و کرمانشاه آغاز کردیم.

عسکری اظهارداشت: امسال و سال آینده بسیار پرکار برای پیاده سازی و الکترونیکی کردن یک پارچه نظام مالیاتی است.

وی با بیان اینکه امسال همه اظهارنامه را در منابع مختلف مالیاتی به صورت الکترونیکی دریافت می کنیم، ادامه داد: مؤدیان در سال های قبل ناچار بودند که اگر اظهارنامه های خود را الکترونیکی می دهند پرینت اظهارنامه های خود را هم به صورت کاغذی دریافت کنند و به ادارات مالیاتی ارائه دهند یا پست کنند اما امسال وقتی اظهارنامه ها را الکترونیکی می دهند نیازی به پرینت کاغذی و تسلیم آن به ادارات مالیاتی نیست بلکه به محض ارسال اظهارنامه از طریق سیستم ، کدرهگیری به آنها داده می شود که این کد به منزله تسلیم اظهارنامه است.

عسکری گفت: در کنار اظهارنامه الکترونیکی امسال پرداخت را هم به صورت الکترونیکی کردیم یعنی اگر یک مؤدی اظهارنامه خود را به صورت الکترونیکی بدهد مالیات خود را نیز می تواند از طریق سیستم به صورت الکترونیکی از طریق اینترنت پرداخت کند.

وی یادآورشد: مودیان سال های قبل اگر اظهارنامه خود را می دادند باید برای پرداخت به ادارات مالیاتی مراجعه می کردند.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی ادامه داد :بنابر این در صورتی که اظهارنامه خود را الکترونیکی دادند می توانند پرداخت را هم به صورت الکترونیکی از طریق اینترنت انجام دهند در غیر این صورت ناچارند برای پرداخت به ادارات مراجعه کنند.

عسکری با بیان اینکه در نظام طرح جامع مالیاتی داشتن شماره اقتصادی یک الزام است، گفت: همه اشخاص حقیقی صاحب شغل و اشخاص حقوقی و تشکل های قانونی مانند وزارتخانه ها، دانشگاه ، دادگستری ، شهرداری ها و مؤسسات خیریه باید در نظام طرح جامع شماره اقتصادی منحصر به فرد داشته باشند.

وی افزود: یعنی همه کسانی که به نحوی فعالیت اقتصادی می کنند یا با نظام مالیاتی در ارتباط هستند باید ثبت نام کنند.

عسکری اضافه کرد: ثبت نام برای این منظور را از ۲ سال قبل آغاز کردیم که در دو مرحله انجام می شود مرحله اول اطلاعات عمومی شخص حقیقی یا حقوقی را می گیریم و مرحله دوم اطلاعات خاص تری را می گیریم.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی گفت: تاکنون حدود سه میلیون و سیصد هزار مؤدی ثبت نام مرحله اول را انجام دادند و بیش از یک میلیون نفر هم مرحله دوم دریافت اطلاعات آنان کامل شده است.

عسکری افزود: اکنون یکی از شروط دادن اظهارنامه این است که مؤدیان ثبت نام را کامل کرده باشند. بنابر این اکنون حدود ۳۰ هزار مؤدی در روز مراحل ثبت نام را کامل می کنند. نرم افزار یکپارچه طرح جامع نظام مالیاتی را حدود سه و نیم سال پیش با یک شرکت فرانسوی تولید کردیم و این نرم افزار از خرداد پارسال به صورت آزمایشی در تهران ، کرمانشاه و اصفهان در حال اجراست و امسال ۷ استان دیگر به این ۳ استان اضافه می شود.

وی افزود: در این صورت حدود ۷۵ درصد درآمدهای مالیاتی کشور تحت پوشش این طرح قرار می گیرد.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی گفت: موج سوم پیاده سازی پوشش ملی طرح نظام جامع مالیاتی در نیمه اول سال آینده است و موج چهارم آن در نیمه دوم سال آینده است، بنابر این تا پایان سال ۹۴ کار اساسی برای پیاده سازی سیستم جدید نظام مالیاتی انجام می شود.
عسکری گفت: اکنون حدود 120 هزار پرونده را وارد این سیستم کردیم و به سرعت در حال توسعه است.

وی ادامه داد: زیرساخت های لازم را از لحاظ نرم افزاری و سخت افزاری در این باره ایجاد کردیم و پهنای باند اینترنتی ما در نظام مالیاتی امروز بیش از 30 برابر شده است.

عسکری گفت: با وجود همه مشکلات ، در سه ماهه اول امسال درآمدهای مالیاتی ما نسبت به پارسال حدود 45 درصد رشد داشت.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی ادامه داد: البته با این وجود هنوز به هدف های پیش بینی شده در بودجه امسال نرسیدیم اما 92 درصد هدف های ما محقق شده است.

عسکری گفت: اقتصاد ما بیش از دو برابر ظرفیت موجود مالیاتی امکان مالیات ستانی دارد اما برای رسیدن به این هدف ابزارهایی مورد نیاز است.

وی افزود: نظام مالیاتی ما نسبت به بسیاری از کشورها حداقل 30 سال عقب است و کار اساسی در این زمینه انجام نداده ایم.

عسکری با اشاره به اینکه حدود 4 سال است که به صورت جدی وارد این کار شدیم، گفت:البته در این 4 سال از پشتیبانی دولت قبلی و دولت فعلی و مجلس برخوردار بودیم.

وی تاکید کرد: تا زمانی که نظام مالیاتی به درستی برقرار نشود به هدف های لازم در تحقق درآمدها نمی رسیم و فرار مالیاتی و کتمان درآمد وجود دارد و شفافیت در اقتصاد وجود ندارد زیرا اطلاعات لازم به نظام مالیاتی نمی رسد.

عسکری با بیان اینکه شفافیت یکی از الزامات لازم برای نظام مالیاتی است، افزود: از 3 سال قبل اقداماتی برای شفاف سازی انجام شده است و اکنون بیش از 250 میلیون رکورد اطلاعات مؤثر اقتصادی در نظام مالیاتی متمرکز شده است و امروز بخش زیادی از تشخیص مالیات ما متکی به این اطلاعات است.

وی گفت: در قانون برنامه پنجم توسعه پیش بینی شده است تا پایان این برنامه به 100 درصد هزینه های جاری از محل مالیات تأمین شود این رقم اکنون حدود 45 درصد است.

عسکری افزود: حدود 39 تا 40 درصد اقتصاد ما از تولید ناخالص داخلی معاف است و حدود 20 تا 25 درصد اقتصاد ما هم فرار مالیاتی دارد، یعنی عملاً حدود 60 درصد اقتصاد ما زیر چتر مالیات نیست.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی گفت: اکنون تقریباً از 40 درصد ظرفیت اقتصاد ، مالیات می گیریم.

وی افزود: در اصلاح قانون مالیات های مستقیم ، بخش هایی از اقتصاد را که قبلاً معاف بود، اکنون شامل پرداخت مالیات شده است.

عسکری گفت: امیدواریم با اصلاحات این قانون ، بخشی از اقتصاد که قبلاً زیر چتر مالیات نبود، به چتر مالیات برگردد.

وی افزود: حدود 65 درصد درآمدهای مالیاتی ما، مالیات اشخاص حقوقی دولتی و خصوصی است.

عسکری ادامه داد: اکنون سهم شرکت های حقوقی از شرکت های دولتی در اقتصاد ما در مالیات بیشتر است و حدود 14 تا 15 هزار میلیارد تومان از مالیات هر سال را شرکت های بخش خصوصی پرداخت می کنند و کمتر از 10 هزار میلیارد تومان را شرکت های دولتی پرداخت می کنند.

وی گفت: باقیمانده مالیات مثلاً از حدود 41 هزار میلیارد تومان مالیات پرداخت شده ، مالیاتی که کارکنان بخش عمومی و خصوصی می دهند، حدود 5 هزار میلیارد تومان است و مالیاتی که مشاغل می دهند کمتر از نصف آن است.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی افزود: حقوق بگیران از 41 هزار میلیارد تومان مالیات ، 5 هزار میلیارد تومان مالیات را پرداخت می کنند و عمده مالیات از بخش تولید است.

وی گفت: از 15 سال قبل تاکنون سهم پرداخت مالیاتی مشاغل دائم نزولی بوده است.

عسکری افزود: اکنون بخش اشخاص حقوقی دولتی باید حدود 25 درصد سود خود را مالیات بدهند اما چون بخشی از آنها مشمول معافیت مالیاتی هستند اکنون نرخ مؤثر مالیات آنان حدود 17،5 درصد است.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی اضافه کرد: اشخاص حقوقی خصوصی هم باید بیش از 25 درصد درآمد خود را مالیات دهند اما نرخ مؤثر آنان زیر 2 درصد است.

وی ادامه داد: بنابر این فرار مالیاتی در این بخش وجود دارد و علت اصلی آن نبود شفافیت و دسترسی به اطلاعات است که در سال های اخیر اقداماتی مؤثر در رفع این مشکل در حال انجام است.

عسکری گفت: به علت این که اطلاعات کامل را از مؤدیان نداریم در برخی جاها در دریافت مالیات ، عدالت مخدوش می شود و در جاهایی حتی بیشتر از حد متعارف مالیات می گیریم و در جاهایی بسیار کمتر از حد متعارف مالیات می گیریم.

وی افزود: راه حل رفع این مشکل ایجاد شفافیت در اقتصاد ، دسترسی نظام مالیاتی به اطلاعات و نظام مند کردن سیستم هاست که در این مسیر در حال حرکت هستیم.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی تاکید کرد: باید گردش اطلاعات در بازار کالا و خدمات ، بازار پول و بازار سرمایه به نظام مالیاتی منتقل شود تا براساس آن وظایف خود را انجام دهد.

عسکری گفت: در سه سال اخیر حدود 80 درصد مؤدیان را یا به صورت نمونه رسیدگی کردیم که آنها در چارچوب توافقات عمل نکردند و مجبور شدیم وارد رسیدگی شویم.

در بسیاری موارد که وارد رسیدگی شدیم چه بسا مالیات مؤدیان چندین برابر شده است و خودشان هم پذیرفتند.

وی افزود: برخی از اصناف ممکن است از این اقدام ما دلخوشی نداشته باشند و ابراز ناراحتی کنند.

عسکری گفت: درآمدهای مالیاتی به خزانه کشور می رود و در چارچوب بودجه هزینه می شود این درآمدها خرج حقوق کارکنان و طرح های عمرانی و در دیگر بخش ها هزینه می شود و منافع حاصل از این درآمدها به نحوی به مردم و جامعه برمی گردد.