نظر مطهری درباره جایگاه ایران در نگاه روسیه

من یک سال پیش گفتم اینها وقتی خودشان روی کار بیایند مسئله برجام و اف‌ای‌تی‌اف و مانند اینها را حل می‌کنند. اگر دولت دستشان نبود کارشکنی می‌کردند. تناقض در رفتار گروهی که خودشان را انقلابی نامیده‌اند وجود دارد، ولی امروز وقت حساب‌کشی نیست و همه باید دولت را کمک کنیم تا کشور سروسامان بیابد.»

او همچنین درمورد سفر اخیر رئیس دولت سیزدهم به روسیه و حواشی آن نیز با تاکید بر اینکه « روسیه رؤسای جمهور ایران را مقام درجه ۲ حساب می‌کند، لذا تشریفات لازم را اجرا نمی‌کند»، می‌گوید: پوتین هم وقتی به ایران آمد مستقیم به ملاقات رهبری رفت و ملاقاتی با رئیس‌جمهور انجام نداد. تاحدی هم طبیعی است. وقتی ما می‌گوییم سیاست خارجی توسط رهبری تعیین می‌شود و رئیس‌جمهور و وزیر خارجه صرفاً مجری هستند، آنها مایلند که سراغ مرجع تصمیم‌گیر بروند.

متن گفت‌وگوی با علی مطهری را در ادامه بخوانید:

نظرتان در مورد روندی که مذاکرات طی کرد و رویکرد دوگانه به مذاکره مستقیم در دولت قبلی و فعلی چیست؟

به نظرم توقف حدود هفت ماهه‌ای که در مذاکرات رخ داد و شاید هدف سیاسی داشت چون نگران بودند که توافق در انتخابات ریاست جمهوری اثر بگذارد، به صلاح کشور نبود و ما زمان را از دست دادیم. شاید امروز به خاطر انتخابات مجلس نمایندگان آمریکا که در پیش است دست دولت آمریکا مانند هفت ماه پیش باز نباشد. ولی رویکرد مذاکره مستقیم یک تصمیم درست است و باید زودتر گرفته می‌شد. اما از هرجای ضرر برگردیم منفعت است.

خوشبختانه در دولت جدید برخی اموری که در دولت قبلی ممنوع بود مباح شده است، از آن جمله اصل مذاکره و خصوصاً نوع مستقیم آن. ولی ما خوشحالیم که چنین رویکردی به نفع ملت پیدا شده است. من یک سال پیش گفتم اینها وقتی خودشان روی کار بیایند مسئله برجام و اف‌ای‌تی‌اف و مانند اینها را حل می‌کنند. اگر دولت دستشان نبود کارشکنی می‌کردند. تناقض در رفتار گروهی که خودشان را انقلابی نامیده‌اند وجود دارد، ولی امروز وقت حساب‌کشی نیست و همه باید دولت را کمک کنیم تا کشور سروسامان بیابد.

نظرتان در مورد حواشی مطرح شده در مورد سفر اخیر آقای رئیسی به روسیه چیست؟

روسیه رؤسای جمهور ایران را مقام درجه ۲ حساب می‌کند، لذا تشریفات لازم را اجرا نمی‌کند، همان‌طور که پوتین وقتی به ایران آمد مستقیم به ملاقات رهبری رفت و ملاقاتی با رئیس‌جمهور انجام نداد. تاحدی هم طبیعی است. وقتی ما می‌گوییم سیاست خارجی توسط رهبری تعیین می‌شود و رئیس‌جمهور و وزیر خارجه صرفاً مجری هستند، آنها مایلند که سراغ مرجع تصمیم‌گیر بروند.

تحلیل شما در مورد اظهارنظرها و تأثیرات روسیه به طور مشخص بر مذاکرات وین چیست؟

طبیعی است که روسیه از بهبود روابط ایران با آمریکا و غرب خشنود نمی‌شود. از طرفی هم مایل به توسعه برنامه هسته‌ای ایران نیست. به همین دلیل با همه قطعنامه‌های تحریمی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران موافقت کرد و آن را وتو نکرد. وضعیت ایده‌آل برای روسیه از نظر رابطه ایران و آمریکا همین وضعیت فعلی است که همواره ایران آمریکا را در درگیری نگه دارد تا نوبت به روسیه نرسد. در واقع روسیه از ایران به عنوان یک سپر استفاده می‌کند.

ما باید مشکلمان را با آمریکا مستقیم و بدون حضور روسیه و چین و اروپا حل کنیم، چون این واسطه‌ها در این دعوا به فکر منافع خودشان هم هستند.

نحوه مواجهه‌ی رقبا و منتقدان دولت باید با این تغییر رویکرد در مورد مذاکرات باید چگونه باشد؟

باید از آن استقبال کنند. درست است که امروز از سوی گروهی که خود را انقلابی می‌نامند، رفتار دوگانه‌ای نسبت به زمان دولت گذشته می‌بینیم در حالی که شرایط همان شرایط است، ولی فعلاً باید از این حرف‌ها و از ظلم‌هایی که به آقای ظریف و دولت گذشته شد بگذریم و به فکر اصلاح امور باشیم.

همین که آنها از احساسات و شعارهای بی‌مبنا و ژست انقلابی‌گری دست برداشته‌اند و به فکر مصالح و منافع مردم افتاده‌اند مغتنم است و باید آنها را یاری کنیم. فعلاً پرداختن به گذشته و تناقضاتی که در رفتار این گروه بوده است دردی را دوا نمی‌کند. خوشبختانه هواداران اینها مسئله‌دار شده‌اند و فهمیده‌اند که هیچ‌گاه نباید عقل را تعطیل کنند.

برآوردی از تأخیر در مذاکره مستقیم دارید؟ مقصران را چه کسانی می‌دانید که بدهکارند؟

طبعاً تأخیر در رسیدن به تصمیم مذاکره مستقیم خسارات مالی و جانی برای ملت ایران داشته است که مسئولان مربوط باید پاسخگو باشند.

البته خوشحالیم که گروه تندروی حاکم بر کشور پس از در دست گرفتن امور و مواجهه با واقعیات جامعه، در حال رسیدن به بلوغ فکری و سیاسی است و کم‌کم همان کارهایی را که مصلحان و دلسوزان جامعه سالها فریاد می‌زدند یک‌یک پیگیری می‌کنند و از عالم شعار و خیالات فاصله می‌گیرند.