سرنوشت دانشگاه احمدی نژاد به‌ کجا رسید؟

مجله مهر: دانشگاهی میان زمین و هوا. این، حکایت فعلی دانشگاه «ایرانیان» است. دانشگاهی که روزگاری رئیس جمهور وقت، شماره حسابش را از تلویزیون به مردم اعلام کرد تا به حساب دانشگاه پول بریزند. دولت یازدهم از همان ابتدای کار با مستنداتی اعلام کرده بود که فعالیت دانشگاه ایرانیان غیرقانونی است و این دانشگاه مجوز فعالیت ندارد.

اما احمدی نژاد هم ساکت ننشست و با انتشار مدارکی مبنی بر دریافت مجوز بر روی سایت این موسسه همچنان به کار خود ادامه داد و حتی دانشگاه ایرانیان هم در اقدامی نامتعارف، از دانشجویان متقاضی، پیش ثبت نام کرد. دانشگاه احمدی نژاد که مجوز صدورش در زمان ریاست احمدی نژاد بر شورای عالی انقلاب فرهنگی صادر شده بود، از فردای پایان دوره ریاست جمهوری احمدی نژاد به یکی از پر حاشیه ترین دانشگاه های ایران تبدیل شد.

دانشگاهی که هیئت امنایش مشایی، بقایی، کامران دانشجو و رییس سابق میراث فرهنگی بودند. هر کدم از این اسم ها به تنهایی می توانست در صدر حاشیه سازها قرار بگیرد و حالا همه آنها در زیر سقف دانشگاه احمدی نژاد جمع شده بودند.


در آخرین گفت‌وگوی زنده تلویزیونی احمدی نژاد که از شبکه یک سیما پخش شد، وقتی مجری از او پرسید که از شنبه عصر که دیگر رییس جمهور نیستید چه کار می کنید گفت:«یکی از مهم‌ترین کارهایی که باید انجام شود، توسعه علمی کشور است که من می‌خواهم وارد این بخش شوم. برنامه من تاسیس دانشگاه بین‌المللی است که حتی از خارج از کشور هم دانشجو می‌پذیرد. »

احمدی نژاد که تاکید کرده بود پول دانشگاه تازه مجوز گرفته «ایرانیان» از آسمان می‌آید، در ادامه همان برنامه تلویزیونی در اقدامی نامعمول، شماره حسابی را به نام خودش اعلام کرد تا کمک های مردمی برای تاسیس دانشگاه غیرانتفاعی به آن واریزشود. همان شب آنهایی که به حساب این دانشگاه پول ریخته بودند تصاویری از پرداخت های اینترنتی را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند و معلوم شد که شماره حساب به اسم شخص آقای محمود احمدی نژاد و حمید بقایی است.


چند روز بعد، در تاریخ سیزدهم مرداد ماه پیامکی برای تعداد زیادی از شهروندان ارسال شد و در متن آن شماره حسابی برای کمک به «دانشگاه ایرانیان» اعلام شد.در این پیامک که آخرین اقدام خبرساز رییس دولت دهم قبل از تحویل سمت بود، ‌از شهروندان خواسته شده بود که کمک‌های خود را به حساب دانشگاه «خادم ملت» واریز کنند. ۲۰ روز بعد، مدیر کل رسانه ای وقت نهاد ریاست جمهوری دولت دهم در پاسخ به این سوال که کمک های مردمی به این دانشگاه چقدر بوده گفت: «تا دو هفته پیش خبر داشتم که ۶۰۰ میلیون از سوی مردم به حساب دانشگاه ریخته شده است. مردم از ۱۰۰ هزارتومان تا ۲ هزارتومان به دانشگاه احمدی‌نژاد کمک کرده‌اند. » آماری که البته هیچ‌گاه صحت آن مشخص نشد. این اظهارات در حالی بود که به اعتقاد برخی، با وجود گرانی شدید، نمی‍ شد دلیل قانع کننده ای برای واریز پول برای تاسیس یک دانشگاه غیرانتفاعی که نفعی هم به حال آنها نداشت پیدا کرد.


طرح تاسیس دانشگاه احمدی نژادی‌ها اولین بار در سال ۸۸ از طرف دبیر کارگروه همکاریهای علمی و آموزشی شورای عالی ایرانیان خارج از کشور مطرح شد. وی گفته بود که تأسیس این دانشگاه به پیشنهاد کارگروه همکاری های علمی آموزشی شورای عالی ایرانیان خارج از کشور به تصویب رسیده است. یک سال بعد، دبیر شورایعالی امور ایرانیان خارج از کشور دوباره اسم این دانشگاه را بر سر زبان ها انداخت و از راه‌اندازی بزرگترین دانشگاه جامع بین‌المللی ایرانیان مقیم خارج خبر داد و گفت:«این دانشگاه به منظور بهره‌مندی از ظرفیت های ایرانیان مقیم خارج احداث و راه‌اندازی می شود.»

طبق اسنادی که بر روی سایت این دانشگاه قرار دارد، شوراي عالي انقلاب فرهنگي سال ۸۹ که با ریاست احمدی نژاد برگزار شد، با اعطاي مجوز تأسيس دانشگاه غيرانتفاعي به اسفنديار رحيم مشايي با عنوان «دانشگاه جامع بين‌المللي ايرانيان» موافقت می کند. یکی از شائبه‌هایی ه از همان ابتدا و در زمان صدور مجوز برای این دانشگاه وجود داشت، مجوز تاسیس کلیه رشته ها در تمام مقاطع در بدو تاسیس برای این دانشگاه از سوی معاونت آموزشی وزارت علوم بود. این مجوز در شرایطی صادر شد که حتی دانشگاه تهران هم به عنوان مهم‌ترین دانشگاه کشور چنین اجازه ای ندارد. راه‌اندازی هر رشته تحصیلی نیازمند تعداد مشخصی هیأت علمی و تامین امکانات لازم آموزشی و طی زمانی خاص است. همچنین بر اساس ضوابط موجود وزارت علوم، راه‌اندازی رشته تحصیلی در مقطع دکتری حداقل نیازمند ۸ سال فعالیت آموزشی در همان رشته و دایر بودن مقاطع تحصیلی قبلی آن رشته (کارشناسی و کارشناسی ارشد) است. در حالی که هیچ کدام از این موارد در صدور این مجوز لحاظ نشده است.

از سویی دیگر، در روز تنفیذ ریاست جمهوری یازدهم ، بیش از ۱۶ میلیارد تومان از ردیف بودجه و حساب نهاد ریاست جمهوری به حساب کوتاه‌مدت بانک ملت به نام دانشگاه غیردولتی، غیرانتفاعی جامع بین‌المللی ایرانیان واریز می شود. بعد از رسانه ای شدن این موضوع، روابط عمومی این دانشگاه اعلام می کند که کمک انجام شده به دانشگاه از سوي دولت گذشته، با مصوبه هیئت وزیران بوده و اموال دانشگاه بعد از انحلال متعلق به دولت است. با اطلاع مسئولان، دادستانی این حساب دو امضایی که به نام بقایی و احمدی نژاد بود بسته می شود . مهر ۹۲ دادستان دیوان محاسبات اعلام می کند که ظرف یک هفته به این پرونده رسیدگی شده و این مبلغ به‌سرعت به حساب بیت‌المال برگردانده شده است. فیاض شجاعی در مورد مجازات‌های در نظر گرفته شده برای مجرمان پرونده ۱۶ میلیارد تومانی هم گفت: «مجازات آنها هنوز مشخص نیست و باید توسط هیئت مستشاری رسیدگی شود و پس از آن تصمیمات لازم در مورد آنها اتخاذ می‌شود.»


شورای‌عالی انقلاب فرهنگی در اولین روز پس از پایان کار دولت دهم، اعلام کرد که با تاسیس این دانشگاه موافق نیست و علت آن نیز حضور اسامی اسفندیار رحیم‌مشایی و حمیدرضا بقایی در فهرست اعضای هیئت موسس دانشگاه است؛ بر اساس مقررات وزارت علوم، هر دانشگاه غیر انتفاعی باید ۷ تا ۸ عضو هیات علمی داشته باشد. این موسسات موظفند در چارت سازمانی خود، از ۳ عضو هیئت علمی با مرتبه استادیاری به بالا و یک روحانی واجدشرایط بهره ببرند. بنابراین اسفندیار رحیم‌مشایی که آن موقع دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه پیام‌نور بود، فاقد صلاحیت عضویت در هیئت موسس دانشگاه بود.

اما در نهایت با وجود تاکید چند باره دولت و وزارت علوم دولت یازدهم بر غیر قانونی بودن این دانشگاه، دانشگاه ایرانیان در اسفندماه سال گذشته اقدام به پذیرش دانشجو کرد. وزارت علوم در اطلاعیه ای اعلام کرد که که دانشگاه ایرانیان را به رسمیت نمی شناسد و این موسسه نمی تواند اقدام به جذب دانشجو کند .دانشگاه ایرانیان هم با صدور بیانیه ای با غیر قانونی خواندن نظر وزارت علوم گفت که این دانشگاه همچنان به جذب دانشجو ادامه می دهد.

«سیدحسین حسینی»، مدیرکل دفتر گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هم در پاسخ به اظهارات مدیران این دانشگاه در جوابیه ای گفت: «دانشگاه ایرانیان برای جذب دانشجو باید از دفتر موسسات غیر دولتی این وزارتخانه مجوز رسمی دریافت کند که تا کنون چنین مجوزی برای دانشگاه ایرانیان صادر نشده است.» مسئولان این دانشگاه مدعی هستند که دانشگاه جامع بین‌المللی ایرانیان در مرجع اولیه و نهایی تاسیس یعنی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری واداره ثبت شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری - سازمان اسناد و املاک کشور کلیه مراحل قانونی را طی کرده است. و تصاویر این مدارک بر روی سایت این دانشگاه قرار داده اند.

به گفته وزارت علوم، دانشگاه ایرانیان علاوه بر داشتن ایرادهای قانونی برای جذب دانشجو از نظر هیات علمی نیز دارای مشکل بوده و هیات علمی قابل قبولی را معرفی نکرده است. افرادی که از سوی این دانشگاه به عنوان اعضای هیات علمی این مرکز معرفی شده اند، اعضای هیات علمی تمام وقت سایر دانشگاه ها هستند. یکی دیگر از دلایل غیرقانونی بودن دانشگاه احمدی نژاد آن است که هیچ دانشگاه و موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی و غیردولتی نمی تواند از راهی به جز آزمون سراسری اقدام به پذیرش دانشجو کند.