اعتراض جواد لاریجانی به «ناوی پیلای»

خبرگزاری ایسنا: در پی موضعگیری‌های مغرضانه، جانبدارانه و عملکرد غیرحرفه‌ای گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، دبیر ستاد حقوق بشر کشورمان با ارسال نامه‌ای رسمی به خانم ناوی پیلای کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل به این رویه خلاف قوانین و مقررات بین‌المللی اعتراض کرد و خواستار بازنگری در این فرایند مخرب و غیرسازنده شد.

در این نامه محمدجواد لاریجانی ضمن تاکید بر راهبرد تعامل جمهوری اسلامی ایران در موضوعات مختلف و گفت‌وگوی منطقی و سازنده، خاطرنشان می‌سازد مسیری که توسط گزارشگر ویژه در پیش گرفته شده، کاملاً با مسئولیت وی به عنوان یک گزارشگر بی‌طرف، حرفه‌ای و مستقل در تناقض است.

متن کامل نامه محمدجواد لاریجانی به خانم ناوی پیلای بدین شرح است:

«بسمه تعالی

سرکار خانم ناوی پیلای

کمیسر عالی حقوق بشر

عالیجناب؛

همانگونه که در تصمیمات و قطعنامه‌های متعدد شورای حقوق بشر به ویژه قطعنامه‌های ۱/ ۵ و ۲/ ۵ مورخ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۷ تصریح شده است، در بررسی موضوعات مربوط به حقوق بشر باید از رهیافت های گزینشی، استانداردهای دوگانه و سیاست زدگی اجتناب شده و حمایت و ارتقای حقوق بشر مبتنی بر همکاری و گفتگو و ظرفیت سازی در کشورها باشد. در همین چارچوب، گزارشگران ویژه نیز ملزم هستند اصول مختلفی به ویژه استقلال، بی طرفی و حرفه ای بودن را رعایت نمایند. مایلم در این خصوص توجه سرکارعالی را به برخی نکات جلب نمایم:

۱- هر چند ۲۱ کشور عضو شورای حقوق بشر با تعیین گزارشگر ویژه برای ایران موافق نبودند، اما باید خاطر نشان کرد که قطعنامه ۹/ ۱۶ مورخ ۸ آوریل ۲۰۱۱ شورا نیز گزارشگر ویژه را متعهد می کند که وظایف خود را مطابق با قطعنامه های ۱/ ۵ و ۲/ ۵ مورخ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۷ و ضمائم آن ناظر بر "نهادسازی" و "مجموعه قواعد حاکم بر کار گزارشگران ویژه" انجام دهند.

۲- انجام مصاحبه و صدور بیانیه­‌های پی در پی گزارشگر ویژه بر مبنای اغراض سیاسی و تبدیل وبلاگ شخصی خود به مکانی جهت تبلیغات سیاسی، خلاف رویه های گزارشگران ویژه است. ایشان درک جامعی درباره قوانین و اجرای آن ها و عملکرد نهادها و ساختارهای قضایی و قانونی در ایران ندارد و در گزارشات و اظهار نظرات خود، کمترین معیارهای استقلال، بی طرفی و عدالت را نیز رعایت نمی کند. این در حالیست که استقلال و بی طرفی، دو معیار مهم انتخاب گزارشگران ویژه برابر بند ۳۹ ضمیمه قطعنامه ۱/ ۵ مورخ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۷ شورای حقوق بشر می باشد.

۳- اقدام گزارشگر ویژه در ارائه سخنرانی علیه جمهوری اسلامی ایران در کنار سرکرده یک گروهک تروریستی که دستش به خون بیش از ۱۷۰۰۰ نفر ایرانی بی گناه آلوده است و موضعگیری علیه مجازات یکی از اعضای این گروهک، تعامل با گروههای تروریستی و تجزیه طلب در کشورهای مختلف و حمایت از آنان و دفاع از مجرمان، متخلفان، قانون شکنان و اخلال گران در حقوق ملت ایران با عناوینی چون فعالان سیاسی، فرهنگی و حقوق بشری و اعتراض به محاکمه و مجازات آنان، در مغایرت کامل با مأموریت وی و مجموعه قواعد حاکم بر کار گزارشگران ویژه قرار دارد و نتیجه ای جز تأیید اقدامات جنایتکارانه و تشویق آنان به استمرار این اقدامات علیه شهروندان جمهوری اسلامی ایران و نقض حقوق ملت ایران ندارد.

۴- اقدامات حمایتی و دفاعی گزارشگر ویژه از مجرمان با صدور بیانیه های سیاسی، در تعارض با مواد مختلف ضمیمه قطعنامه ۲/ ۵ مورخ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۷ شورای حقوق بشر در خصوص "قواعد حاکم بر کار گزارشگران ویژه" قرار دارد:

- ماده ۳ (الف): گزارشگران ویژه باید مستقلانه عمل نموده و وظائف خود را بر طبق مأموریت محوله و از طریق ارزیابی حرفه ای و بی طرفانه واقعیت ها انجام دهند.

- ماده ۳ (ه): گزارشگران ویژه باید استانداردهایی نظیر کارآمدی، بی طرفی، برابری، صداقت و حسن نیت را رعایت نمایند.

- ماده ۵: گزارشگران ویژه قبل از شروع کار خود، باید کتباً قسم یاد کنند که وظائف خود را کاملاً بی طرفانه انجام خواهند داد.

- ماده ۱۲ (الف): گزارشگران ویژه نباید عقاید سیاسی شخصی خود را در مأموریت خود دخیل نمایند و نتیجه گیری و توصیه های خود را باید بر ارزیابی عینی از وضعیت حقوق بشر استوار نمایند.

- ماده ۱۲ (ب): گزارشگران ویژه در انجام مأموریت خود باید اعتدال و خویشتن داری نشان دهند تا موجب تضعیف ماهیت استقلال کاری خود نشوند.

- ماده ۱۳ (الف): گزارشگران ویژه باید در بیانیه های عمومی خود، پاسخ های دولت مربوطه را نیز منعکس نمایند.

- ماده۱۳ (ج): گزارشگران ویژه باید تضمین نمایند که مقامات دولتی، اولین گیرنده توصیه ها و جمع بندی های آنان هستند و زمان کافی برای پاسخگویی به آن ها اختصاص داده می شود.

رویه در پیش گرفته توسط گزارشگر ویژه حاکی از این است که هیچ تمایلی به بررسی حقایق موضوعات و استفاده از نظرات دولتی ندارد. از اینرو، بدون بررسی های حرفه ای و بی طرفانه و در اقداماتی کاملاً عجولانه، صرفاً به موضعگیری های غیر واقعی و خام می پردازد.

۵- متاسفانه گزاشگر ویژه متکی بر منابعی نظیر تروریست ها، پایگاه های اینترنتی و مخالفان ملت ایران که دهه هاست در خارج از کشور حضور دارند، می باشد. این موضوع کاملاً مغایر با ماده ۶ ضمیمه قطعنامه ۲/ ۵ مورخ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۷ شورای حقوق بشر می‌باشد که تصریح می‌کند: گزارشگران ویژه باید همواره واقعیت ها را بر اساس اطلاعات معتبر و عینی که از منابع معتبر به دست می آورند، احراز نمایند و همچنین باید اطلاعات ارائه شده توسط دولت مربوطه را به شیوه ای جامع و به موقع مدنظر قرار دهند.

۶- همانگونه که در بند ۴ مقدماتی قطعنامه ۲/ ۵ مورخ ۱۸ ژوئن ۲۰۰۷ تصریح شده است، باید توجه کافی به تمامی نقض حقوق بشر در هر جایی که اتفاق می افتد، معمول گردد. این در حالیست که گزارشگر ویژه صرفاً بر حمایت از متخلفان و مجرمان متمرکز شده است و متأسفانه از توجه به قربانیان واقعی نقض حقوق بشر در نتیجه تحریم ها، کاربرد سلاح های شیمیایی، اعمال تروریستی و همچنین نقض حقوق ایرانیان در خارج از کشور عامدانه غفلت کرده است.

ضمن تأکید بر راهبرد تعامل جمهوری اسلامی ایران در موضوعات مختلف و گفتگوی منطقی و سازنده، خاطر نشان می سازد مسیری که توسط گزارشگر ویژه در پیش گرفته شده است کاملاً با مسئولیت وی به عنوان یک گزارشگر بی طرف، حرفه ای و مستقل در تناقض است. انتظار می رود سرکار عالی به عنوان عالیترین مقام حقوق بشری سازمان ملل متحد، اقدامات لازم را در خصوص اصلاح و بازنگری در این فرآیند مخرب و غیر سازنده به عمل آورید.

فرصت را مغتنم شمرده، احترامات فائقه را تجدید می نماید.

محمد جواد لاریجانی

دبیر ستاد حقوق بشر»