ایرانیان پول تخم‌مرغ ندارند، عراقی‌ها جایگزین شدند

جام جم: در حالی که آمارها از افزایش قیمت مرغ و تخم‌مرغ در سبد مصرف مردم خبر می‌دهند، «لب مرز» وضعیت به‌گونه دیگری است. خبرهایی به گوش می‌رسد که مرغ و تخم‌مرغ به دلیل صرفه بالاتر، پایین‌تر از قیمت به خارجی‌ها فروخته می‌شود. آن هم در شرایطی که برخی کشورهای جهان با ممنوعیت صادرات، به فکر ذخیره‌سازی مرغ و تخم‌مرغ هستند. برای مثال در حالی که قیمت تخم‌مرغ در مرز ۲۶ تا ۲۷ هزار تومان است در داخل پس از اعمال هزینه‌های جانبی برای هر کیلو به ۳۶ هزار تومان می‌رسد اما همین که تخم‌مرغ به دست مشتری میرسد دیگر از این قیمت خبری نیست. رصد بازار نشان می‌دهد قیمت تخم‌مرغ (تعدادی) بین ۵۱ تا ۶۸ هزار تومان است. با این حال تولیدکنندگان با این بهانه ‌که قیمت‌ها در داخل به صرفه نیست و وزارت جهادکشاورزی با تعیین قیمت ۳۵ هزار تومان، به تولید آنها چوب حراج زده، لب مرز را برگزیده‌اند.

یک کیلوگرم تخم‌مرغ در اردیبهشت ماه امسال، ۶۱درصد از مدت مشابه در سال قبل گران‌تر شده است. با این حال مصرف تخم‌مرغ کشور که سرانه آن ۱۴کیلو بود به دلیل افزایش قیمت  به ۱۱کیلو کاهش یافته است. 

همین امر موجب شده تولیدکنندگان کاهش سهم مصرف را به سمت کشورهای همسایه سرازیر کنند و به بازارچه‌های مرزی رونق بخشند. افغانستانی‌ها و عراقی‌ها بزرگ‌ترین مصرف‌کننده تخم‌مرغ ایران هستند. 

در این میان با وجود این‌که مصرف سرانه کاهش پیدا کرده و نیاز غذایی کشور از بابت پروتئین مصرفی هر فرد، تامین نمی‌شود، نوعی سیاست آزادسازی برای فروش مرغ و تخم‌مرغ در پیش گرفته شده است. 

در نتیجه فروش تخم‌مرغ در لب مرز تنها یک بعد سیاست آزادسازی است. بعد دیگر آن حذف عوارض گمرکی تخم‌مرغ است که هنوز به اجرا درنیامده اما چراغ سبز آن صادر شده است. 

 فروش تخم‌مرغ فراتر از قیمت 

در این حال، دولت پس از حذف ارز ۴۲۰۰تومانی با سیاست خرید از داخل تلاش می‌کند قیمت تخم‌مرغ و مرغ را متعادل کند؛ در واقع دولت مصارف حذف ارز ۴۲۰۰تومانی را به گونه دیگری هزینه می‌کند؛ در حالی که تخم‌مرغ هم به خارج از کشور می‌رود و هم این‌که فراتر از نرخ خرید دولتی به فروش می‌رسد. 

بنابراین با وجود این‌که وزارت جهادکشاورزی تخم‌مرغ را به بهای هر کیلو حدود ۳۵هزار و ۵۰۰تومان از مرغداری‌ها می‌خرد اما تولیدکنندگان یک بخش از آن را با قیمت ۲۶ تا ۲۷ هزار تومان روانه مرز می‌کنند. 

 حذف عوارض گمرکی 

این در حالی است که قیمت خرید مرغ هم منتظر حذف عوارض گمرکی صادرات است تا مازاد عرضه مرغ که از ناحیه کاهش تقاضا به دلیل افزایش قیمت به وجود آمده به سمت بازارهای خارجی روانه شود.  بر اساس این گزارش٬ برخی کشورها برای جبران آثار کمبود غذا و مشکلاتی که در تامین نهاده‌های دام و طیور دارند، ترجیح داده‌اند هر میزان مازاد مصرف خود را در داخل نگه دارند. با این حال در ایران، دولت با وجود تعیین نرخ تنظیم بازار و خرید هر کیلو مرغ به قیمت ۵۹هزار تومان، زمینه صادرات را برای خارج‌شدن مازاد مصرف ایجاد می‌کند.  در این میان، تولیدکنندگان مرغ و تخم‌مرغ می‌گویند دولت باید اجازه صادرات بدهد یا این‌که مرغ‌ها قربانی می‌شوند. مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی به جام‌جم گفت که ظرفیت شرکت پشتیبانی امور دام برای جمع‌آوری مرغ مازاد کافی نیست با وجود این قرار است مرغ‌هایی نیز ظرف چند روز آینده با ارز نیمایی وارد کشور شود. 

درخواست حذف عوارض گمرکی

«حبیب‌ا... اسدی‌نژاد» با اشاره به درخواست تولیدکنندگان در مورد افزایش قیمت مرغ افزود تا زمانی که قیمت‌ها واقعی نشوند و زیان تولیدکننده پوشش داده نشود مرغ‌ها باید صادر شوند یا به عنوان مازاد تولید قربانی. 

وی به این پرسش که قیمت واقعی مرغ چقدر است پاسخ نمی‌دهد اما گفت که ضرورت دارد اقدام حذف عوارض گمرکی که پیشتر اعلام شده بود، اجرایی شود تا عرضه و تقاضا به تراز برسند. به گفته رئیس اتحادیه سراسری مرغ گوشتی یک سری موارد باز گذاشته شده تا قیمت، دست صادر‌کننده باشد.  تولیدکنندگان تخم‌مرغ هم به مازاد تولید اشاره می‌کنند. ناصر نبی‌پور، رئیس اتحادیه مرغ تخمگذار استان تهران به جام‌جم گفت که تولیدکنندگان تخم‌مرغ مازاد بر نیاز کشور را تولید می‌کنند و به همین دلیل قیمت هر کیلو تخم‌مرغ از ۴۳هزار تومان به ۲۵هزار تومان رسیده است. 

در حالی که تخم‌مرغ به قیمت ۲۵هزار تومان به دست مصرف‌کننده نمی‌رسد و قیمت خرید بسیار فراتر از این عدد است، نبی‌پور گفت:«تخم‌مرغ در مرز کیلویی ۲۶ تا ۲۷ هزار تومان به فروش می‌رسد اما همین قیمت در داخل با در نظر گرفتن هزینه‌های کارتن، شانه و حمل و نقل به بیش از ۲۳ تا ۲۴ هزار تومان می‌رسد.» 

رئیس اتحادیه مرغ تخمگذار استان تهران با اشاره به این‌که روزانه حدود ۳ هزار تن تخم‌مرغ در کشور تولید می‌شود، گفت:«در نتیجه میزان مصرف در کل کشور به بیش از یک میلیون تن می‌رسد در حالی که مصرف داخل حدود ۸۰۰تا۸۵۰ هزار تن است.»  به گفته نبی‌پور عمده مرغ و تخم‌مرغ صادراتی ایران در لب مرز به دست افغانستان و عراق می‌رسد و باید این میزان صادرات با مشوق‌های صادراتی افزایش پیدا کند. با این وجود باید دید که مازاد صادرات مرغ و تخم‌مرغ در صورتی که به دلیل بحران جهانی غذا و بحران تامین ارز در داخل به دلیل تحریم‌ها کاسته شود، کشور چگونه از پس بحران ناشی از آن برمی‌آید.