«پوپولیست»ها و تکیه بر چیزی که نیست!

همدلی: اصطلاح «پوپولیسم» از سال ۸۴ و پس از ظهور چهره‌ای به نام محمود احمدی‌نژاد به‌طور رسمی وارد ادبیات سیاسی ایران شد؛ زمانی که او ترجیح داد به‌جای نشان دادن ستادهای انتخاباتی‌اش، حامیان خود را به‌گونه‌ای نشان می‌داد که در اتاقی روی زمین می‌نشستند تا برای او اقلام تبلیغاتی درست کنند و با تکیه بر ستادهای خانگی اولین برگ پیروزی خود را در میان اقشار متوسط به پایین و مردم مناطق دوردست رو کرد. او از شرایط فرهنگی و اقتصادی در آن زمان به نفع خود بهره برد و با وعده پرداخت سهام عدالت بین اقشار ضعیف توانست خود را در کانون توجه  اقشار آسیب‌پذیر قرار دهد. اگرچه در سال‌های بعد با شروع دولت حسن روحانی و گسترده شدن فضای مجازی و آگاهی‌بخشی در نقاط مختلف در ایران جامعه متوسط و همچنین روستایی دچار استحاله فکری و فرهنگی شد تغییر ماهیت در ذهنیت مردم، این شیوه (پیروی از روش‌های تبلیغاتی و پوپولیستی احمدی‌نژاد) نتوانست در انتخابات ۹۲ به کار قبای اصلی حسن روحانی بیاید و او را با وعده‌ها و شعارهایی دور از فضای پوپولیسم پیروز میدان کرد و چهار سال بعد نیز نتوانست رقیبی برای ادبیات سیاسی روحانی و اعتدال‌گرایان حامی او باشد. موضوعی که نشان می‌داد مردم دیگر چندان توجهی به تحرکات پوپولیستی ندارند. بااین‌همه به نظر می‌رسد که با شروع دولت سیزدهم موتور کارخانه پوپولیسم که در حال خاک خوردن بود، روغن‌کاری شد و دوباره شروع به کار کرد؛ کارخانه‌ای که همچنان بازار اقشار کم‌درآمد و آسیب‌پذیر را هدف قرار داده است. به نظر می‌رسد که مردان دولت سیزدهم نیز به جهت نزدیکی فکری و سیاسی با محمود احمدی‌نژاد، علیرغم این‌که همه عملکرد فعلی او را نفی می‌کنند، اما نتوانسته‌اند بی‌خیال پوپولیسم دست‌ساخته او باشند. از همین روست که دوربین را حتی در ماشین رئیس‌جمهور می‌کارند تا از سخنان او در مواجهه با مردم، خوراکی تبلیغاتی بسازند. البته مسئولان دیگری که این چند سال با همین تفکر بر سر کار آمده‌اند، نیز این شیوه را از دست نمی‌دهند و تصاویر زاکانی (کاندیدا پوششی رئیسی در انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم) و برخی از نمایندگان مجلس انقلابی درحالی‌که با لباس رسمی در گل‌ولای سیلاب امامزاده داوود تهران فرورفته‌اند، نشان می‌دهد که گروه جدید نمی‌توانند بی‌خیال ظرفیت‌های این شیوه از سیاست روزی شوند. تصاویر نمایندگان مجلس  سوار بر بیل مکانیکی و برخی تحرکات دیگر ازاین‌دست و به‌ویژه بازی تبلیغاتی با این نشان می‌دهد اندازه این نسخه جدید از پوپولیسم خود را بر ذهنیت سیاست‌مداران کنونی کشور تحمیل کرده است. موضوعی که نشان می‌دهد این گروه از سیاست‌مداران تا چه اندازه سیاست ورزی خود را بر ناآگاهی و ساده‌انگاری مردم بنا کرده‌اند؛ ناآگاهی که البته به لطف جریان آزاد اطلاعات و فعالیت شبکه‌های مجازی دیگر وجود خارجی ندارد و این سیاستمداران تکیه خود را بر چیزی قرار داده‌اند که عملاً موجود نیست و در روزهای گذشته واکنش منفی مردم به‌خوبی این موضوع را نشان داده است.