چگونه بن‌سلمان در یک‌قدمی تاج‌وتخت قرار گرفت؟

خبرگزاری فارس: «محمد بن سلمان» ولیعهد ۳۷ ساله سعودی طی چند سال اخیر با گام‌هایی استوار و پشت‌هم،  پیشرفت‌های چشمگیری در مسیر رسیدن به کرسی پادشاهی داشته و آخرین گام را پیش از تکیه زدن به کرسی پدرش، سه‌شنبه‌شب  برداشت و بافرمانی سلطنتی، به مقام ریاست شورای وزرا که طبق روال در اختیار پادشاه عربستان است، رسید. 

در عربستان سعودی، انتصاب ولیعهد به‌عنوان نخست‌وزیر، یک اقدام غیرمتعارف به شمار می‌رود اما درگذشته نیز اتفاق افتاده است و در دهه ۵۰ از قرن پیش، ولیعهد فیصل آل سعود به ریاست شورای وزیران دست‌یافت اما درنهایت طی یک جنگ بر سر قدرت، طی یک کودتا، قدرت را به دست گرفت و برادرش، ملک سعود را از پادشاهی کنار گذاشت. سه‌شنبه‌شب، ملک سلمان بن عبدالعزیز ۸۶ ساله، طی حکمی، ولیعهد را که نایب‌رئیس شورای وزیران بود، جایگزین خود معرفی کرد و پسر کوچک‌ترش خالد را به‌عنوان وزیر دفاع منصوب کرد.

روزنامه قطری «رأی الیوم» با انتشار این خبر نوشت: «به‌این‌ترتیب، محمد بن سلمان را از مفاد ماده (۵۶) قانون اساسی کشوری که می‌گوید شاه، رئیس شورای وزیران است و اعضای شورای وزیران او را در انجام امور کمک می‌کنند، مستثنی کرد».

بن سلمان، شورای وزیران به ریاست ولیعهد را مجددا تشکیل داد، مشروط بر این‌که شاه در صورت حضور، ریاست جلسات این شورا را بر عهده بگیرد. همچنین در این شورای جدید، تنها «عبدالعزیر بن‌سلمان»، وزیر انرژی، «فیصل بن فرحان»، وزیر خارجه، «خالد بن عبدالعزیر الفلیح»،وزیر سرمایه‌گذاری، و «عبدالعزیز بن سعود بن نایف بن عبدالعزیز»، وزیر کشور و «محمد بن عبدالله الجدان»، وزیر امور دارایی مقام‌هایی هستند که سمت آن‌ها تغییر نکرده است.

به نوشته خبرگزاری رسمی عربستان سعودی (واس)، ولیعهد سعودی دارای مدرک کارشناسی حقوق از دانشگاه ملک سعود است. او تحصیلات عمومی خود را در مدارس پایتخت ریاض گذرانده و در مقطع دبیرستان، جزء ۱۰ نفر برتر پادشاهی بود. وی پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه، پیش از شروع کار دولتی به‌عنوان مشاور تمام‌وقت در شورای کارشناسان در شورای وزیران در آوریل ۲۰۰۷ و مشاور ویژه امیر منطقه ریاض در دسامبر ۲۰۰۹، چندین شرکت تجاری ثبت و تأسیس کرد.

در مارس ۲۰۱۳، ریاست دیوان ولیعهد آن زمان، شاهزاده سلمان بن عبدالعزیز را بر عهده گرفت و در ژوئیه همان سال، طی حکمی سلطنتی به‌عنوان ناظر کل دفتر وزیر دفاع در کنار منصب دیگرش، انتخاب شد.در آوریل ۲۰۱۴، به‌عنوان وزیر مشاور در شورای وزرا حضور یافت. در۲۳ ژانویه ۲۰۱۵، ملک عبدالله بن عبدالعزیز درگذشت، سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، پدر محمد بن سلمان قدرت را در دست گرفت و محمد را باوجود اعتراض‌ها در داخل خاندان سلطنتی به‌عنوان وزیر دفاع، رئیس دیوان پادشاهی و مشاور ویژه خود در سطح وزیر انتخاب کرد و مخالفت‌ها را سرکوب کرد.آغاز جنگ علیه یمن در چارچوب مداخله نظامی ائتلافی عربی تحت هدایت ریاض، نخستین رویداد مهم در دوره فعالیت ولیعهد جوان سعودی به‌عنوان وزیر دفاع بود که پیامدها و هزینه‌های آن برای سعودی‌ها هنوز ادامه دارد.

شاه سعودی که مسیر را با سرکوب و بازداشت مخالفان در خاندان سلطنتی برای پسرش بازکرده بود، وی را در ژوئن ۲۰۱۷، با حفظ سمت‌های قبلی، به‌عنوان ولیعهد جدید معرفی کرد و وی را جایگزین «محمد بن نایف» برادرزاده خود که تا آن زمان ولیعهد بود، کرد. وی همچنین در آن زمان به‌عنوان نایب‌رئیس شورای وزیران انتخاب شد.