تفاوت دو استعفای بحث‌برانگیز در دولت رئیسی

رستم قاسمی پس از جنجال‌های فراوان و تایید و تکذیب چندباره استعفایش، بالاخره متن استعفانامه خود را به رییس‌جمهوری داد. وی در حالی دست به کار نگارش این نامه شد که حسینی، معاون پارلمانی رییس ‎جمهوری در گفتگو با ایرنا حتی جانشین وی را اعلام کرده بود و از جدایی قریب‌الوقوع رستم قاسمی خبر داده بود.

معاون رییس جمهوری از بذرپاش به عنوان گرینه جانشین رستم قاسمی نام برد . همین مساله سبب شد توانگر، نماینده نزدیک به قالیباف در مجلس در توییتی بنویسد: :«هر وزارتخانه‌ای که احتمال تغییر آن می‌رود این آقایِ همه جا گزینه، از طریق یکی از معاونین به رییس جمهور برای تصاحب آن کرسی فشار می آورد. آقای مهندس! مگر چقدر توانایی دارید که هم می‌توانی شهردار شوید هم وزیر راه هم وزیر صمت هم وزیر رفاه؟ برادر من!چرا این قدر ولع قدرت داری؟»

به نظر می‌رسد اگر رستم قاسمی همچنان دست به کار نوشتن نامه نمی‌شد، از سوی رییس‌جمهوری حکم برکناری را دریافت می‌کرد .

ماجرا برای رستم قاسمی از میانه شهریور آغاز شد. وقتی که خبر دستگیری مشاور وی، قاسم مکارم شیرازی بر خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفت. همان زمان بود که وی به دلیل دیسک کمر در بیمارستان بستری شد و تلاش کرد از پاسخ دادن در این خصوص طفره برود. البته وی بیانیه‌ای با این مضمون که به زودی به موضع رسیدگی می‌شود صادر کرد.قاسمی در بخشی از این بیانیه تاکید کرده بود:«اینجانب به عنوان وزیر راه و شهرسازی، ضمن تأکید بر اعتماد کامل به نهادهای نظارتی دولت، رسیدگی دقیق و بدون ملاحظه درباره اتهام هر فرد در هر جایگاهی را لازم و واجب دانسته و آمادگی این وزارتخانه را برای همکاری در تکمیل تحقیقات و روشن شدن حقایق اعلام می‌کنم. لکن لازم است رسانه‌ها از گمانه‌زنی‌های بی‌پایه تا قبل از اثبات اتهام در مرجع صالح قضائی و خدشه به آبروی افراد، دوری کنند.»

اتفاق دوم اما خود وی را نشانه رفت. انتشار تصاویری از حضورش در کنار زنی بدون حجاب در مالزی، جنجال آفرید. مشاور وی البته در توییتی تاکید کرد که انتشار عکس‌های خصوصی یک زن و شوهر چه حکمی دارد؟ اما آنچه باید؛ رخ داده بود.

درست وقتی در هیاهوی جنجال‌های سیاسی، خبر استعفای رستم قاسمی در خروجی رسانه‌ها تایید و تکذیب می‌شد که یکی از بزرگترین فشارهای تورمی در حوزه مسکن رخ داده بود و البته مهمترین برنامه دولت، یعنی احداث یک میلیون واحد مسکونی در سال نیز روی زمین مانده بود.

بالاخره آنچه در متن پذیرش استعفا، به عنوان دلیل، از سوی ابراهیم رییسی عنوان شد، تشدید بیماری رستم قاسمی بود نه جنجال خصوصی و عمومی و عملکردی.

تفاوت رستم با حجت در کابینه

پیش از این نیز کابینه سیزدهم شاهد خروج یکی از اعضایش با نگارش نامه استعفا بود اما ماهیت استعفای عبدالملکی با استعفای رستم قاسمی تفاوت‌های چشمگیری داشت. عبدالملکی با فشار گسترده نمایندگان برای استیضاح روبرو بود و عملکرد نامناسب وی در کنار شعارهای بزرگ و ساده‌انگاری‌ های عجیبش، سبب شده بود استیضاح وی مهیای طرح در مجلس باشد . در این دوره زمانی بود که عملیات نجات برای عبدالملکی تدارک دیده شد.

به نظر می‌رسد هدف اصلی عبدالملکی از استعفا ، پیشگیری از استیضاح زودرس در کابینه سیزدهم بود. این گمانه بعدها با انتصاب وی به عنوان دبیر شورای عالی مناطق آزاد تایید شد خصوصا که عبدالملکی در سابقه سخنرانی‌های پیشین بارها به مناطق آزاد تاخته بود و انتصاب وی از این منظر با شگفتی برخی ناظران سیاسی همراه شد.
استعفای رستم قاسمی هر چند توانست دولت را از مهلکه استیضاخی دیگر برهاند اما شباهتی به عملیات نجات نداشت و آنچه رییسی در متن پذیرش استعفا نیز بدان اشاره کرده نشان می‌دهد قراری برای بازگشت، حداقل در شرایطی کنونی وجود ندارد. وی ضمن تقدیر از تلاش‌های آقای قاسمی در دوران مسئولیت خود در وزارت راه و شهرسازی و آرزوی سلامتی برای ایشان، با استعفای آقای رستم قاسمی در پی تشدید بیماری، موافقت کرد و ابراز امیدواری نمود که بتوان از توانمندی‌های ایشان پس از بهبودی کامل استفاده شود.

فاطمی امین نجات می‌یابد

در این میان پیش از استعفای رستم قاسمی، دولت با اولین نشست استیضاحی برای وزرای خود مواجه گردید. طرح ستیضاح فاطمی‌امین، پس از دریافت مهلت دو ماهه حرف و حدیث‌های فراوان به صحن علنی مجلس رفت. بسیاری از نمایندگان با توجه به عقبه استعفای عبدالملکی به فاطمی امین توصیه کردند خود وزارت صمت را ترک کند اما رایزنی‌ها جواب داد و در عمل وی توانست رای اعتماد دوباره نمایندگان را به دست بیاورد.

به نظر می‌رسد رستم قاسمی اولین گزینه‌ای است که دولت راسا خواستار خروج وی از کابینه بود و او نیز پس از تلاش دو و نیم ماهه برای ماندگاری، بالاخره با نظر دولت همسو شد تا مردی دیگر از نزدیکان احمدی‌نژاد و البته نزدیک به جبهه پایداری در راه وزارت صمت باشد. مهرداد بذرپاش که در زمان ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد پله‌های ترقی را یکی پس از دیگری طی کرده و حالا می‌خواهد بر صندلی وزارت راه و شهرسازی تکیه زند.