اتفاقی که باعث شگفتی دانشمندان شد

در اتفاقی عجیب،‌ پسربچه‌ای هشت‌ساله در هند در تلافی نیش‌خوردن از مار کبرا، آن را تلف کرد. این مار سمی در اقدامی نادر «گزش خشک» انجام داده و پسربچه در تقلا برای رهایی، مار را گاز گرفته است.

دیپاک در مصاحبه با رسانه‌های هندی گفت: «وقتی تلاش‌هایم برای جداکردن مار از دستم ناموفق بود، دو بار محکم گازش گرفتم. همه‌چیز در یک لحظه اتفاق افتاد.» خانواده‌ی دیپاک به‌سرعت او را به نزدیک‌ترین بیمارستان رساندند و او پادزهر دریافت کرد؛ اما پزشکان می‌گویند با وجود سمی‌بودن مار کبرا، احتمالاً نیش حاوی هیچ سمی نبوده است.

براساس مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۰، هرسال حدوداً ۵٫۴ میلیون مارگزیدگی (شامل مارهای سمی و غیرسمی) در سراسر دنیا رخ می‌دهد. تقریباً ۲٫۷ میلیون از این گزش‌ها سم به بدن قربانی تزریق می‌کنند و باعث مرگ سالانه ۱۳۸٬۰۰۰ نفر می‌شوند. تخمین تعداد گزش‌های خشک گونه‌های سمی مار دشوار است؛ چون قربانیان در اغلب مواقع گونه‌ی مار را به‌درستی تشخیص نمی‌دهند. گفتنی است گزش‌های خشک نیز می‌توانند باعث التهاب شوند و همین التهاب پزشکان را در تشخیص سمی یا غیرسمی‌ بودن گزش به‌اشتباه بیندازد.

متخصصان می‌گویند مارهای سمی از گزش خشک به‌عنوان مکانیزمی دفاعی برای هشدار به حیوانات بزرگ‌تر استفاده می‌کنند که به کشتن آن‌ها تمایلی ندارند. احتمالاً در ماجرای گزیده‌شدن دیپاک، همین اتفاق رخ داده است. ساخت سم انرژی زیادی از مارها می‌گیرد؛ به‌همین‌دلیل، این خزنده‌ها تا زمانی‌که مجبور نباشند، از سم استفاده نمی‌کنند.

به‌گفته‌ی سازمان محیط‌زیست هند، این کشور میزبان حدوداً ۱۰۰ گونه مار سمی یا مارهایی با سم خفیف است. هند بیشترین مرگ براثر گزش مار را در دنیا دارد. براساس پژوهشی علمی، سالانه ۴۶٬۰۰۰ نفر در هند براثر گزیدن مار جان خود را از دست می‌دهند.