«چهره ژانوسی» رئیسی در شبکه های اجتماعی

خبرآنلاین-رسول سلیمی: علیرغم حضور فعالانه رئیس جمهور در توئیتر و اینستاگرام، با گذشت یکسال و نیم از رقابت های انتخابات۱۴۰۰، خروج ایشان از شبکه های اجتماعی و حمایت از فیلترینگ اینترنت در دستور کار قرار گرفت.

 گاهی در بازی شطرنج، مهره سرباز خودی، باعث کیش و مات مهره شاه می شود. آنجا که شاه برای گریز از مات شدن، به بن بست سرباز خودی می رسد. در دنیای سیاست هم چنین رویدادهایی محتمل است. در سیاست ایران زمانی که در رقابت قالیباف و محسن هاشمی بر سر شهرداری تهران، آراء برابر بود، این الهه راستگو بود که از لیست اصلاح طلبان برآمده بود اما در نهایت به قالیباف رای داد. خروج ابراهیم رئیسی از شبکه های اجتماعی توئیتر و اینستاگرام نیز دارای چنین نقش و کارکردی بودند. رئیسی علیرغم حضور فعالانه در توئیتر و اینستاگرام در زمان انتخابات۱۴۰۰، به توصیه اطرافیان، ابتدا از توئیتر و سپس اینستاگرام خارج شد. پلتفرم هایی که اقتصاد، کسب‌وکار، آموزش، فرهنگ و سرگرمی به آن وابسته بود و به نقل از ایسپا، ایرانی ها تا خرداد۱۴۰۱، ۷۱درصد در واتس آپ و ۴۹درصد در اینستاگرام فعالیت داشته اند.

چرایی خروج رئیسی از شبکه های اجتماعی

مدیر روابط عمومی دفتر رییس جمهور در دو مقطع زمانی، خبر از عدم فعالیت رئیسی در شبکه های اجتماعی توئیتر و اینستاگرام داده است. شهریور ماه امسال بود که این مقام دفتر رئیسی در صفحه شخصی توئیتر خود نوشت «رئیس جمهور در توئیتر حساب کاربری ندارد». اظهارنظری عجیب که بررسی سوابق فعالیت رئیسی در زمان انتخابات۱۴۰۰، حکایت از فعالیت رسمی او در توئیتر و رقابت توئیتری با رقبای انتخاباتی از جمله عبدالناصر همتی می کرد و این فعالیت تا زمان انتخابات تکذیب نشد.

یکی از مجادلات جالب حساب توئیتر رئیسی با رقیبش رئیس سابق بانک مرکزی به عنوان کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری، در حساب توئیتری اش بود که نوشت: «من با افتخار یک کارمندم» اما عبدالناصر همتی در پاسخ به او نوشت «شما هم اگر واقعاً کارمند بودید از این عنوان به منظور تحقیر رقیب استفاده نمی‌کردید.» این اظهارنظر رئیسی که با انتشار تصویر امضای او همراه بود بیش از پیش هواداران رئیسی را به حضور در توئیتر و تلاش برای تبلیغات برای او دلگرم کرد.

در مقطع زمانی دوم و با آغاز اعتراضات سراسری بعد از فوت مهسا امینی، صفحه اینستاگرام ابراهیم رئیسی تاییدیه هویتی و اعتباری اینستاگرام را که به شکل علامت «تیک آبی» بالای صفحه کاربران است، به‌دست آورد. در آن زمان هم مدیر روابط عمومی دفتر رئیسی در صفحه شخصی توئیتر خود نوشت « درپی اغتشاشات و ایجاد محدودیت مراجع امنیتی برای اینستاگرام، دکتر رئیسی دستور به توقف فعالیت صفحه منسوب به ایشان داد و در این مدت، مطلبی بارگذاری نشده است.»

تکذیب حضور رئیسی در توئیتر و اینستاگرام!

مدیر روابط عمومی ابراهیم رئیسی، محمد مهدی رحیمی است که در دو مقطع زمانی تلاش کرد حضور ابراهیم رئیسی در دو شبکه اجتماعی را یا تکذیب کند یا فعالیت آن را متوقف نشان دهد. تکذیب حضور رئیسی در توئیتر و اینستاگرام از طریق ارسال پیام این عضو دفتر رئیسی در توئیتر صورت گرفت که خود شبکه ای فیلتر شده است.

مهدی رحیمی که پیشتر معاون خبر خبرگزاری مهر هم بوده، باجناق فریدالدین حدادعادل، پسر غلامعلی حدادعادل است. حدادعادل عضو شورای مرکزی جمنا یا جبهه مردمی نیروهای انقلاب است که نقش برجسته ای در هدایت نیروهای اصولگرا در انتخابات۱۴۰۰ را بر عهده داشته است.

مستندات تحقیقی نشان می دهد توئیتر ابراهیم رئیسی علیرغم تکذیب فعالیت او، در زمان انتخابات۱۴۰۰ حضور فعالانه و هدفمندی در مناظره توئیتری با سایر نامزدهای انتخاباتی داشته است. رئیسی در اینستاگرام هم بعد از هر مواجه با مردم اقدام به انتشار تصاویرش بین مردم می کرد. صفحه اینستاگرام رئیسی به تعبیر خود که در مصاحبه ای قبل از انتخابات به آن تاکید کرده بود، به پل ارتباط بین او و مردم تبدیل شده بود و او کامنت های مردم در صفحه خود را می خوانده و دنبال می کرده است.

علاوه بر این، توئیتر رئیسی همچون سایر روسای جمهور کشورهای خارجی به مثابه پل ارتباطی بین او و ایرانیان خارج از کشور و در مواردی می توانست به مثابه ابزاری برای دیپلماسی رسانه ای تبدیل شود. رهبرمعظم انقلاب، محمود احمدی نژاد و حسن روحانی از جمله افرادی بودند که از ابتدا در توئیتر حضور داشته و در مواقع لزوم به جهت ضرورت سرعت در انتقال پیام به مردم دنیا، از ابزار توئیتر برای بیان نظرات خود به زبان انگلیسی یا فارسی استفاده کردند.

آیا «جمنا» موافق فیلترینگ اینستاگرام و توئیتر است؟

جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی مهمترین تشکل سیاسی اصولگرایان به شمار می رود که در حال حاضر محمدحسن رحیمیان، عضو دادگاه مطبوعات و متولی مسجد جمکران ریاست آن و مرضیه وحید دستجردی تنها وزیر زن بعد از انقلاب، سخنگویی آن را بر عهده دارد. غلامعلی حداد عادل عضو هیات رئیسه جمنا، که در زمان انتخابات۱۴۰۰، نقش انکارناپذیری در انسجام دهی به نیروهای اصولگرا داشت، باعث شد تا جمنا تکیه سیاسی لازم برای حمایت سیاسی اصولگرایان از او را فراهم آورد.

حداد عادل از اعضای برجسته جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی، پیشتر در مصاحبه ای گفته بود «تا ساعت یازده و نیم شب با رئیس جمهور همراه بوده است»این در حالی است که حداد عادل در سال۱۳۹۳ و در زمانی که روحانی طرح های توسعه ای اینترنت را آغاز کرده بود گفت «فیلترینگ کمک بزرگی به اعتلای فرهنگ کشور است»

شبکه های اجتماعی: رئیسی می خواهد؛ اطرافیان اجازه نمی دهند

تقریبا تمام توئیت هایی را که تا چندی پیش به‌نام رئیسی منتشر می شد، اغلب خبرگزاری های رسمی کشور و سایت های حامی رئیسی و سایر رسانه ها، بازنشر دادند و این روند با تکذیب و توضیحی از سوی تیم رسانه ای «پاستور» مواجه نشد و همگی با سکوت بدرقه شدند. براین اساس، این توئیت ها از سوی افکارعمومی به عنوان نظر شخص ابراهیم رئیسی ارزیابی می شدند و ملاک عمل تصمیم سازان و تصمیم گیران دولتی قرار می گرفتند.

برای نخستین بار حساب توئیتر رئیسی در خبرگزاری ایسنا رونمایی شد. این خبرگزاری ۱۱ خرداد۱۴۰۰ با تیتر «رییسی به توییتر پیوست»، نوشت : «رییسی نامزد سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری وارد توییتر شد. به گزارش ایسنا، حجت الاسلام والمسلمین سید ابراهیم رییسی رسما عضو توییتر شد. آدرس صفحه توییتر این کاندیدا به این شرح است: Take a look at سید ابراهیم رئیسی (@raisi_com) https://twitter.com/raisi_c» و البته این خبر، هرگز، تکذیب نشد. حساب کاربری که در بزنگاه های مهم

سیاسی کشور به‌ویژه در مذاکرات وین، اظهارنظرهای منحصر به فردی را منتشر کرد که در مواردی حتی بر روند مذاکرات احیای برجام هم اثرگذار بود. اگر از مجادلات توئیتری رئیسی با رقبای خود در انتخابات۱۴۰۰ بگذریم، تقریبا تمام توئیت هایی را که تا چندی پیش به‌نام رئیسی منتشر می شد، اغلب خبرگزاری های رسمی کشور و سایت های حامی رئیسی و سایر رسانه ها، بازنشر دادند و این روند با تکذیب و توضیحی از سوی تیم رسانه ای «پاستور» مواجه نشد و همگی با سکوت بدرقه شدند.

چهره «ژانوسی» رئیسی در برابر اینترنت

ژانوس، در اساطیر رومی، خدای دروازه‌ها، دربها، گذرگاه‌ها و مسیرهای ورودی، و همین‌طور خدای آغازها و پایان‌ها بود. ژانوس اغلب با دو چهره یا دو سر به تصویر کشیده می‌شود که از این دو سر، یکی به روبرو و دیگری در جهت مخالف آن، یعنی به پشت سر نگاه می‌کند. اعتقاد بر این است که این دو سر به آینده و گذشته می‌نگرند. این تمثیل را می توان درباره نظرات مثبت و منفی رئیسی در قبل و بعد از انتخابات نیز مشاهده کرد.

اول؛ رئیسی در زمان انتخابات ریاست جمهوری و در خرداد ۱۴۰۰ گفته بود «اینترنت محل کسب‌وکار مردم است. بنده خودم در اینستاگرام صفحه دارم و کامنت‌ها را می‌خوانم.» رئیسی آذرماه سال۱۴۰۱ و بعد از اعتراضات سراسری که محدودیت فیلترینگ اینستاگرام و واتس آپ را به دنبال داشت، در دانشگاه تهران گفت: «درباره اینترنت من در انتخابات حرفی زدم که گاهی بعضی‌ها می‌خواهند آن را یادآوری کنند. من خودم یادم هست. هرآنچه را که گفتیم به خاطر داریم و محدودیت به دلیل شرایط ناامنی است که دشمن ایجاد کرده است»

دوم؛ ابراهیم رئیسی بعداز فوت مهسا امینی و اعتراضات سراسری متعاقب آن، از فعالیت دشمنان ایران در شبکه های اجتماعی انتقاد می کند. رئیسی همزمان با این فریادهای هشدارآمیز، عملیات فیلترینگ را استمرار می دهد. رئیسی در دانشگاه تهران در دفاع از فیلترینگ گفته بود «دلیل محدودیت‌های اینترنتی ناامنی و اختلالی است که دشمن در کشور ایجاد کرده است»

حالا باید دید ابراهیم رئیسی و تشکیلات سیاسی حامی او یعنی «جمنا» که یکسال به انتخابات۱۴۰۲ فرصت دارند، به شبکه های اجتماعی توئیتر و اینستاگرام باز خواهند گشت یا همچنان بر فیلترینگ اینترنت برای مردم اصرار خواهند داشت؟