پوتین قبل از رسیدن تانک‌ها، کار اوکراین را یکسره می‌کند؟

سازمان اطلاعاتی اوکراین در دوم فوریه هشدار داد که روسیه در حال استقرار نیروها و تجهیزات جدید برای حمله ای گسترده به دونباس و مراکز صنعتی شامل دونتسک و لوهانسک است. دونباس منطقه ای در شرق اوکراین است که ساکنان آن عمدتاً روسی زبان هستند و پس از تصرف کریمه توسط روسیه در سال ۲۰۱۴، نیروهای نیابتی آن بیش از یک سوم شرق اوکراین را در جنگی که هنوز به پایان نرسیده، تصرف کردند. نیروهای نیابتی روسیه به اصطلاح جمهوری های مردمی را در دو استان لوهانسک و دونتسک ایجاد کردند که هیچ کس آن را به رسمیت نشناخته است. در ۲۱ فوریه ۲۰۲۲ سه روز قبل از حمله به اوکراین، روسیه رسماً این جمهوری‌های خودخوانده را به رسمیت شناخت، اما مسکو نه به این دو جمهوری خودخوانده، بلکه کل منطقه دونباس چشم دوخته است.

این روزها هشدار در مورد دست اندازی روسیه به این مناطق بسیار وسیع و جدی شده است. اولکسی رزنیکوف، وزیر دفاع اوکراین پیش بینی کرده که روسیه حمله ای را در روز ۲۴ فوریه به دونباس آغاز خواهد کرد. بنا به گفته رزنیکوف مسکو برای این حمله ۵۰۰ هزار سرباز را بسیج کرده است. بنا به نظر این مقام اوکراینی، روسیه به گونه ای برنامه ریزی خواهد کرد که قبل از اینکه تانک ها و تسلیحات وعده داده از غرب به اوکراین برسد این حملات آغاز شود.

همچنین موسسه مطالعات جنگ مستقر در ایالات متحده نیز اخیرا اعلام کرده است که روسیه احتمالا به دنبال اقدامی فاطع و حمله ای بزرگ در شرق اوکراین است. در همین راستا یکی از مشاوران ارتش اوکراین به فایننشال تایمز گفت که کی‌یف اطلاعات بسیار محکمی از قصد روسیه برای انجام این حمله به دست آورده است و افزود که این حمله ممکن است ظرف ۱۰ روز آینده انجام شود.

آندری چرنیاک، یکی از مقامات اطلاعات نظامی اوکراین نیز به خبرگزاری کی‌یف پست گفت که پوتین به نیروهای مسلح خود دستور داده تا تمام دونتسک و لوهانسک را تا ماه مارس تصرف کنند. چرنیاک افزود: ما مشاهده کرده‌ایم که نیروهای اشغالگر روسیه گروه‌های تهاجمی، واحدها، سلاح‌ها و تجهیزات نظامی بیشتری را در شرق مستقر می‌کنند. رئیس جمهور ولودیمیر زلنسکی نیز گفته که به نظر می رسد روسیه در حال جمع آوری مجدد نیروها برای انتقام گیری از نه تنها اوکراین، بلکه کل "اروپای آزاد و جهان آزاد" است.

اوکراین امیدوار است که تسلیحات جدید وعده داده شده توسط غرب، از جمله تانک ها، به موقع برسد تا در برابر حمله مورد نظر مقاومت کند. اما مسکو مکرراً کشورهای غربی را تهدید کرده که اگر تانک‌های جنگی برای اوکراین ارسال کنند از انجام چنین اقدامی پشیمان خواهند شد. تحلیلگران فکر می کنند که یک نقطه محتمل برای حمله جدید روسیه در غرب استان لوهانسک در نزدیکی کرمینا و لیمان است، شهری که توسط نیروهای اوکراینی در ضد حمله پاییز گذشته بازپس گرفته شد. به گفته مقامات محلی و تحلیلگران غربی، روسیه هفته ها است که در آنجا نیرو جمع کرده است. اما به گفته یک مقام محلی، مسکو همچنین در حال افزایش نیروهای خود در جنوب استان دونتسک بوده و نیروهای بیشتری در روستاهای اطراف ماریوپل اشغالی مستقر کرده است. پیش‌بینی‌های مشابهی از حمله روسیه در زمان جشن سالانه پیروزی روسیه بر آلمان نازی در ۹ می سال گذشته انجام شد، اما هرگز محقق نشد. با این حال، این بار مقامات اوکراینی شاهد تجمع قابل توجه نیروهای روسیه در شرق و جنوب شرق این کشور بوده اند.

بسیاری از ناظران امور نظامی، حملات آتی روسیه را به شرق اوکراین، آخرین فرصت روسیه برای دستیابی به نوعی از پیروزی می دانند که پاسخگوی مطالبات سرزمینی این کشور باشد. هرچند که از همین امروز بعید و تا اندازه زیادی غیرممکن می رسد که روسیه با پشت سرگذاشتن ناکامی های یکسال گذشته و در حالیکه متحمل تلفات سنگین جانی و اقتصادی هنگفت شده، به آسانی بتواند با سامان دادن یک حمله وسیع دیگر، به تمام آن چیزی دست پیدا کند که در یک سال اخیر در دستیابی به آن ناموفق بود. در صورتیکه حملات بعدی روسیه برای تسخیر منطقه دونباس موفقیت آمیز باشد، مسئله بعدی همچنان توانایی روسیه در حفظ این سرزمین هاست. موفقیت کوتاه مدت روسیه، به معنای پیروزی بلند مدت نیست به ویژه با توجه به اراده غرب و سیل تسلیحاتی که قرار است به هر بهایی مانع از پیروزی بی قید و شرط مسکو در این بازی جنگ شود. ولادیمیر پوتین بدون این پیروزی، نه تنها در داخل کشور خود و در میان مردم و نخبگان سیاسی و نظامی آسیب پذیر خواهد بود بلکه حتی در میز مذاکرات با دولت اوکراین نیز در موضع ضعف قرار خواهد گرفت؛ چیزی که نتیجه آن درست به همان اندازه می تواند عواقب سیاسی برای شخص پوتین داشته باشد. در طرف دیگر، رسیدن به یک پیروزی چشمگیر برای پوتین در هفته های آینده، در حکم یک فاجعه حیثیتی برای ناتوست که در طول یک سال اخیر، به نوعی خود را قهرمان متوقف کردن روسیه می داند. بازی حاصل جمع جبری صفری که براحتی می تواند به یک جنگ هسته ای ختم شود، اکنون به مرحله ای رسیده که تنها یک پیروزی نسبی را برای روسیه ممکن می کند؛ فقط تا آنجاییکه مشوق مسکو برای ازسرگیری یک مذاکرات آبرومندانه با کی‌یف باشد. با این وجود، نشانه ای وجود ندارد که روسیه به دستاوردهای نسبی رضایت دهد یا دولت اوکراین به چیزی کمتر از شکست کامل روسیه رضایت دهد. تقابلی که دیر یا زود، جهان را در آستانه یک جنگ اتمی در ابعادی فراتر از دونباس و حتی سراسر اوکراین قرار خواهد داد.