کوروش آسوده بخواب! ما هم خوابیم!

فرارو: چرا امارات وزارت هوش مصنوعی ایجاد کرد و اولین وزیر هوش مصنوعی جهان را منصوب کرد؟ به خاطر پرستیژ؟ صد در صد نه!

سهم هوش مصنوعی در اقتصاد جهان در سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۵ تریلیون دلار می‌رسد؛ بنابراین امارات تصمیم گرفته چند برنامه اجرا کند از جمله برنامه تبدیل دوبی به شهر تمام هوشمند و برنامه چاپ سه بعدی دبی! یعنی چه؟ یعنی تا سال ۲۰۳۰، ۲۵ درصد ساختمان‌های دوبی با استفاده از فناوری سه بعدی ساخته شود و ...

دولت کره قصد دارد علاوه بر سرمایه گذاری ۱.۷ تریلیون وون روی تکنولوژی اتومبیل‌های خودران، ازسرمایه گذاری ۳۵ میلیارد دلاری یک شرکت خصوصی در این زمینه حمایت کند؟ آیا به خاطر این است که خوشی زیردلشان را زده است و از ماشین‌های فعلی ناراضی اند؟ قطعا نه! به این خاطرکه می‌دانند آینده خودرو‌ها را تکنولوژی‌های جدید رقم خواهند زد. امروز اگر غفلت کنند فردا را از دست خواهند داد.

گوگل اعلام کرده ۱۰ میلیارد دلار درهند سرمایه‌گذاری انجام می‌دهد. ازخود سوال کنیم چرا گوگل در ایران ۱۰ نه بلکه فقط ۱ میلیارد دلار سرمایه گذاری نمی‌دهد؟ همین سرمایه گذاری هاست که باعث شده استارت‌آپ‌های هندی در سال قبل درآمد۱۴.۸ میلیارد دلاری داشته اند. تقریبا ده سال پیش گردش مالی استارت‌آپ‌های هندی ۵۵۰ میلیون دلاربود که الان ۲۷ برابر شده.

چرا ما مانند هند نشدیم؟ آیا هندی‌ها از ما باهوش ترند؟

طبق شاخص‌های بازار‌های سرمایه جهانی، چهار شرکت از ۱۰ برند برتر جهان درحوزه تکنولوژی‌های پیشرفته، جزو برند‌های آسیایی هستند. ده سال قبل یعنی سال ۲۰۱۰ آسیا هیچ نماینده‌ای دراین بخش نداشت. چرا ایران هیچ نماینده‌ای ندارد؟

تحلیل وتجویز راهبردی:

کوروش آسوده بخواب، زیرا که ما بیداریم! این جمله را ظاهرامحمدرضاشاه درجشن‌های ۲۵۰۰ ساله در برابر آرامگاه کوروش خطاب به او گفته است.

گاهی اوقات که سرمایه‌گذاری‌های هوشمندانه جهان را با وضعیت خودمان مقایسه می‌کنم می‌گویم من اگر امروز بخواهم به کوروش چیزی بگویم احتمالا می‌شود این: کوروش تو بخواب! ما هم می‌خوابیم!

براستی زمانیکه کشور‌های دیگر جهان روی هوش مصنوعی، اتومبیل‌های خودران، اینترنت اشیاء، چاپ سه و چهار بعدی، روبات ها، بیگ دیتا و واقعیت مجازی سرمایه گذاری‌های سنگین میلیارد دلاری می‌کنند. دغدغه ما چیست؟ فیلترینگ یاعدم فیلترینگ اینستاگرام، افزایش یا کاهش قیمت دلار، صف خرید گوشت و مرغ و پوشک بچه، کره و روغن درماه‌های مختلف. افق فکری همه تنزل پیدا کرده است به پوشک بچه و قیمت دلار!

وقتی در اخبارمی خوانم که معاون اول رییس جمهور مملکت بابت تخم مرغ جلسه اضطراری گذاشته، (یا سران قوا تشکیل جلسه داده اند برای حجاب) می‌خواهم سرم را بکوبم به دیوار! فکر نکنید شوخی می‌کنم کافیست الان درموتور جستجوی گوگل تایپ کنید: معاون اول رییس جمهور و تخم مرغ. می‌فهمید که واقعا چنین مساله‌ای بوده و چنان جلسه‌ای گذاشته شده است.

مدیران ارشد باهوش کشور‌ها فهمیده‌اند باید در حوزه‌های آینده‌ساز سرمایه گذاری کنند. پس بایدخودشان مستقیما سرمایه‌گذاری کنند (مانند دوبی) یا فضا را فراهم کنند که چنین سرمایه گذاری‌هایی در آن کشور انجام شود (مانند هند) یا هر دو (مانند چین).

چه می‌توان کرد؟

هم حاکمان وهم شهروندان، افق فکری خودمان راگسترش دهیم، با جهان آشنا شویم. روند‌های جهانی رابشناسیم و به آینده جهان در ده، بیست وپنجاه سال آینده فکر کنیم. باصنایعی میلیارد دلاری آینده یعنی اینترنت اشیاء، چاپ سه بعدی، روبات ها، هوش مصنوعی، ژن درمانی، قطعات یدکی بدن آشنا شویم.

شرایطی رافراهم کنیم که سطح دغدغه‌های مردمان این سرزمین از تخم مرغ وپوشک بچه و قیمت دلار، قرعه‌کشی خودور بالاتر بیاید و ذهن شان رهاشود برای پرداختن به خلق آینده (کارآفرینان) یا سرمایه گذاری روی آینده (سرمایه گذاران).

کشور را از مسایل حاشیه‌ای وفرسایشی (مانند تنش باجهان، تخاصم ایدئولوژیک، تحریم، خودی و غیرخودی وفیلترینگ و ...) برهانیم. راهش آنست که اولویت‌های کشور را نه درمقابله که در رشد و پیشرفت تعریف کنیم. مردمی که از فردای خود اطمینانی ندارند نمی‌توانند به ده سال آینده فکر کنند.

فعلا تا اطلاع ثانوی دولت هیچ پولی ندارد برای امور توسعه‌ای وسرمایه‌گذاری‌های آینده ساز. باشد! ولی همین دولت/حکومت می‌تواند بدون یک ریال هزینه، فضای کسب وکار و سرمایه گذاری را برای سرمایه گذاران درحوزه‌هایی مانندبلاک چین، هلث تک، هوش مصنوعی و ... فراهم کند!

باور کنیم باور کنیم فراهم کردن بسترسرمایه گذاری داخلی وخارجی بر حوزه‌های آینده‌ساز (آن هم بدون یک ریال هزینه) بیش ازتخم مرغ و پوشک بچه اهمیت دارد!

مجتبی لشکربلوکی*