از ارث محروم می‌شوید، اگر این کارها را انجام دهید!

منیبان: مرگ یک اتفاق طبیعی است که آثار حقوق مخصوص خود را دارد. ارث یکی از مهم‌ترین آثار حقوق فوت است که نکات و قوانین خاص خود را دارد.

 موانع ارث در قانون یکی از مواردی است که پیرامون آن بسیار سؤال می‌شود. ماجرای اختلافات خانوادگی بر سر ارث را اکثر ما شنیده‌ایم و می‌توان مثال‌هایی از اختلافات خانوادگی در مورد ارث و نحوه تقسیم ارث را دید که اعضای یک خانواده را در مقابل هم قرار داده و گاهی منجر به مشکلات بسیار جدی شده است.

درصورتی‌که شرایطی وجود داشته باشد که شخص باتوجه‌به سبب و نسب از فردی که فوت کرده است ارث ببرد، باید بدانید که این مورد به‌تنهایی کفایت نمی‌کند؛ بلکه باید مانعی نیز بر سر ارث‌بردن فرد وجود نداشته باشد.

موانع ارث به دودسته تقسیم می‌شوند

    موانعی که باعث می‌شوند فرد به طور مطلق ارث نبرد.

    موانعی که با کاهش سهم‌الارث دیگری مانع ارث‌بردن بیشتر او می‌شوند.

موانعی که باعث می‌شوند فرد به طور مطلق ارث نبرد

در قانون مدنی موانعی وجود دارد که برخی از آن‌ها مطلق هستند که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

قتل متوفی

ماده ۸۸۰ قانون مدنی مقرر می‌دارد:

« قتل از موانع ارث است؛ بنابراین اگر کسی مورث خود را عمداً به قتل برساند از ارث محروم می‌شود.»

البته باید بدانید که این موضوع استثنائاتی نیز دارد. برای مثال اگر پدر فرزند خود را به قتل برساند، علاوه بر اینکه قصاص نمی‌شود، ارث‌بردن وی نیز پابرجا خواهد بود. نکته جالب آن است که در مورد مادر این نکته وجود ندارد. درصورتی‌که مادری فرزند خودش را به قتل برساند، ارثی به وی تعلق نمی‌گیرد.

یکی از موانع ارث در قانون کفر است

یکی دیگر از موانع ارث در قانون کفر است. به این معنی که کافر از مسلمان ارث نمی‌برد؛ ولی نکته جالب آن است که مسلمان از کافر ارث می‌برد. اگر فرد فوت شده مسلمان باشد هر کدام از ورثه که کافر باشند ارث نمی‌برند. اگر خود متوفی کافر باشد درصورتی‌که در جمع ورثه او، فرد مسلمانی موجود باشد آن فرد مسلمان ارث می‌برد و مانع ارث‌بردن سایر وراث که کافر هستند می‌شود.

یکی از موانع ارث در قانون لعان است

لعان یعنی آن که مردی فرزند خودش را انکار کند و از این طریق به همسر خود تهمت زنا بزند. در این حالت رابطه ارث‌بردن، بین آن‌ها از بین می‌رود و زن و شوهر از یکدیگر ارثی نمی‌برند.

تولد از زنا

ماده ۸۸۴ قانون مدنی در این زمینه مقرر می‌دارد:

«طفلی که از زنا متولد شده است از پدر مادر و اقوام آنها ارث نمی‌برد.»

طبق قانون و قاعده کلی، کودک متولد از زنا، فرزند مشروع تلقی نمی‌شود؛ بنابراین احکام و شرایط مربوط به فرزند مشروع مانند ارث در مورد وی رعایت نمی‌شود.

جنین

مطابق ماده ۸۷۸ قانون مدنی هرگاه در هنگام فوت متوفی جنینی وجود داشته باشد که زنده به‌دنیاآمدن او در تقسیم ارث تأثیر داشته باشد، یعنی زنده به‌دنیاآمدن او مانع ارث تمام یا برخی دیگر از ورثه باشد، تقسیم ارث انجام نمی‌شود تا وضعیت جنین نیز مشخص شود.

غایب مفقودالاثر

مطابق ماده ۸۷۹ قانون مدنی اگر بین وراث غایب مفقودالاثر باشد سهم او کنار گذاشته می‌شود تا وضعیت او روشن شود.

موانعی که باعث کاهش سهم‌الارث برخی از ورثه می‌شود

در اصطلاح حقوقی به کسی که مانع ارث‌بردن دیگری می‌شود حاجب می‌گویند. برای مثال وجود هر طبقه از طبقات ارث، مانع ارث‌بردن طبقه ‌بعدی می‌شود. هم چنین در یک‌طبقه آن که به میت نزدیک‌تر است مانع ارث‌بردن خویشاوندان دورتر می‌شود یا زن و شوهر درصورتی‌که متوفی فرزند داشته باشد ارث کمتری می‌برند.