وعده های اقتصادی اردوغان برای فرار از شکست

عصر ایران: یک ماه مانده به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری (۱۴ می ۲۰۲۳) ترکیه، "رجب طیب اردوغان" رئیس جمهوری ترکیه، کارزار انتخاباتی خود را با وعده های اقتصادی مبنی بر کاهش نرخ تورم به تک رقمی و تقویت رشد اقتصادی آغاز کرده است؛ و ناظران انتخابات ترکیه نیز معتقدند پاشنه آشیل حکومت بیش از ۲ دهه ای  اردوغان، وضعیت اقتصادی نابسامان ترکیه خواهد بود.  

به نقل از الجزیره، انتخابات در پیش رو ترکیه، بزرگ ترین چالش سیاسی اردوغان از زمان به قدرت رسیدن حزب حاکم عدالت و توسعه (AK) ترکیه است. 

نظرسنجی ها نشان می دهد که حمایت جامعه ترکیه از اردوغان در سال های اخیر و از زمانی که ارزش لیر ترکیه به شدت کاهش یافته و تورم سر به فلک کشیده، کاهش یافته است. مخالفان، سیاست های اقتصادی شخص اردوغان و تیم او را مقصر می دانند.

با این حال، رئیس جمهوری ترکیه در مبارزات انتخاباتی جاری،  شعار اقتصادی خود را تکرار کرد: سرمایه گذاری، تولید، صادرات و مازاد حساب جاری باعث افزایش تولید ناخالص داخلی ترکیه می شود.

او روز سه‌شنبه در جمع حاضران در ورزشگاه آنکارا گفت: «ما تورم را به تک رقمی برمی‌گردانیم و قطعا کشورمان را از این مشکل نجات می‌دهیم.»

اردوغان به دنبال کاهش شدید نرخ بهره بود که بانک مرکزی ترکیه انجام داد و تورم را در اکتبر به بالاترین حد 24 سال گذشته یعنی به بیش از 85 درصد رساند و در ماه مارس به نزدیک 50 درصد کاهش یافت. 

بحران اقتصادی جاری، هزینه زندگی خانوارهای ترکیه را به شدت افزایش و درآمدها و پس‌اندازها را تحت فشار قرار داده و قدرت خرید مردم را پایین آورده است.

در بیانیه تفصیلی اخیر حزب حاکم ترکیه در این باره آمده است: «ما با ساختاری مبتنی بر اقتصاد بازار آزاد و یکپارچه با جهان، سرمایه‌گذاری را بیشتر کرده و بهبود خواهیم داد.»

هدف این برنامه اقتصادی حزب حاکم ترکیه که در آستانه انتخابات 14 می منتشر شده، رشد سالانه 5.5 درصدی از 2024 تا 2028 و تولید ناخالص داخلی 1.5 تریلیون دلاری تا پایان سال 2028 است. تولید ناخالص داخلی در سال 2022 کمی بیش از 1 تریلیون دلار بود.

اردوغان هفته گذشته گفت که تیمی با هماهنگی "مهمت شیمشک" وزیر دارایی سابق که مورد احترام سرمایه گذاران بین المللی است، روی تقویت سیاست های اقتصادی کار می کند.

برخی از اعضای حزب عدالت و توسعه پیشتر گفته بودند که می‌خواهند شیمشک پس از سال‌ها استراتژی‌های اقتصادی غیرمتعارف، از محوریت بیشتر سیاست‌های بازار آزاد حمایت کند.

با این حال، مانیفست منتشره اخیر حزب حاکم، هیچ اشاره مستقیمی به تجدید نظر در سیاست کاهش نرخ بهره نداشت و گفت که سیاست نرخ پایین بهره، عامل اصلی سرمایه گذاری کارآفرینان در بخش املاک و ایجاد شغل است.

سیاست کاهش نرخ بهره همزمان با افزایش نرخ تورم و کاهش ارزش لیر ترکیه، صدای منتقدان حکومت او و بسیاری از کارشناسان اقتصادی را درآورده اما اردوغان همچنان به اجرای این سیاست اصرار دارد و در این راستا تاکنون 4 بار رییس کل بانک مرکزی ترکیه را تعویض کرده است.

اردوغان در انتخابات ریاست جمهوری ماه آینده با "کمال قیلیچداراوغلو" نامزد اصلی ائتلاف اپوزیسیون ترکیه (موسوم به میز شش تایی) و دو نامزد دیگر رقابت خواهد کرد.

در آخرین نظرسنجی موسسه متروپول، 42.6 درصد از پاسخ دهندگان گفتند که در دور اول به قلیچداراوغلو و 41.1 درصد به اردوغان رای خواهند داد. سایر نامزدها با هم 7.2 درصد از حمایت را دریافت کردند. نتایج نظرسنجی ها بسیار به هم نزدیک است و نشان می دهد جامعه ترکیه بر سر ماندن و رفتن اردوغان به شدت قطبی شده است.

تجمع انتخاباتی حامیان حزب مخالف "جمهوریخواه خلق" ترکیه در شهر چاناک قلعه/ گتی ایمجز

پس از زلزله های فوریه گذشته که بر اساس آمارهای رسمی بیش از 50 هزار نفر را در استان های جنوبی ترکیه به کام مرگ فرستاد، حمایت از اردوغان اندکی کاهش یافته، زیرا بسیاری از رای دهندگان معتقد بودند که واکنش اولیه به این فاجعه بسیار کند بوده است.

اردوغان روز سه شنبه گفت: «ما با ساخت مجموعا 650 هزار خانه جدید که 319 هزار خانه در یک سال تحویل داده می شود، زخم های ناشی از فاجعه در 11 استان و شهرهای مجاور آنها را به طور کامل التیام خواهیم داد.»

در مورد سیاست خارجی، رئیس جمهوری فعلی گفت که به عادی سازی روابط در منطقه ادامه خواهد داد. آنکارا اخیرا پس از سال ها تنش، اقداماتی را برای بهبود روابط با اسرائیل، عربستان سعودی، مصر و سوریه انجام داده است. اردوغان همچنین گفت که قصد دارد یک «محور ترکیه» بسازد.

وی گفت: ما محور ترکیه را با سیاست خارجی ای خواهیم ساخت که هم کشور ما، هم منطقه ما و هم بشریت، صلح و ثبات، چندجانبه گرایی، همکاری بیشتر، ثبات و دیپلماسی بشردوستانه پیدا کنند.

اردوغان گفت: ما می‌توانیم با هر دو طرف در جنگ روسیه و اوکراین مذاکره کنیم، پیشرفت‌های ملموسی مانند کریدور غلات و تبادل اسرا داشته باشیم و همچنان می‌توانیم از امکان صلح صحبت کنیم.