«بیزاریمِ» یک امام جمعه که خودی‌ها هم نپسندیدند؟

مهرداد خدیر در عصر ایران نوشت: اعلام بیزاری امام جمعه رشت از دختران جوانی که در جشنوارۀ تئاتر کودک ایثار به عمد یا به سهو روسری از سر انداختند بر خلاف انتظار "گویندۀ بیزاری جویند"ه موجی از تقبیح را در پی داشته و مصداق صفرافزودن سرکنگبین شده است. 

 حجت‌الاسلام شیخ رسول فلاحتی نگران بود که تصاویر منتشر شود و بر او خرده بگیرند که چرا در چنین نشستی شرکت کرده‌اید و خدای ناخواسته جایگاه و پایگاه از کف بدهد و اعلام بیزاری کرد.

شاید هم پنداشت موسم حج است و مراسم برائت از مشرکین غافل از این که اگر خاطرات مرحوم ری‌شهری را خوانده بود می دید که بر سر همان مراسم برائت از مشرکین چه مصلحت اندیشی ها رخ می‌داده و گاه کوتاه می آمده‌اند و حالا روحانی 60 ساله از هم وطن مسلمان و هم‌کیش و هم‌استانی به سبک مشرکین اعلام برائت می‌کند!

آن هم درست در روزی که تصاویر ادای احترام سید ابراهیم رییسی به دو مشاور زن و بی روسری بشار اسد در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی بسیار دیده می‌شد و کیهان هم نوشته ادای احترام کرده یک روحانی دیگر از دختران این سرزمین اعلام بیزاری کرده است!  

عضو دفتر رهبری چراغ نقد را روشن کرد و توییت گذاشت که رهبری از امام جمعه‌ها خواسته‌اند پدری کنند و در پی آن رییس سازمان تبلیغات بر این ادبیات تاخت و امروز تولیت آستان قدس رضوی هم انتقاد کرد. حال آن که می‌دانیم آقای مروی بر خلاف سلف خود میل به دیده شدن ندارد چون سودای ریاست جمهوری ندارد!

راز واکنش صریح‌تر و سریع‌تر روحانیون بلند مرتبه را شاید بتوان در این دانست که وقتی به یکی بگوییم "من از تو بدم می‌آید" محتمل ترین پاسخ طرف مقابل این است: "من هم از تو بدم می‌آید".

این گونه نیست که امام جمعه به شهروندانی بگوید من از شما بیزارم و آن‌ها بگویند ولی ما عاشق‌تان هستیم و طبیعی‌ترین واکنش این است که دیگران هم بگویند ما هم بیزاریم.

این همان نکته است که سید محمد علی ابطحی به عنوان یک روحانی هشدار داده و گفته اگر منِ آخوند به زنی بگویم از تو بیزارم او هم می‌گوید من هم از تو بیزارم.

مشهورترین جمله شهید بهشتی که ضرب‌المثل شده این است که "آمریکا! از ما عصبانی باش و از این عصبانیت بمیر". اگرکسانی مطابق قاعدۀ «انحراف از نُرم» که مهم‌ترین اصل سبک‌شناسی دکتر شفیعی کدکنی است می شود به جای عصبانی، بیزار بگذارند چه؟

تاسف مضاعف به این خاطر است که این سخن از زبان امام جمعه رشت خارج شده است. شهری مشهور به تسامح و تساهل با مردمانی نرم‌خو و مداراجو و دور از این ادبیات پرخاش‌گرانه.

هر جا طبیعت با مردمان مهربان‌تر و جغرافیا سبزتر بوده تعصبات هم کمتر است و گیلان چنین است.  در هیچ استانی زنان حضوری چنین پررنگ و پرشور ندارند و شگفتا اگر شیخ رسول فلاحتی متولد صومعه سرا در نیافته باشد. درست است که بین فرهنگ رشت با شهرستان‌های اطراف تفاوت‌هایی هست اما روح مشترک گیلان ستایش زن و زندگی است نه اعلام بیزاری. 

بیزاری جوینده  که در سال انقلاب 15 ساله بوده طبعا به یاد دارد که رشت روحانیون و امام جمعه‌هایی چون لاهوتی و احسان‌بخش را به خود دیده با علایق شدید ملی و منطقه‌ای. امام جمعه قبلی (‌قربانی) هم اگرچه به دلایلی کنار گذشته شد ولی باز اهل قلم بود و در مجله مکتب اسلام پیش از انقلاب هم می‌نوشت. "بیزاریم" یعنی چه؟ از کی "بیزاری"؟

این بیزاری البته بیشتر اعلام وفاداری به مرکز از بیم راپرت علیه او بود حال آن که امام جمعه نباید آین قدر از مرکز بترسد. روحانی باید استقلال عمل داشته باشد و اگر هم خبر‌چین‌هایی گزارش دادند دفاع کند و بگوید من در درجه اول مبلُغ دین‌ام. 

با این "بیزاریم" حضور او در جمع‌های قبلا چینش‌نشده بعدی بسیار دشوار خواهد شد و شوربختانه از جایگاه روحانی‌یی که باید  مورد قبول و احترام همگان باشد به فردی با دغدغۀ حفظ موقعیت فروکاسته است. 

"سیاست ما عین دیانت ماست" برای این بود که رفتار دیگران دینی شود نه این که روحانیون گمان کنند فرمانده نیروی انتظامی یا استاندار و مقام اجرایی‌اند حال آن که نه پلیس و نه مقامات دولتی نیز این گونه حرف نمی‌زنند.

جان کلام همان است که حجت‌الاسلام مرویِ آستان قدس گفته: "دل‌مان را خوش نکنیم به آن جمعیتی که با ما و گرایش همراه ما هستند". حرف کاملا درستی است و نغز و پرمغز ولی به امام جمعه محترم می‌توان گفت دل‌تان را به حکم و جایگاه هم خوش نکنید چون فردا روز که به هر دلیل این عنوان را از شما گرفتند باید با همان مردمی زندگی کنید که از آنان اعلام بیزاری کردید.

چه بعدتر هم در رشت زندگی کنید که مخاطبان بیزاری فزون‌تر است و چه به صومعه‌سرا برگردید وبخواهید بر بقعه "سید جواد" حاضر شوید حاضران، زمزمه‌کنان یا به صدای بلند به یادتان خواهند آورد که روزی چه گفتید.