تفاوت معنادار آمار عرضه و تقاضا در بازار خودرو

فرارو:  آمار تولید خودرو در دو ماه ابتدایی امسال به ۱۶۵ هزار سواری رسیده است. بخش امیدوارکننده ماجرا رشد ۴۵ درصدی حجم تولید خودرو نسبت به دوره مشابه پارسال است اما واقعا عرضه این میزان خودرو می‌تواند جوابگوی حجم تقاضا در بازار باشد؟

آمار‌های غیررسمی نشان می‌دهند بعد از گذشت نیمی از مهلت ثبت‌نام در مرحله دوم فروش سامانه یکپارچه گذشته، حدود یک میلیون متقاضی جدید اسم‌نویسی کردند و احتمالا در فرصت باقی‌مانده یک میلیون نفر دیگر به این آمار اضافه می‌شود. فراموش نکنیم، فروردین امسال مرحله اول فروش خودرو در بستر سامانه یکپارچه با ثبت‌نام تقریبا یک میلیون متقاضی دیگر به‌پایان رسید و با سازوکاری که برای فروش خودرو اتخاذ شده، می‌توانیم بگوییم تا الان علی‌الحساب حدود سه‌ میلیون متقاضی برای دریافت خودرو در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ صف بسته‌اند. حالا اگر خودروسازان با همین دست‌فرمان جلو بروند تا آخر امسال تقریبا ۹۹۰ هزار خودرو جدید به بازار تزریق می‌شود و تا پایان ۱۴۰۳ آمار تولید به دو میلیون خودرو نمی‌رسد.

عرضه و تقاضا واقعا چقدر است؟

 آمار تولید خودرو در فروردین و اردیبهشت امسال توسط دفتر صنایع خودرو وزارت صمت منتشر شده است. جزییات این گزارش نشان می‌دهد در دو ماه ابتدایی امسال دقیقا در هر کدام از سایت‌های خودروسازان چه تعداد از هر محصول تولید شده است؛ حتی در سایت‌های خارجی مثل آذربایجان و عراق. وزارت صمت می‌گوید نسبت به دو ماه ابتدایی ۱۴۰۱ حجم تولید خودرو جهش ۴۵ درصدی داشته و در این مدت ایرانخودرو، سایپا و همه مونتاژکاران روی هم ۱۷۲ هزار خودرو تولید کردند که سهم سواری‌ها ۱۶۵ هزار محصول بوده است. اگر فرض کنیم سرعت رشد تولید خودرو دقیقا به‌همین شکل باشد، تا پایان امسال ۹۹۰ هزار سواری جدید و تا پایان سال ۱۴۰۳ چیزی نزدیک یک میلیون و ۹۸۰ هزار سواری جدید به بازار تزریق می‌شود.

حالا در بازار چقدر متقاضی وجود دارد؟ رضا فاطمی‌امین وزیر پیشین صمت اعتقاد داشت عرضه یک میلیون و ۵۰۰ هزار خودرو در سال برای پاسخگویی به تقاضا کفایت می‌کند. یکی از اعضای کمیسیون صنایع مجلس چند روز قبل در مصاحبه با تسنیم گفته، بعد از پژوهش‌های لازم متوجه شدیم، نیاز سالانه کشور به خودرو یک میلیون و ۳۰۰ هزار محصول است. لطف‌الله سیاهکلی اما که یکی دیگر از اعضای کمیسون صنایع مجلس است، نیاز سالانه کشور به خودرو را بیشتر از این حرف‌ها دانسته و از عدد دو میلیون در سال صحبت کرده است.

اجازه بدهید دوباره به آمار‌ها برگردیم. با گذشت تقریبا نیمی از مهلت ثبت‌نام در مرحله دوم سامانه یکپارچه نزدیک یک میلیون نفر برای خرید خودرو اقدام کردند. بافرض اینکه همین میزان متقاضی (یک میلیون نفر دیگر) در نیمه دوم مهلت ثبت‌نام دست‌به‌کار شوند، آنوقت در همین مرحله دو میلیون متقاضی جدید برای خرید خودرو اعلام آمادگی کردند و به‌نام سازمان حمایت ۱۰۰ میلیون تومان به حساب وکالتی خودشان ریختند. با احتساب تقریبا یک میلیون نفری که در مرحله اول موفق به ثبت‌نام شدند، جمع کل متقاضیان ظرف دو مرحله به مرز سه میلیون نفر می‌رسد.

آن هم فقط در کمتر از یک ماه که حدفاصل مرحله اول و دوم فروش خودرو در سامانه یکپارچه است. ناگفته نماند که طبق سازوکار وزارت صمت، قرار است بخشی از متقاضیان به‌جای امسال در سال ۱۴۰۳ صاحب خودرو شوند. یعنی تا الان می‌دانیم اگر تا پایان ۱۴۰۳ دیگر چیزی به‌اسم فروش خودرو توسط خودروسازان نداشته باشیم، برای امسال و سال آینده نزدیک سه میلیون متقاضی داریم که این عدد در هر سال معادل همان ۱.۵ میلیون نفری است که وزیر پیشین صمت از آن صحبت کرده بود.

آمار و ارقام خودروسازان داخلی و مونتاژکار

آمار تولید خودرو در دو ماه ابتدایی امسال نشان می‌دهد ایرانخودرو با تولید ۷۶ هزار و ۱۵۹ محصول بیشترین سهم را داشته و چیزی حدود ۴۶ درصد خودرو‌های کشور را تولید کرده است. بعد از ایرانخودرو طبق انتظار سایپا بیشترین آمار تولید را داشته و توانسته درحدفاصل فروردین تا اردیبهشت ۵۹ هزار و ۳۶ محصول تولید کند و سهم ۳۵ درصدی از کل تولید خودروسازان را داشته باشد. از اینجا به بعد به مونتاژکاران می‌رسیم. سهم مدیران‌خودرو در این دو ماه ۱۳ درصد بوده و کرمان‌موتور و بهمن‌موتور توانستند به‌ترتیب سهم سه و دو درصدی از کل تولید خودروسازان را داشته باشند. طبق آماری که وزارت صمت از جزییات تولید خودرو توسط خودروسازان داده سهم آرین‌پارس‌موتور، فرداموتورز و سایرخودروسازان روی هم به حدود دو درصد می‌رسد.

آمار تولید خودرو در دوماه ابتدایی به تفکیک خودروسازان

تولید کدام خودرو‌ها بیشتر است؟

کوییک پرتیراژترین سواری داخلی در دوماه ابتدایی امسال بوده است. طبق آمار‌های وزارت صمت در فروردین و اردیبهشت امسال ۳۳ هزار و ۹۲ مدل کوییک در تیپ‌های مختلف تولید شده و جالب است بدانید از این میزان سهم پارس‌خودرو حدود ۵۷ درصد و سهم خود سایپا نزدیک ۴۳ درصد بوده است. بعد از کوییک، پژو پارس ایرانخودرو با تولید ۲۴ هزار و ۳۷۰ مدل، دومین محصول پرتیراژ داخلی بوده است.

تولید تیپ‌های مختلف پژو ۲۰۷ به ۲۱ هزار و ۷۵۰ مدل رسید و بعد از آن تولید ساینا بیشتر بوده و سایپا توانسته ۱۷ هزار و ۷۰۵ مدل از این خودرو تولید کند. دنا با ۱۲ هزار و ۳۹۵ مدل، شاهین با تولید تقریبا هشت هزار مدل، سمند با تولید هفت هزار و ۱۵۸ مدل و تارا با تولید شش هزار و ۱۵۴ مدل از دیگر محصولات پرتیراژ داخلی در دو ماه گذشته بودند. آن طرف آمار وزارت صمت مشخص می‌کند مدل‌هایی مثل پژو ۴۰۵ رسما به آخر خط رسیدند و رسما تولیدشان متوقف شده است.