ممنوعیت عجیب و تازه طالبان درباره زبان فارسی

یورونیوز: امارت اسلامی افغانستان با صدور بخشنامه‌ای به کارگیری واژگان فارسی در متون دانشگاهی و آثار علمی را منع و بر لزوم تسلط استادان به دری و پشتو به عنوان زبان‌های رسمی این کشور تاکید کرد.

در این بخشنامه همچنین از استادان دانشگاه‌های سراسر افغانستان خواسته شده است که از بیان مطالبی با محتوای انتقاد آمیز نسبت به حکومت طالبان بپرهیزند.

طالبان در حالی به کارگیری واژگان فارسی به عنوان کلماتی برآمده از «زبان‌های بیگانه» در متون و ادبیات دانشگاهی را منع کرده است که نسبت به استفاده از کلمات و وا‌‌ژگان متعلق به زبان‌های دیگر خارجی چون اردو و انگلیسی حساسیت از خود نشان نمی‌دهد.

به باور مقامات طالبان دری و پشتو دو زبان رسمی افغانستان هستند و استادان برای تدریس در دانشگاه‌ها و تالیف آثار و متون علمی باید به هر دو زبان تسلط کامل داشته باشند.

از نگاه مقامات طالبان زبان دری که بسیاری از واژه‌های پشتو با آن درآمیخته و از فارسی متمایز می‌شود دیگر زبان رسمی کشور افغانستان است. 

به گزارش برخی رسانه‌های داخلی افغانستان، این نخستین بار است که استادان دانشگاه‌ها در این کشور ملزم به تسلط و آشنایی کامل با هر دو زبان فارسی و پشتو برای تدریس می‌شوند.

استادان دانشگاه‌های افغانستان پیش‌تر به موجب قانون تحصیلات عالیه نیاز به تسلط کامل بر هر دو زبان پشتو و دری نداشتند و با توجه اکثریت ساکنان هر منطقه یکی از دو زبان رسمی یاد شده را برای تدریس برمی‌گزیدند.

طالبان در همین راستا پیش‌تر به استفاده از واژه «دانشگاه» که به اعتقاد آنها ریشه فارسی دارد واکنش نشان داده و بر استفاده از معادل آن در زبان پشتو یعنی «پوهنتون» تاکید کرده بود.

در این بخشنامه نیز ضمن تاکید بر رعایت این موضوع خواستار منع استفاده از دیگر واژگان فارسی همچون دانشجو، دانشکده، دادگاه، دادستانی،... در متون و ادبیات دانشگاهی و همچنین به کار‌گیری آنها در رسانه‌ها شده است.

به گزارش برخی رسانه‌های افغانستانی، این بخشنامه به استناد منابع موثق و مورد تایید دارای هفت بند است و در قالب اطلاعیه‌ای به امضای رئیس بخش تحقیق، تالیف و ترجمه وزارت تحصیلات عالی طالبان برای مراکز علمی این کشور ارسال شده است.

در یکی از بندهای این بخشنامه همچنین بر لزوم به کار گیری عبارات احترام‌آمیز برای نام بردن از «شخصیت‌های دینی و ملی» افغانستان از جمله «سید جمال‌الدین افغان، سلطان محمود غزنوی، احمدشاه بابا و ...» در تالیفات، پژوهش‌ها و ترجمه‌های علمی تاکید شده است.

استادان دانشگاه‌ها همچنین بر اساس آنچه در این بخشنامه آمده موظفند در مقدمه هر اثر تحقیقی و علمی، اهمیت و تطبیق آن با دیدگاه‌های اسلامی را مورد بررسی قرار دهند و «ارتباط مسلک خود با دین اسلام را به شکل مستدل بیان کنند.»