واکنش به اقدام یک نماینده در روز استیضاح

روزنامه شرق : پس‌لرزه‌های برکناری وزیر به این سادگی‌ها دست از سر فضای سیاسی کشور بر نخواهد داشت، حذف وزیر، نه‌تنها برای اصولگرایان میانه‌رو «بهارستان» بلکه برای دولت، هزینه فراوانی در پی دارد و باید میدانداری پایداری‌ها و تلاش آنان برای کلیدزدن استیضاح‌های دیگر را جدی گرفت. از اینها گذشته، فعالیت چراغ خاموشی برای پررنگ‌کردن ماجرای «کرسنت» و احتمالا «کارت زرد» به بیژن زنگنه و علی جنتی به راه افتاده است.

پرچم مقابله با دولت از سوی پایداری‌ها در «بهارستان» بالا رفته و حالا پس از حذف وزیر، آنان به تصویر تازه‌ای از خود در فضای سیاسی کشور رسیده‌اند. اما در ارزیابی ماجرای استیضاح خیلی‌ها هنوز به تحلیل جامعی نرسیده‌اند، برخی می‌گویند فراکسیون «رهروان» و شخص علی لاریجانی باید برای توان‌افزایی در مسیر مدیریت جریان‏‌های سیاسی در بهارستان بازنگری کرده و افرادی در فراکسیون رهروان ولایت حضور یابند که واقعا بتوان روی رای آنها حساب کرد.

تشکل‌‏یابی در «رهروان» ولایت به‌مراتب، پایین‌تر از فراکسیون اصولگرایان است، در فراکسیون اصولگرایان حتی اگر علی‌رضا زاکانی و روح‌الله حسینیان با تفاوت‌های سیاسی محرز کنار هم بنشینند باز هم حرف آخر را حدادعادل می‌زند و بقیه اعضا به رای او پایبندند اما در فراکسیون رهروان ولایت طیفی از آرای مخالف و موافق و کمتر پایبندی به رای رییس وجود دارد.

ماجرای پس‌لرزه‌های برکناری وزیر به این سادگی‌ها دست از سر فضای سیاسی کشور بر نخواهد داشت، حذف وزیر، نه‌تنها برای اصولگرایان میانه‌رو «بهارستان» بلکه برای دولت، هزینه فراوانی در پی دارد و باید میدانداری پایداری‌ها و تلاش آنان برای کلیدزدن استیضاح‌های دیگر را جدی گرفت.

استیضاح رضا فرجی‌دانا هنوز برای خیلی‌ها در «بهارستان» - و البته بیرون از بهارستان- هضم نشده و برخی هنوز با سوال‌های متفاوتی مواجهند. یکی از مسایل رخ‌داده در روز استیضاح بازنشر دوباره مسایلی بود که در صحت‌وسقم آن تردیدهای جدی وجود دارد. از جمله ادعای «الیاس نادران» در بازگشت برخی استادان اخراجی به دانشگاه پیام نور یا پخش فیلمی از جعفر توفیقی و ایراد برخی توضیحات نادرست درباره آن. رییس دانشگاه پیام نور موضوع مربوط به این دانشگاه را که توسط الیاس نادران مطرح شده بود، دقایقی بعد از طرح با پیامک به برخی نمایندگان مجلس تکذیب کرد.

در همین زمینه «عوض حیدرپور»، عضو کمیسیون امنیت به «شرق» می‌گوید: «اگر نماینده یا معاون پارلمانی نسبت به طرح برخی مسایل نادرست و غیرمستند از قبیل فیلم یا ایراد سخنرانی نقدی دارد، می‌تواند مساله را به هیات نظارت بر رفتار نمایندگان بفرستد؛ ما مانند گذشته با انطباق مستندات در اختیار و بازنگری فیلم روز استیضاح، این ماجرا را بررسی و رای نهایی را اعلام خواهیم کرد.»

روحانی می‌آمد، فرجی‌دانا می‌ماند

مهدی کیایی، مدیرکل فرهنگی و روابط‌عمومی مجلس نیز می‌گوید: «این استیضاح با بسیاری از استیضاح‌های پیشین مجلس تفاوت‌هایی جدی داشت، نخست اینکه اولین استیضاح دولت یازدهم بود و برای دولت و حامیانش بسیار اهمیت داشت که این باب گشوده نشود و همچنین با رایزنی‌های گسترده‌ای که دولت با نمایندگان انجام داده بود، تصور می‌کرد فضای کلی به‌گونه‌ای است که استیضاح رای نمی‌آورد.

اما وزیر در مدت موردنظر، اقدام مناسبی برای رفع دغدغه نمایندگان درخواست‌کننده استیضاح انجام نداد و برخی قول‌وقرارها هم بسیار دیر محقق شد. همچنین این استیضاح نشان داد موضوع فتنه ۸۸ برای نمایندگان از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. از سوی دیگر عدم حضور رییس‌جمهوری جدی‌ترین تاثیر را در برکناری وزیر علوم داشت و بدون شک حضور و سخنرانی رییس جهموری می‌توانست در چرخش آرا به‌نفع فرجی‌دانا موثر باشد.»

پس‌لرزه‌های سخنرانی روحانی و ماجرای استیضاح

جواد جهانگیرزاده همه‌چیز را تا روز استیضاح ۵۰ -۵۰ می‌دانسته: «به نظرم از همان روز سخنرانی رییس‌جمهوری در جمع سفرا، اراده‌ای پنهان در مجلس شکل گرفت و راضی‌کردن نمایندگان حتی پس از سخنان رییس‌جمهوری در هیات دولت هم کار آسانی نبود. این مساله در کنار عدم حضور شخص روحانی در جلسه استیضاح در ماجرای حذف وزیر علوم تاثیرگذار بود. البته نباید فراموش کرد که مجلس نهم مجلسی اصولگراست و وحدت‌کلمه پیرامون مساله فتنه در میان جناح‌های مختلف اصولگرا شکل می‌گیرد.» او البته تاکید دارد که حمایت برخی چون سیدمحمد خاتمی و آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی نیز وضعیت فرجی‌دانا را در
رای‌آوری بدتر کرد.

میزان، رای ملت خواهد بود

جهانگیرزاده در پاسخ به اینکه فکر نمی‌کنید فراکسیون «رهروان ولایت» پشت وزیر را خالی کرد و این فراکسیون از انسجام رای برخوردار نیست، می‌گوید: «این مساله را رد می‌کنم چراکه اختلاف‌نظر در فراکسیون اصولگرایان بیش از «رهروان» است اما در یک‌مورد حق با شماست، اینکه فراکسیون اصولگرایان به مراتب تشکیلاتی‌تر از «رهروان» عمل می‌کند اما در فراکسیون «رهروان» برخی، از حرف‌های وزیر قانع نشدند.» عابد فتاحی ماجرا را جور دیگری می‌بیند و می‌گوید: «تفاسیر مختلفی برای رای‌نیاوردن وزیر وجود دارد اما من می‌خواهم جمع‌بندی کوچکی ارایه کنم.

برکناری وزیر درواقع تلاش سازماندهی‌شده‌ای است که بعدتر هم از سوی جناح اصولگرا دنبال خواهد شد. چنانچه آنها به‌خوبی روی نقاط رای‌آوری وزیر دست گذاشته و بعد از فرجی‌دانا هم مستقیم سراغ فانی و جنتی خواهند رفت. به‌گفته او، حالا پس از استیضاح وزیر علوم باید شاهد تلاش‌های گسترده دیگراعضای پایداری برای مقابله با دولت باشیم و می‌شود گفت که پرچم مقابله‌بادولت حالا از سوی پایداری‌ها برافراشته شده و بالا رفته است.

رسایی برای جلب‌توجه کاغذ را سمت عکاسان گرفت

جهانگیرزاده همچنین درباره حرکت حمید رسایی و بالابردن برگه‌ای با عنوان «دوپینگ لاریجانی اثر نکرد» به سمت عکاسان نیز به «شرق» می‌گوید: «این رفتار را تنها می‌شود رفتار سیاسی اشتباه نام داد، رسایی این کار را برای جلب‌توجه انجام داد و بیشتر از این ارزش بحث ندارد.»عضو کمیسیون امنیت مجلس همچنین به برخی تفاوت‌ها در «بهارستان» اشاره دارد و می‌گوید: «درست است که بخش عمده‌ای از تلاش برای برکناری وزیر، مرهون اقدامات صورت‌گرفته از سوی جبهه پایداری است اما حمایت چهره‌های شاخص اصولگرا در موافقت با استیضاح در چرخش رای نمایندگان تاثیرگذار بود. البته نمی‌شود الیاس نادران و حداد عادل را حتی به جبهه پایداری‌ها نزدیک کرد چراکه اصولشان با هم تفاوت جدی دارد اما در برخی بزنگاه‌ها، منافع مشترکی شکل می‌گیرد.»

البته شاید اشاره جهانگیرزاده به منافع مشترک، همان تعبیر علی مطهری باشد در ماجرای استیضاح وزیر و روابط رهروان و فراکسیون‌های دیگر. چنانچه مطهری با وجود عضویت در فراکسیون رهروان ولایت گفته بود: «گویی که فراکسیون رهروان ولایت توافقی نانوشته با فراکسیون‌های دیگر داشت.»نمایندگان عضو در رهروان ولایت کمتر زیر بار این توافق نانوشته می‌روند اما معدود اصلاح‌طلبان حاضر در بهارستان از عدم همراهی فراکسیون اکثریت برای ابقای وزیر گله دارند و بارها گفته‌اند که رهروان به سادگی از کنار استیضاح گذشته و چهره‌های شاخص آن برای ماندن وزیر لابی نکردند.

سکوت تامل‌برانگیز مجلس در برابر رانت بورسیه‌ای کامران دانشجو

لابی کمرنگ رهروانی‌ها در شرایطی اتفاق افتاد که در برابر آن، فراکسیون اصولگرایان و جبهه پایداری با تمام توان مشغول رایزنی‌های در پس و پیش پرده بود. محمدرضا تابش می‏گوید: «پس از روز استیضاح و دفاع همه‌جانبه دکتر فرجی‌دانا از مواضعش در دانشگاه، سوال‌های زیادی به وجود آمده، از جمله اینکه چطور نمایندگان عزیز و به‌ویژه کمیسیون آموزش در دولت آقای احمدی‌نژاد با سخاوت از کنار مشکلات اساسی می‌گذشتند و حالا این‌طور با وزارت علوم رفتار می‌کند.

بدون شک با توضیحات کامل فرجی‌دانا نمایندگان مجلس، به‌ویژه کمیسیون آموزش، باید در برابر افکار عمومی به این پاسخ دهند که چطور از کنار دستورالعمل‌های تبعیض‌آمیز کامران دانشجو گذشتند و ماجرای بورسیه‌ها را رسانه‌ای نکردند و برابر انواع تبعیض‌های شکل‌گرفته در محروم‌کردن دانشجو و رانت بورسیه‌ای سکوت کردند.»

بدبینی مردم به کلیت مجلس

«ابراهیم نکو»، نماینده رباط‌کریم، هم معتقد است: «عملکرد وزیر علوم به شکلی نبود که مساله بخواهد به استیضاح بکشد اما حالا که وزیر با آن همه توضیحات کامل و جامع و پرونده درخشان 9ماه فعالیت کاری و اداری استیضاح‌شده مردم به کلیت مجلس بدبین شده‌اند؛ آن هم در شرایطی که همه از همدلی و همراهی مجلس و دولت دم می‌زنند و خروجی کار چیز دیگری است.» استیضاح وزیر علوم روز تاریخی دیگری در بهارستان رقم زد.

از این پس هم در قواره تصمیم‌های فراکسیونی رهروان ولایت باید تامل بیشتری کرد و هم در تلاش جناح اقلیت در پیگیری خواسته‌ها. برکناری فرجی‌دانا از وزارت علوم به نوعی بازگرداندن حس اعتمادبه‌نفس به برخی اصولگرایان مجلس است که مدتی در کمای وضعیت سیاسی به یادگارمانده از دولت احمدی‌نژاد بودند و حالا با این رفتارهای سیاسی به‌دنبال کسب وجهه و بازسازی ساختاری و حزبی خود هستند.