باستان‌شناسان در تلاش برای یافتن قبر یک فیل افسانه‌ای!

فرادید: طبق افسانه‌های محلی، در سال ۱۸۹۱ یک فیل در کینگزوود واقع در منطقۀ گلاسترشایر انگلستان به خاک سپرده شد. گفته می‌شود فیل مورد بحث حیوانی متعلق به باغ وحش سیار بوستاک و وومِول بوده است؛ جالب‌ترین حیوان «نمایشگاه جانوران» آن‌ها!

 باستان‌شناسان منطقۀ وِسِکس به عنوان بخشی از پروژه‌ی بازسازی کینگزوود، ماموریت دارند درباره‌ی این افسانه تحقیقات ژئوفیزیکی انجام دهند تا ببینند آیا می‌توانند محل دفن این فیل افسانه‌ای را شناسایی کنند.

کریس ویلمور، عضو کابینه که مسئولیت برنامه‌ریزی، بازسازی و زیرساخت‌ها در شورای گلاسترشایر جنوبی را بر عهده دارد، گفته است: «ما به عنوان بخشی از پروژه بازسازی کینگزوود از این فکر هیجان زده هستیم که آیا باستان‌شناسان می‌توانند مکان دفن این فیل را کشف کنند و این معمای محلی حل شود.»

 فیل افسانه‌ای کینگزوود در حال کشیدن یک واگن

سال ۱۸۹۱، ستاره‌ی باغ‌وحش سیار بوستاک در آن نزدیکی به نمایش گذاشته شد و روزنامه‌های محلی گزارش دادند: 

«ستاره‌ی باغ‌وحش بوستاک روز جمعه در فضای باز نزدیک ایستگاه لارنس هیل خواهد بود و به مدت ۸ روز آنجا باقی خواهد ماند… از جمله حیوانات بزرگتر این مجموعه نانسی است؛ یک فیل نه ساله، چهار شتر، ده یا دوازده شیر نر و ماده، سه ببر بنگال، یک گاو نر مقدس هندی، اسب آگنو یا شاخدار، چند پلنگ، خرس قطبی و قهوه‌ای، یک کفتار و یک گله گرگ روسی… همه حیوانات در وضعیت عالی هستند.»

پوستر بوستاک و وومول 

گفته می‌شود این فیل که بر اثر مسمومیت با برگ سرخدار مرده است در منطقه کلیسای تثلیث مقدس دفن شده است. اگرچه هیچ منبع تاریخی به مرگ یا مکان دفن یک فیل در این منطقه اشاره نکرده است، فیل کینگزوود در حافظه مردم محلی حک شده است. 

آلن برایانت، متصدی موزه کینگزوود، می‌گوید: «نخستین بار در دهه ۱۹۷۰ در مورد مکان دفن فیل کینگزوود شنیدم. آن زمان به‌عنوان شیرفروش محلی مشغول کار بودم. از آن زمان، با مردم محلی گفتگوها و بحث‌های بی‌شماری در مورد آن فیل داشته‌ام. به یاد دارم یک لوله فاضلاب اصلی در دهه ۱۹۸۰ نصب شد و من پیشنهاد دادم قبل از شروع کار آنجا را بررسی کنند تا ببیند آیا هیچ ناهنجاری در زمین وجود دارد یا خیر. افسوس که این کار انجام نشد، اما من از پتانسیل کشف مکان دفن فیل افسانه‌ای کینگزوود خوشحالم.» 

نمایش‌های حیوانات تاریخی طولانی داشته است؛ از نمایش‌های آمفی تئاترهای رومی گرفته تا مبارزه وحشیانه خرس اسیر با سگ‌ها در دوران الیزابت. اما در پس پرده این نمایش‌ها، واقعیت زندگی این حیوانات چندان پر زرق و برق نبود. در دوران ویکتوریا و اوایل قرن بیستم، باغ‌وحش سیار حیوانات وحشی و عجیب و غریب یک سرگرمی متداول بود. 

دکتر استیو وارد، مورخ سیرک، می‌گوید: «در طول قرن نوزدهم، جذابیت دنیای طبیعی سبب رشد باغ‌وحش‌های سیار و ثابت شد. مردم می‌خواستند حیوانات عجیب و غریب را تماشا کنند. دیدن این موجودات جنبه آموزشی داشت، در واقع دولت‌ها خانواده‌ها را تشویق می‌کردند با فرزندان‌شان به این باغ‌وحش‌ها بیایند. اما ظاهراً مشاهده‌ی آن‌ها کافی نبود. مردم انتظار داشتند سرگرم شوند. به همین دلیل، در برخی از باغ‌وحش‌ها، ترفندهایی به حیوانات آموزش داده شد، به ویژه به گوشتخواران و فیل‌های بزرگ.» 

حیوانات عجیب و غریب برای پیوستن به نمایشگاه‌های حیوانات و اجرای سیرک و رژه در خیابان‌ها به بریتانیا وارد شدند تا جمعیت تماشاچیان را شگفت‌زده کنند. اما شرایط حیوانات در صنعت سرگرمی دورۀ ویکتوریا با استانداردهای رفاهی امروز فاصله زیادی داشت.

 بررسی ژئوفیزیک رادار نفوذی زمین

لورن هیگبی، باستان‌جانورشناس از وسکس، می‌گوید: «این تحقیقات اولیه باستان‌شناسی با هدف یافتن محل دفن فیل انجام می‌شود؛ اگر بتوانیم مکان دفن این فیل را پیدا کنیم، از آنچه که می‌توانیم در مورد زندگی این حیوان از مطالعه بقایای اسکلت آن یاد بگیریم، شگفت‌زده خواهید شد.» 

«در مورد یک فیل نمایشی، کشف زادگاه و سن آن، ممکن است تأثیر زندگی او را به عنوان یک حیوان نمایشی مشخص کند. ممکن است شواهدی پیدا کنیم مانند حبس شدن یا ضربات روحی ناشی از غل و زنجیر شدن یا آرتروز. ممکن است بتوانیم صدمات یا فشارهای ناشی از انجام وظایفی مانند حرکات تکراری را هم شناسایی کنیم.» 

روایت‌های مختلفی از دفن فیل‌ها در سراسر انگلستان وجود دارد. اگرچه بسیاری از اینها اسطوره‌های شهری تلقی می‌شوند، اما یک بررسی ژئوفیزیکی در شهر دیس منجر به شناسایی الگوهای زیرزمینی شده است که موید این ادعا هستند. تحقیقات باستان‌شناسی برای شناسایی مکان دفن فیل کینگزوود قرار است در ماه جولای ۲۰۲۳ انجام شود.