چرا نقشه مهاجرت به ترکیه شکست می‌خورد؟

فرارو: قیمت لیر در اردیبهشت سالی که محمد تصمیم گرفت با هزار امید و آرزو، زندگی را در چمدانی خلاصه کند و روانه استانبول شود، دو هزار و ۵۰۰ تا دو هزار و ۶۰۰ تومان بود. محمد تصور می‌کرد مهاجرت به ترکیه راهی است برای رسیدن به رفاه بیشتر و کسب درآمد بالاتر. اوایل همه چیز خوب پیش می‌رفت. خودش می‌گوید خورد و خوراک و حتی پوشاک ارزان‌تر از ایران بود، اما ظرف کمتر از یک سال ورق برگشت و اوضاع رفته رفته عوض شد.

محمد می‌گوید: قیمت اینترنت نامحدود حدود ۹۰ لیر بود، ولی این اواخر به ۱۵۰ لیر رسید. برای موبایل ماهی ۵۰ لیر شارژ می‌خریدم، ولی بعدا هزینه همان اشتراک ۸۰ لیر شد. برای مکالمه هم باید بسته جداگانه ۸۰ لیری شارژ می‌کردم. قیمت گوشت کیلویی ۸۰ لیر بود که با لیر دو هزار و ۵۰۰ تومانی می‌شد نهایتا ۲۰۰ هزار تومان، ولی این اواخر قیمت گوشت تا ۷۰۰-۸۰۰ لیر رسید. محمد مهرماه گذشته همان چمدان را برداشت و به تهران برگشت: زورم به کرایه خانه نمی‌رسید.

متوسط درآمد در استانبول ممکن است حتی ۹۰ درصد بیشتر از چیزی باشد که مردم در تهران کسب می‌کنند. گزارش سایت numbeo که یکی از مراجع آماری معتبر است و داده‌های خود را با مشارکت کاربرانش در سراسر دنیا جمع‌آوی می‌کند، نشان می‌دهد متوسط درآمد هر نفر در استانبول تقریبا دو برابر تهران است و حتی با اینکه قدرت خرید در پایتخت ایران ۴۰ درصد کمتر از استانبول است، هزینه‌هایی مثل مسکن، خوراک و پوشاک باعث می‌شوند محاسبات افرادی مثل محمد شکست بخورد و آن‌ها ناچار شوند دوباره به ایران برگردند.

مقایسه درآمد در تهران و استانبول

درآمد مردم تهران به‌طور متوسط ماهی ۲۶۴ دلار است. با احتساب دلار ۵۰ هزار تومانی این عدد را می‌توان تقریبا معادل ۱۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در نظر گرفت. حتما می‌دانید متوسط درآمد با حداقل حقوق کارگری تفاوت دارد. مشارکت‌کنندگان در سایت numbeo گفته‌اند در استانبول ترکیه به‌طور متوسط هر نفر ۵۰۴ دلار درآمد ماهیانه خواهد داشت. به این ترتیب متوسط درآمد ماهیانه ساکنان استانبول ۹۰ درصد بیشتر از اهالی تهران است. وسوسه شدید نه؟

مقایسه هزینه زندگی در تهران و استانبول

هزینه زندگی در تهران بخشی از اختلاف درآمد میان ساکنان پایتخت ایران و استانبول را جبران می‌کند. اگرچه قدرت خرید هر تهرانی همچنان ۴۰ درصد کمتر از ساکنان استانبول است، اما یک‌ آدم مجرد بدون احتساب اجاره‌خانه به‌طور متوسط ماهی ۳۷۱ دلار هزینه زندگی زندگی در تهران می‌کند. این پول را با فرض دلار ۵۰ هزار تومانی باید حدود ۱۸ میلیون و ۵۴۰ هزار تومان محاسبه کنیم که برای رفت و‌آمد، خوراک، پوشاک و سایر ملزومات زندگی غیر مسکن پرداخت می‌شود.

هزینه زندگی در استانبول بابت همین امورات ماهی ۴۹۹ دلار به ازای هر نفر است. اختلاف ۳۴ درصد هزینه زندگی در تهران و استانبول قطعا بخشی از درآمد اضافی ایرانی‌هایی که به استانبول مهاجرت می‌کنند را می‌بلعد.

مقایسه اجاره در تهران و استانبول

اجاره خانه در تهران برای واحدی یک‌خوابه در محله‌های متوسط رو به بالای شهر، ماهیانه ۴۷۰ دلار گزارش شده است. این عدد را با احتساب دلار ۵۰ هزار تومانی معادل ۲۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌دانند. در ایران که دریافت پول پیش از مستاجران رایج است و صاحبخانه‌ها در عرف این رقم را معادل ۷۸۰ میلیون تومان در نظر می‌گیرند. ممکن است آن را تبدیل هم بکنند و مثلا به عدد‌های ۵۰۰ میلیون پیش و ماهی ۸.۵ میلیون اجاره برسند.

اجاره خانه در استانبول بابت واحدی یک‌خوابه در محله‌های متوسط رو به بالای شهر، ماهیانه ۶۱۵ دلار گزارش شده است. پس اگر از تهران به استانبول مهاجرت کنید با اینکه درآمد شما احتمالا ۹۰ درصد افزایش پیدا می‌کند، علاوه بر کنار آمدن با ۳۴ درصد هزینه زندگی بیشتر، باید حدود ۳۰ درصد هم بابت اجاره خانه بیشتر پول بدهید.

چرا نقشه مهاجرت به ترکیه شکست می‌خورد؟

بیشتر بدانید | بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول، معمولا به‌طور منظم داده‌های رسمی از وضعیت اقتصادی کشور‌ها منتشر می‌کنند. بانک مرکزی و مرکز آمار نیز در ایران چنین کاری انجام می‌دهند، اما مدتی است رویه معمول متوقف شده، پس چاره‌ای جز مراجعه به بعضی منابع معتبر با شهرت جهانی مثل سایت Numbeo که از سال ۲۰۰۹ فعالیت می‌کند و یک موسسه خصوصی است، باقی نمی‌ماند

مقایسه قیمت مسکن در تهران و استانبول

قیمت مسکن در تهران رشد چشمگیری داشته و براساس آخرین آمار‌های غیررسمی به حدود متری ۶۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است. در چنین شرایطی برای خرید یک خانه ۱۰۰ متری در هفت میلیارد و ۲۲۰ میلیون پول نیاز دارید. کاربران سایت numbeo گفته‌اند در محله‌های متوسط رو به بالای تهران متوسط قیمت هر مترمربع خانه دو هزار و ۱۱۶ دلار (معادل ۱۰۶ میلیون تومان) است.

خرید خانه در استانبول با همین شرایط متری دو هزار و ۳۸۱ دلار هزینه دارد. مقایسه قیمت خانه در تهران و استانبول نشان می‌دهد بازار مسکن دو شهر شباهت‌هایی به هم دارند.

مقایسه تفریح و ورزش در تهران و استانبول

قیمت بلیت سینما در ایران حداکثر ۶۰ هزار تومان است که باید آن را معادل ۱.۲ دلار درنظر بگیریم. قیمت بلیط سینما در استانبول به‌طور متوسط ۳.۸ دلار یعنی تقریبا ۲۰۰ درصد گران‌تر است. البته تفاوت زیادی بین سینما رفتن در ایران و ترکیه وجود دارد و در استانبول با تهیه بلیط سینما می‌توانید به جدیدترین فیلم‌های روز دنیا را ببینید.

شهریه باشگاه، ولی بدون حساب و کتاب در استانبول زیاد است. اهالی این شهر بابت یک‌ماه اشتراک باشگاه ورزشی به‌طور متوسط ۳۴ دلار پول می‌دهند. شهریه باشگاه بدنسازی در تهران به‌طور متوسط ۱۹.۶ دلار گزارش شده که حتی با احتساب دلار ۵۰ هزار تومانی هم به یک میلیون تومان نمی‌رسد. شهریه باشگاه در تهران نسبت به استانبول تقریبا ۶۸ درصد ارزان‌تر است.

مقایسه هزینه زندگی در تهران و استانبول را می‌توانیم با معیار غذا خوردن در رستوران ادامه دهیم. اهالی تهران می‌توانند یک غذای غیر فست‌فودی، را در رستوران سفارش دهند و بابت آن چهار دلار، معادل تقریبی ۲۰۰ هزار تومان پول پرداخت کنند. قیمت یک وعده غذا در استانبول ۵.۷۵ دلار است و ۴۴ درصد بیشتر از تهران خرج روی دستتان می‌گذارد.

مقایسه هزینه خوراکی در تهران و استانبول

قیمت برنج در استانبول ارزان‌تر از تهران است. در استانبول بابت هر کیلو برنج باید به طور متوسط ۱.۶۵ دلار پول خرج کرد، اما در تهران میانگین قیمت برنج به کیلویی ۲.۸۶ دلار یا ۱۴۳ هزار تومان می‌رسد. متوسط قیمت برنج در تهران به این علت از استانبول بیشتر است که اهالی پایتخت برنج ایرانی کیلویی ۱۵۰ هزار تومانی را هم جزو گزینه‌هایشان قرار می‌دهند، اما برنج خارجی ۴۰ هزار تومانی هم داریم.

قیمت گوشت قرمز در تهران کیلویی ۸.۶۸ دلار عنوان شده است. اگر قیمت دلار را ۵۰ هزار تومان فرض کنیم، عدد ۴۳۴ هزار تومان به‌دست می‌آید که تقریبا با قیمت گوشت در بازار مطابقت دارد. گوشت در استانبول به گفته کاربران سایت numbeo، کیلویی ۱۴.۳۲ دلار قیمت دارد. پس اگر به استانبول مهاجرت کنید، مجبور می‌شوید گوشت قرمز را ۶۵ درصد گران‌تر از تهران بخرید.

قیمت مرغ در تهران و استانبول اختلاف کمتری دارد؛ خرید یک کیلو فیله مرغ در تهران ۲.۹۹ دلار، معادل ۱۵۰ هزار تومان (حداقل) تمام می‌شود. قیمت فیله مرغ در استانبول نسبت به تهران تقریبا ۵۰ درصد بیشتر است و به کیلویی ۴.۴۲ دلار می‌رسد.

مقایسه هزینه اینترنت و موبایل در تهران و استانبول

قبض موبایل سیمکارت دائمی یا خرید شارژ برای سیمکارت اعتباری در تهران به‌طور متوسط ماهی ۲.۳۲ دلار معادل ۱۱۶ هزار تومان خرج روی دست مردم می‌گذارد. بخشی از این هزینه بابت مکالمه و ارسال پیامک است، اما بسته اینترنت موبایل بیشترین سهم را از هزینه قبض موبایل به خود اختصاص می‌دهد.

هزینه موبایل در استانبول به‌شکل چشمگیری بیشتر از تهران است؛ کاربران سایت numbeo می‌گویند در استانبول به‌طور میانگین ماهی ۶.۲۱ دلار برای اشتراک موبایل خرج می‌کنند. این یعنی هزینه موبایل در استانبول می‌توان ۱۶۷ درصد گران‌تر از تهران تمام شود.

هزینه اینترنت هم در تهران کمتر از استانبول است. البته اگر به سرویس ۶۰ مگابیت‌برثانیه نامحدود دسترسی داشته باشید. اهالی استانبول بابت اشتراک چنین سرویسی بر بستر ارتباطات ثابت (مثل ADSL) ماهی ۸.۳۹ دلار پول می‌دهند. سرعت اینترنت ADSL در تهران نهایتا ۱۶ مگابیت بر ثانیه است و سرویس با پهنای باند ۶۰ مگابیت برثانیه را باید از خدمات‌دهنده‌های TD-LTE خرید. این کار در ماه حدود ۱۰.۶۳ دلار یا ۵۳۰ هزار تومان خرج روی دستتان می‌گذارد که ۲۷ درصد گران‌تر از اینترنت شسته‌ورفته استانبول است.