ستاره مرموز که از ۳۰ سال پیش چشمک می‌زند!

دیجیاتو : دانشمندان به تازگی یک ستاره نوترونی در فاصله ۱۵۰۰۰ سال نوری در فضا کشف کرده‌اند که بیش از ۳۰ سال است هر ۲۲ دقیقه یکبار چشمک می‌زند و امواج رادیویی از خود ساطع می‌کند.

ستاره‌های نوترونی با میدان مغناطیسی بسیار قوی را «مگنتار» می‌نامند. جالب است بدانید مگنتارها در دوره‌های زمانی چند ثانیه و دقیقه - زیر ده دقیقه - از خود پالس‌های رادیویی ساطع می‌کنند و یافتن ستاره نوترونی که هر ۲۲ دقیقه یکبار امواج رادیویی منتشر می‌کند، عجیب است. به عبارت دیگر، هرچند مدت زمان ۲۲ دقیقه در مقیاس زمینی ناچیز است اما برای مگنتارها این یک دوره طولانی به حساب می‌آید. تحقیقات این مطالعه به تازگی در مجله «Nature» به چاپ رسیده است.

این مگنتار با دوره بسیار طولانی خود «GPM J۱۸۳۹-۱۰» نام دارد و برای اولین بار با استفاده از آرایه میدان وسیع «Murchison»، یک آرایه تلسکوپ رادیویی واقع در غرب استرالیا، مشاهده شد. براساس آرشیوهای رادیویی، این جسم از سال ۱۹۸۸ تاکنون درحال ساطع کردن امواج رادیویی به فضا است.

آن‌ها مجددا این جرم را در سال ۲۰۲۲ زیر نظر گرفتند و دریافتند که دوره زمانی پالس آن پنج برابر طولانی‌تر از حالت عادی برای یک مگنتار است. به طور کلی، ستاره‌های نوترونی یکی دیگر از اجرام مرموز و جالبی هستند که در فضا یافت می‌شوند.

این اجرام به آن جهت ستاره نوترونی نامیده می‌شوند که هسته مرکزی آن‌ها دارای گرانش بسیاری قوی‌ای است و همین سبب می‌شود ذرات بادار مثل پروتون و الکترون در درون ستاره به ذرات بدون بار - نوترون - ترکیب شوند.

میدان مغناطیسی ستاره‌های نوترونی درحقیقت مسئول تابش‌های رادیویی این اجرام است که درحقیقت به آن‌ها انفجار رادیویی سریع یا به اختصار «FRB» می‌گویند. این تابش‌ها به قدری قدرتمند هستند که همواره اخترفیزیکدانان تعدادی از آن‌ها را می‌توانند در نواحی مختلف رصد کنند - حتی در کهکشان خودمان. با این حال دسته دیگری از انفجارها هستند که به آن‌ها انفجارهای رادیویی طولانی مدت گفته می‌شود که بسیار نادر هستند.

«ناتاشا هرلی واکر» اخترفیزیکدان مرکز بین‌المللی تحقیقات نجوم رادیویی دانشگاه «کرتین» و نویسنده اصلی این مطالعه گفت: «این ستاره نوترونی شگفت‌انگیز درک ما از ستاره‌های نوترونی و اجرام فضا و همچنین مگنتارها را به چالش کشیده است. پیش از این هیچ مگنتاری با این دوره پالس طولانی مشاهده نشده بود.»