گزگز شدن دست و پا علامت کبد چرب است؟

عصر ایران: فردی ۴۸ ساله هستم که به دلیل گزگز شدن پاها و مور مور شدن کف پاها به پزشک مراجعه کرده ام. در بررسی ها تشخیص کبد چرب داده شده است. لطفا توضیح دهید علت آن چیست؟

بیشتر مردم هراز چندگاهی دچار گزگز دست و پا یا داغی کف پاها می ‌شوند. در اغلب موارد این حس ناخوشایند چندان جدی نیست. البته در صورت بروز بیش از حد، باید آن را جدی گرفته و علل آن را پیگیری کنید. بیماران اغلب آن را به علایم چربی خون بالا یا کبد چرب مرتبط می دانند اما معمولا خواب رفتن انگشتان و خصوصا داغ شدن کف پا به علت عوارض چربی خون بالا نیست.

متاسفانه حتی جامعه پزشکی نیز علت خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پا را به یکی از علایم بارز چربی خون بالا یا کم خونی مرتبط می کنند و آزمایش خون از بیمار می خواهند در حالیکه شایع ترین علت ارگانیک خواب رفتن طولانی و جدی پا درگیری عصب است.

دلایل زیادی برای احساس سوزن سوزن شدن یا گزگز در دست و پا وجود دارد که اکثرا هم موقتی هستند. اگر در یک حالت غیرمعمول بنشینید یا بخوابید، ممکن است به عصب آن ناحیه فشار وارد شده و همین موضوع باعث ایجاد حس گزگز در پاها شود. معمولا این حس را با سوزن سوزن شدن توصیف می ‌کنیم.

به دلایل گزگز دست و پا که باید به آن‌ها توجه کنید: گاهی گزگز یا سوزن سوزن شدن دست و پا به علت بیماری اعصاب محیطی است و می تواند به دلیل تحریک و فشردگی اعصاب کمر باشد. گزگز یا سوزن سوزن شدن دست و پا می ‌تواند به دلیل که در نتیجه‌ صدمه یا تورم به وجود آمده است. علائم دیگر تحت فشار بودن عصب شامل درد و محدودیت حرکت است. پس باید دید آیا علایمی دیگر همراه است یا خیر؟

مسمومیت با برخی سموم مثل آرسنیک تالیوم جیوه که در برخی شغل ها دیده می شود از علل آن است. الکل نیز نوعی سم است که به بافت عصبی آسیب می ‌زند. نوشیدن بیش از اندازه الکل ممکن است منجر به یک نوع نوروپاتی محیطی به نام نوروپاتی الکلی شود. این بیماری می‌ تواند باعث ایجاد درد و گزگز دست و پا شود. مشکلی که به دلیل آسیب دیدن اعصاب محیطی به وسیله الکل به وجود می ‌آید.

همچنین ارتباط اضطراب و گزگز پا ممکن است به خاطر دلایل روانشناسی نیز باشد. به این صورت که وقتی فرد مضطرب است، نسبت به حس های بدن خود آگاه ‌تر و حساس‌ تر است.

کمبود برخی ویتامین ‌ها از جمله E ,B1 ,B6 ,B12 یا نیاسین نیز باعث گزگز دست و پا می‌ شود. این ویتامین‌ ها برای عملکرد اعصاب ضروری هستند. کمبود ویتامین B12 منجر به نوروپاتی محیطی می‌ شود.

از بیماری های دیگر می توان بیماری ام اس را نام برد که نوعی بیماری مزمن است که بر مغز و نخاع اثر می‌ گذارد و براساس گفته انجمن ملی ام اس، گزگز پ از علائم شروع MS هست.

مصرف برخی داروها ، بیماری های خود ایمنی ، دیابت قندی ، کم کاری تیرویید نیز از علل این علایم هستند. پس در اکثر مواردعلائم سوزش کف پا، بی حسی دست و پا و داغی پا و یا سرد شدن پا مهم نیستند ولی اگر بیشتر از یک هفته طول کشید به پزشک متخصص مراجعه کنید و با کنترل بیماری زمینه ای معملا این عارضه برطرف می شود.

*دکتر سید موید علویان، فوق تخصص گوارش و کبد