عوارض مصرف کافئین در دوران بارداری

مژده مظلومی، با بیان این مطلب که یکی از مشکلات شیردهی، زخم نوک پستان است، به دلایل ایجاد کننده آن اشاره کرد و افزود: زخم‌هایی که در روزهای اول پس از تولد نوزاد ایجاد می‌شود، قطعاً به دنبال روش‌های غلط شیردهی اتفاق افتاده است و باید سریعاً تحت ویزیت پزشک یا مشاور شیردهی، روش‌های صحیح شیردهی به مادر شیرده آموزش داده شود.

وی ادامه داد: مادرانی که در هر بار شیردهی نوک پستان را با آب و صابون شستشو می‌دهند، با خشکی و زخم نوک پستان مواجه خواهند شد، همچنین گاز گرفتن نوک پستان مادر توسط نوزاد شیرخوار، از دیگر دلایل زخم شدن نوک پستان مادر محسوب می‌شود.

عضو کمیته ترویج تغذیه با شیر مادر گفت: اگر زخم سینه مادر شدید بود، توصیه بر این است که یک قطره شیر مادر بر روی زخم مالیده شود تا به ترمیم زخم نوک پستان کمک کند، همچنین پمادهای حاوی لانولین خالص که خوشبختانه پس از مصرف نیز نیاز به شستشو ندارد از جمله درمان‌های زخم‌های ایجاد شده در نوک پستان مادر شیرده است.

مظلومی یادآور شد: گاهی زخم ایجاد شده در ناحیه نوک پستان به حدی دردناک است که به مادر توصیه می‌شود: مدت کوتاهی از این پستان به نوزاد خود شیر ندهد و با کمک دست یا شیردوش، دوشیدن شیر از این پستان را انجام دهد و با روش‌هایی غیر از استفاده از شیشه شیر، به نوزاد خورانده شود.

وی به مادرانی که نوک پستانشان توسط شیرخوار گاز گرفته می‌شود، توصیه کرد: بدون هیچ گونه واکنشی در چهره و صدا به آرامی سر بچه را به سمت سینه خود فشار دهید، در این حالت راه نوک بینی بسته می‌شود و کودک نوک پستان را رها می‌کند، بدین ترتیب نوزاد متوجه می‌شود که همراه با گاز گرفتن امکان خوردن شیر قطع می‌شود و به مرور گاز گرفتن را رها می‌کند.

مظلومی در پاسخ به این سوال که تأثیر کافئین بر حالت تهوع و دوران ویار چیست، گفت: کافئین علاوه بر ایجاد حالت رفلاکس در مادر باردار، به دلیل عبور از جفت در صورت مصرف زیاد روزانه، به تولد نوزاد کم وزن و یا حتی به سقط منجر می‌شود، او از قهوه، چای و نوشابه‌های گازدار به عنوان مواد غذایی کافئین‌دار نام برد و افزود: هر فنجان قهوه ۱۰۰ میلی‌گرم کافئین دارد و یک مادر باردار حداکثر می‌تواند ۲۰۰ میلی‌گرم یعنی دو فنجان قهوه در روز میل کند.

عضو انجمن ترویج تغذیه با شیر مادر یادآوری کرد: نوشیدن ۴ فنجان چای معادل دو فنجان قهوه کافئین دارد، بنابراین مادر باردار باید از نوشیدن بیش از ۴ فنجان چای خودداری کند.(در افراد عادی نیز باید مصرف مایعات کافئین‌دار با محدودیت انجام شود)

مربی ارشد کشوری و مشاور شیردهی ادامه داد: بسته شدن پستان در شرایطی ایجاد می‌شود که جریان شیر برقرار باشد اما تخلیه مکرر شیر اتفاق نیفتد، این حالت معمولاً در روزهای چهارم و پنجم بعد از زایمان اتفاق می‌افتد، در این حالت پوست پستان براق می‌شود و حالت احتقان پیدا می‌کند. برای جلوگیری از بسته شدن پستان توصیه می‌شود تماس پوست به پوست مادر و نوزاد در ساعت اول پس از تولد اتفاق بیفتد و همچنین شیردهی به طور متناوب و حتی در ساعات شب انجام شود.

مظلومی در پاسخ به این سوال که در صورت بروز احتقان در پستان مادر شیرده، چه باید کرد؟، گفت: مادر قبل از انجام شیردهی کمپرس آب گرم انجام دهد، سپس کم کم پستان را بدوشد و بعد سینه را در دهان نوزاد قرار دهد همچنین با انگشتان دست به صورت دوار اطراف پستان را ماساژ دهند که اندکی نرم و پستان سبک شود. او به مادرانی که در این حالت مایل به استفاده از شیردوش هستند، توصیه کرد: باید از شیردوش به آهستگی و با فشار کم استفاده شود.

وی تاکید کرد: بعد از شیردهی از پستان ملتهب شده، به مادر توصیه می‌شود: به انجام کمپرس یخ (قرار دادن تعدادی یخ در کیسه فریز و گذاشتن آن بر روی سینه‌ها) مبادرت کند.

مظلومی، قانون تولید شیر در پستان مادر را قانون عرضه و تقاضا دانست و گفت: ادامه شیردهی در صورتی میسر است، که نوک پستان مادر توسط نوزاد مکرراً در طی شبانه روز مکیده شود.