۰۶/۱۳/ ۱۴۰۲؛ امروز در تاریخ چه گذشت؟

برترین‌ها: امروز سیزدهم شهریورماه ۱۴۰۲ است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است.

 امروز: "دوشنبه" 

۱۳ شهریور ۱۴۰۲هجری خورشیدی

رشن خشتره‌ویریه  ۳۷۶۱ زرتشتی

۴   سپتامبر     ۲۰۲۳   میلادی

۱۸    صفر     ۱۴۴۵    هجری قمری

مه شید ۱۳ شهریور ۲۵۸۲ شاهنشاهی

روز "بزرگداشت ابوریحان بیرونی" .

روز "مردم شناسی" .

روز "نقشه بردار" .

روز "تعاون" .

زادروز "ابوریحان محمّد بن احمد بیرونی"، دانشمند، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، تقویم‌شناس، انسان‌شناس، تاریخ ‌نگارِ بزرگِ ایرانی و پدرِ انسان‌شناسی. (۳۵۲ ه.ش.)

دربارۀ هنگام زاده‌شدن "ابوریحان بیرونی"، به استناد نوشته‌های خود او می‌دانیم که در ۳۶۲ ه.ق. زاده شده است، زیرا در بخش دوم رساله فی فهرست کتب محمّد بن زکریاء رازی، سنّ  خود را در پایان سال ۴۲۷ ه.ق.، ۶۵ سال قمری و ۶۳ سال خورشیدی آورده است. "غضنفر تبریزی"، یکی از شیفتگان ابوریحان، بر اساس زایچه‌ای که برای وی یاد کرده، لحظۀ تولد ابوریحان را ۳ ذیحجۀ ۳۶۲ ه.ق. برابر با روز مهر یا ۱۶ شهریورماه ۳۴۲ یزدگردی و مطابق با ۴ ایلول ۱۲۸۴ اسکندری اعلام داشته است. اصالت و درستی این زایچه محلّ تردید است اما آنچه در این میان مهم می‌نماید آنکه حتی به فرض درست انگاشتن این زایچه، زادروز ابوریحان ۱۸ شهریور خورشیدی خواهد بود نه ۱۳ شهریور. ریشۀ این اشتباه در محاسبات گاه‌شماری است.

تصویب منشور ملل متّفق توسّط مجلس شورای ملّی. (۱۳۲۴ ه.ش.)

تجمّع بیش از دویست هزار تن از طرفداران "دکتر مصدّق" در میدان جلالیه تهران برای اولین بار بعد از کودتای ۲۸ مرداد. (۱۳۳۹ ه.ش.)

درگذشت "پروفسور محسن هشترودی"، فیلسوف، شاعر و ریاضی‌دان معاصر ایران. (۱۳۵۵ ه.ش.)

برپایی نخستین تظاهرات میلیونی مردم تهران بعد از نماز عید فطر علیه رژیم پهلوی. (۱۳۵۷ ه.ش.)

هدف قرار گرفتن دو کشتی نفتی ایرانی در آبهای جزیره خارک توسط نیروی هوایی ارتش عراق. (۱۳۶۱ ه.ش.)

تنفیذ حکم دومین دوره ریاست جمهوری "آیت ‌الله خامنه ای". (۱۳۶۴ ه.ش.)

"شاپور دوم " ذوالاکتاف، شاه ساسانی با صلح، با رومیان موافقت نمود. (۳۶۳ م.)

۶۹ روز پس از مرگ "ژولیان" امپراتور روم به جنگ "شاپور دوم" شتافته بود، جانشین او "ژوویان" با صرفنظر کردن از متصرفات روم در آسیای صغیر و غرب فرات موافقت "شاپور دوم" را به صلح به دست آورد تا بتواند باقیمانده لژیونرها را زنده به کشورشان بازگرداند. "ژولیان" برای تصرف تیسفون از فرات گذشته بود. یکی از شرایط صلح این بود که "ژوویان" درجریان عقب نشینی به ساحل مدیترانه به هر شهر که برسد باید به دست خود پرچم ایران را برفراز شهر به اهتزاز درآورد، و او به این تعهّد عمل کرد. "ژولیان" ۲۶ ژوئن سال ۳۶۳ میلادی در جریان عقب نشینی در برابر ارتش ایران زخمی شده بود و اواخر همان شب از همین جراحت در گذشته بود. واحدهای ارتش ایران دست از تعقیب لژیونرها رومی برنداشتند و همین امر "ژوویان" را که پس از مرگ "ژولیان"، از سوی ژنرالهای رومی موقتا تا تصویب سنای روم جانشین "ژولیان" شده بود مجبور به دادن پیشنهاد صلح به "شاپور دوم" کرد. با این پیروزی درخشان، ایران بار دیگر بر روم برتری یافت.

درگذشت "طغرل سلجوقی"، اولین سلطان و مؤسّس سلسلهٔ سلجوقیان. (۱۰۶۳ م.)

وی با غلبه برغزنویان، به مدّت ۲۶ سال بر قلمرویی مشتمل بر ماوراءالنّهر، خراسان بزرگ، فلات ایران و سرزمین‌های همجوار همچون قفقاز جنوبی، عراق، بخشی از آناتولی، و قسمتی از ارمنستان بزرگ حکومت کرد و سرانجام در سن ۷۰ سالگی در طجرشت درگذشت و در ری مدفون شد. تحت سلطنت وی، سلجوقیان با ایجاد تسلّط سیاسی بر خلافت عبّاسی در بغداد، رهبری جهان اسلام را به دست گرفتند.

عهدنامه "گردان" میان "نادرشاه افشار" و "محمود اوّل، سلطان امپراتوری عثمانی" به امضا رسید. (۱۷۴۶ م.)

زادروز "فرانسوا شاتوبریان"، مؤسّس مکتب رمانتیک در ادبیّات فرانسه. (۱۷۶۸ م.)

وقوع کودتای ضدسلطنتی در جریان انقلاب فرانسه. (۱۷۹۷ م.)

اختراع اوّلین موتور برق توسّط "ادیسون" مبتکر آمریکایی. (۱۸۸۲ م.)

دوربین عکّاسی با حلقه فیلم، توسّط مؤسّسه جورج ایستمن (کُداک) ساخته شد. (۱۸۸۸ م.)

درگذشت "لوتر بوربنگ" محقق و طبیعی‌دان معروف آمریکایی. (۱۹۲۶ م.)

کشف پنی‌سیلین توسط "الکساندر فلمینگ"، میکروب‌شناس برجسته اسکاتلندی. (۱۹۲۸ م.)

آغاز محاصره "استالین ‌گراد" شوروی توسّط آلمان در جریان جنگ جهانی دوم. (۱۹۴۲ م.)

درگذشت "آلبرت شوایتزر "، پزشک و موسیقی‌دان آلمانی، برنده ی جایزه صلح نوبل در سال ۱۹۵۲ میلادی. (۱۹۶۵ م.)

افتتاح وب‌گاه گوگل توسّط چند دانشجوی دانشگاه استنفورد در کالیفرنیا. (۱۹۹۸ م.)        

درگذشت "اصمعی" دانشمند و ادیب لغوی که هارون الرّشید وی را "شیطانُ الشّعرا" نامید. (۲۱۴ ه.ق.)

آغاز بنای ساختمان مسجد جامع عبّاسی اصفهان به فرمان "شاه عبّاس صفوی". (۱۰۲۰ ه.ق.)