ابهامات همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه

ایسنا: طی هفته اخیر مباحث زیادی پیرامون توسعه مبادلات ایران و روسیه مطرح شد و در این راستا روز گذشته همایش و مذاکراتی میان وزرای دو کشور برگزار شد که نهایتا به امضای سند همکاری تجاری ایران و روسیه را در پی داشت اما تفاهم ‌نامه امضا شده در این زمینه بسیار کلی بوده و جزئیات آن هنوز مشخص نشده است.

شب گذشته وزیر نفت ایران به نمایندگی از هیات تجاری ایران و وزیر انرژی روسیه به نمایندگی از هیات تجاری روسیه پشت درهای بسته به مذاکره پرداختند و در نهایت سند تفاهم‌نامه‌ای به منظور افزایش روابط اقتصادی و تجاری امضا کردند تا سطح روابط اقتصادی از یک و نیم میلیارد دلار فعلی به میزان قابل توجهی افزایش یابد.

به اعتقاد زنگنه این میزان می‌تواند ۱۰ برابر شود و به گفته عسگراولادی، رییس اتاق مشترک بازرگانی ایران و روسیه اگر مشکلات حمل و نقلی،‌ بانکی و روادیدی بین دو کشور حل شود می‌تواند حجم مبادلات را تا سال آینده به چهار میلیارد دلار برساند.

نکته قابل توجه در مذاکرات شب گذشته این بود که قرار شد دو کشور در زمینه‌های کشاورزی، انرژی، حمل‌ونقل، فناوری اطلاعات، تجارت، صنعت، گردشگری و امور بانکی با یکدیگر همکاری داشته‌ باشند اما جزئیات هیچ یک از این همکاری‌ها مشخص نشد و به بخش خصوصی دو کشور سپرده شد.

همچنین فهرست ۶۰ قلم کالایی که روسیه درخواست وارداتشان را از ایران داشت شامل انواع میوه و صیفی‌جات، سیب زمینی، فلفل قرمز، موز، هندوانه، سیب طلایی (زرد)، پرتقال، نارنگی، گریپ فروت، انگور سفید و قرمز، گلابی، هلو، شلیل، انواع گوجه، انواع خیار، انواع محصولات لبنی شامل شیر، کره، پنیر از شیر گوسفند و بز، پنیر کپک سفید، پنیر با کپک آبی، پنیر گودا، پنیر خامه‌ای، پنیر روسی، کفیر، ماست میوه‌ای، پنیر سفت، پنیر نیمه سفت، محصولات شیری، انواع بستنی، انواع ماهی شامل ماهی سالمون تازه، فیله ماهی سالمون، قزل آلا، ماهی دودی شده، شاه ماهی، میگو، خرچنگ یخ زده، آجیل، آجیل مخلوط ، بادام بوداده، سبزیجات شامل گل کلم یخ زده، سبزیجات تابستانی یخ زده، کلم بروکلی، سبزیجات ریشه‌ای تازه و یخ‌زده، سبزیجات کنسروی، گوجه فرنگی گیلاسی، روغن زیتون، کنسرو صیفی‌جات، قارچ به صورت یخ‌زده و مخلوط، چای، قهوه، انواع شکلات، آناناس، نخود، لوبیا قرمز است.

جالب توجه اینجاست که برخی از این کالاها در ایران تولید نمی‌شود یا تولیدش به اندازه‌ای است که برای تامین نیاز داخلی به واردات نیازمند هستیم. از سوی دیگر بسیاری از این محصولات درخواستی محصولاتی هستند که برای تولیدشان آب بالایی مصرف می شود و از نظر بحران آبی موجود در کشور صادراتشان جایز نیست و حتی اقتصادی صرفه صادرات ندارند.

البته اعضای اتاق بازگانی اظهارات متفاوتی در این زمینه دارند؛ چراکه به اعتقاد برخی از آنها صادرات محصولات کشاورزی بهترین زمینه صادرات برای ایران محسوب می‌شود و به اعتقاد عده‌ای دیگر باید کالاهای ترانزیتی را جایگزین صادرات محصولات آب‌بر کنیم.

پدرام سلطانی، نایب رییس اتاق بازرگانی بازرگانی ایران در این زمینه معتقد است: باید به جای صادرات کالاهای تولیدی،‌کالاهای کشاورزی را از کشورهای دیگر وارد کنیم و صادرات مجدد انجام دهیم زیرا تولید حجم بالای محصولات کشاورزی با آب بری در حال حاضر که دوران بحران آب به سر می بریم به صلاح کشور نیست.

اما مسعود دانشمند، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران معتقد است: با افزایش میزان بهره وری در بخش کشاورزی و جلوگیری از اتلاف منابع آبی در این بخش می توان تولیدات بخش کشاورزی را افزایش داد زیرا محصولات کشاورزی و باغی پر مزیت‌ترین کالای صادراتی ما به روسیه هستند.

البته انتقادی که در این زمینه وارد است اینکه وزارت جهاد کشاورزی هنوز محصولات مورد تایید صادراتی کشاورزی را اعلام نکرده و تفاهم ‌نامه امضا شده در این زمینه بسیار کلی بوده و جزئیات آن هنوز مشخص نشده است.