دخترانی که سرنوشتشان با شلیک هوایی رقم می‌خورد

فرارو: شادترین لحظه "انتها بی بی" زمان نامزدی او در سال گذشته بود. همه اعضای خانواده نامزدی اش را جشن گرفتند. بی بی ۲۵ ساله بر این باور بود که نه تنها یک همتای کامل پیدا کرده بلکه از یک رسم چند صد ساله شمال غرب پاکستان که از ۱۲ سالگی بالای سرش آویزان شده بود رهایی یافته است. با این وجود، ظرف مدت چند ماه نامزد او و خانواده اش نامزدی را به هم زدند. دلیل به هم خوردن نامزدی آنان رسمی منسوخ و غیرقانونی معروف به "غگ" بود که ریشه آن از کلمه‌ای پشتو است و طبق آن به مرد دیگری اجازه می‌دهد ادعا کند که زنی به زور همسر اوست.

به نقل از گاردین، این رسم به روش‌های مختلفی انجام می‌شود و معمولا مردی با اسلحه به قلمروی دختر یا آستان خانه او می‌رود و با این جمله که "دختر مال من است" تیراندازی هوایی انجام می‌دهد و بقیه افراد جامعه را تهدید می‌کند که هرکس بخواهد به او نزدیک شود باعث ایجاد خشونت و خونریزی خواهد شد.

مردی به نام "مهابات خان" می‌کوشید تا خواسته خود را به اجبار بر بی بی تحمیل کند و برای جامعه‌ای که در منطقه قبیله‌ای باجور در پاکستان زندگی می‌کردند روشن ساخت که کماکان قصد اجرای آن تصمیم را دارد. اگرچه بی بی و خانواده اش در کودکی پیشنهاد خان را رد کردند، اما طبق عرف بی بی نمی‌تواند با فرد دیگری ازدواج کند.

"بی بی" می‌گوید: "من زندگی ندارم. من آسیب دیده ام، اضطراب دارم و بدون دارو نمی‌توانم بخوابم. من یک انسان ام و حق دارم با هر کسی که بخواهم نامزد شوم و ازدواج کنم. من یک زن هستم نه یک اسباب بازی و نمی‌خواهم به زور با کسی ازدواج کنم".

"غگ" در ایالت پختونخوا در شمال غربی پاکستان که با افغانستان هم مرز است، رواج دارد. طبق آن رسم پیشنهاد ازدواج با شلیک اسلحه در خارج از خانه دختر و یا اعلام رسمی مکتوب برای ازدواج با دختر بدون کسب رضایت او یا والدین اش صورت می‌گیرد. در سال ۲۰۱۹ میلادی برای ربودن بی بی از خانه اش تلاشی انجام شد. او با نامادری اش در خانه بود که برادر "خان" با تپانچه‌ای در دست در خانه را کوبید و گفت: "من اینجا هستم تا بی بی خواهرشوهرم را با خود ببرم. بی بی همسر برادرم است".

"ثناء الله" برادر کوچک‌تر بی بی دانشجویی در اسلام آباد پس از ناکامی جرگه محلی یا شورای بزرگان قبیله، در حال مبارزه بر سر احقاق حقوق خواهرش از طریق دادرسی قضایی است. او می‌گوید: "من از این سیستم ناامید هستم. عدالت باید اجرا شود".

بی بی می‌گوید زمانی که برادر خان در را کوبید شروع به لرزیدن و گریه کرد و به او گفته بودند که مردی در خانه شان نیست و باید از آنجا برود و او رفته بود.

پارلمان محلی خیبر پختونخوا در سال ۲۰۱۳ میلادی ازدواج اجباری غگ را ممنوع اعلام کرد و مجازات تعیین شده برای خاطیان را هفت سال حبس یا پرداخت جریمه سنگین تعیین کرد.

ثناء الله می‌گوید در سال ۲۰۲۱ میلادی به دستور دادگاه مهابات خان و برادران اش دستگیر شدند. مهابات خان سوگند نامه‌ای را امضا کرد که توسط خبرنگار "گاردین" مشاهده شد سوگندنامه‌ای مبنی بر آن که او دیگر ادعای غگ را مطرح نخواهد کرد.

ثناء الله می‌گوید: "خان دروغ می‌گوید. بعد از نامزدی خواهرم در اواسط سال ۲۰۲۱ میلادی او به نامزدش و خانواده او گفت که نامزدی را به هم بزنند، زیرا ادعای غگ را مطرح کرده است. او می‌گوید:"ما روستا را ترک کردیم و به اسلام آباد رفتیم، اما آن مرد دست از اعمال شیطانی خود بر نمی‌دارد".

ثناء الله می‌گوید:"خواهرم مریض شده و نمی‌تواند خانه را ترک کند و با خواهران اش صحبت نمی‌کند، اما آن مرد شرور به کار‌های خود افتخار می‌کند. ما در تاریکی قرون وسطی زندگی می‌کنیم".

اکثر موارد غگ گزارش داده نمی‌شوند و زمانی که پرونده‌های مرتبط با آن در دادگاه باز می‌شوند اغلب پس از عذرخواهی و تعیین وثیقه برای افرادی که ادعای غگ را مطرح کرده اند پرونده بسته می‌شود. "محمد عیسی خان" وکیل دادگستری که چندین پرونده غگ را به دادگاه برده می‌گوید: "ما باید آگاهی را افزایش دهیم. بسیاری از مردم هنوز نمی‌دانند غگ جرم است. دولت و دادگاه‌ها باید بیش‌تر در این زمینه کار کنند".

"شهید محمود" هماهنگ کننده منطقه‌ای کمیسیون حقوق بشر پاکستان در خیبر پختونخوا، از ده‌ها مورد مشابه اطلاع دارد، اما می‌گوید که دختران معمولا شکایت رسمی را طرح نمی‌کنند. او می‌گوید: "ما باید اطمینان کسب کنیم که قوانین اجرا می‌شوند. ما قوانینی علیه غگ، قتل‌های ناموسی و خشونت خانگی داریم. باید ترس از نقض قوانین وجود داشته باشد، اما در اینجا به ندرت شاهد اجرای آن هستیم".

ثناء الله پس از به هم خوردن نامزدی به دادگاه در باجور بازگشته و خواستار اقدام بیش‌تر شده است با این وجود، او می‌گوید تهدید به مرگ شده و همگان در منطقه قبیله‌ای شان از نزدیک شدن به خواهرش می‌ترسند. او می‌گوید در گذشته چنین مسائلی باعث ایجاد خصومت‌های قبیله‌ای به حدی می‌شد که عده‌ای بر سر آن کشته می‌شدند.

ثناء الله می‌گوید:" از زمانی که خانواده مجبور شدند نامزدی را به هم بزنند چندین ماه می‌گذرد. من برای احقاق حقوق خواهرم مبارزه می‌کنم، اما از سیستم ناامید هستم، زیرا باید عدالت را اجرا کرد. در مورد ما اجرای عدالتی دیده نشده است".