این مرد ایرانی تا حالا جان ۴۰ نفر را نجات داده است

عبدالصمد خرمشاهی، مشهورترین وکیل ایران در حوزه جنایی در گفت‌وگو با همشهری از تجربیاتش در این حوزه در سال‌های گذشته صحبت کرد. او می‌گوید در این سال‌ها وکالت در 600پرونده قتل را قبول کرده و توانسته 40نفر از موکلانش را از قصاص نجات دهد.

در سال‌هایی که وکالت می‌کنید چند پرونده قتل را قبول کرده‌اید؟

گمان می‌کنم تاکنون 600پرونده قتل داشته‌ام، 40نفر از قصاص نجات پیدا کرده‌اند که این آمار کمی نیست. زمانی که بازنشسته شوم خیالم راحت است. البته ممکن است عده‌ای بگویند بقیه که قصاص شدند چه؟ قرار نیست که همه موکلان نجات پیدا کنند. وکیل کار خودش را انجام می‌دهد. آمار نجات 40متهم به قتل برای من بزرگ‌ترین ثروت و یادگاری است. در زمان بازنشستگی خاطراتم را خواهم نوشت که چقدر لذتبخش است که بتوانی جان یک انسان را نجات دهی.

دفاع از کسی که مرتکب قتل شده برای شما سخت نیست؟

وکیل از نفس بزه مثلا قتل دفاع نمی‌کند. وکیل از متهمی دفاع می‌کند که باید حقوق او را استیفا کند. متهم عادی در مقابل قانون عامی است و چیزی نمی‌داند. مثلا  در مورد بیجه (قاتل سریالی کودکان در پاکدشت) پرسیده می‌شود که آیا می‌شود از امثال بیجه هم دفاع کرد؟ بله؛ چرا که نه. ما از اعمال و رفتار او دفاع نمی‌کنیم. از حقوقی که قانونگذار به او داده دفاع می‌کنیم؛  مواردی مثل رد دادرس، تحقیقات محلی، بازسازی صحنه، شهادت شهود و... یا سایر موارد که او اطلاعی ندارد.

افرادی که دچار مشکل در حوزه کیفری می‌شوند و نیاز به وکیل دارند چطور می‌توانند تشخیص بدهند که چه وکیلی را انتخاب کنند؟

انتخاب وکیل مشکلی است که خیلی‌ها با آن مواجه می‌شوند. چرا که این فرهنگ در جامعه ما جا نیفتاده که همه از قبل یک وکیل داشته باشند. زمانی که حادثه‌ای برای افراد اتفاق می‌افتد، مثلا پرونده قتل، آنجا فرصت انتخاب و بررسی ندارند و به‌شدت پریشان‌خاطر می‌شوند و عجله دارند که زودتر وکیل انتخاب کنند.

شنیده شده که بعضی از وکلا از نفوذشان صحبت می‌کنند و پیش از رسیدگی به پرونده به موکل‌شان وعده و وعید می‌دهند.

بله من هم شنیده‌ام. گاهی ادعا می‌شود که مثلا ما در دستگاه قضایی نفوذ داریم و پرونده را پیش می‌بریم. وکیل دلال نیست. وکیل فردی تحصیل‌کرده و آگاه به مسائل حقوقی است. فردی که می‌گوید نفوذ دارم هم حرمت وکلا را از بین می‌برد و در حد کارچاق‌کن و دلال وکیل را پایین می‌آورد و هم در واقع به قاضی تهمت می‌زند و اینطور القا می‌کند که فلان قاضی و فلان دادگاه نفوذ‌پذیر هستند. بنابر این به‌شدت از این افراد باید دوری کرد. بارها از من سؤال شده که مثلا در فلان شعبه دادگاه آشنا دارید؟ گفتم خیر. مگر من دلال هستم؟ من وکیلم. توصیه می‌کنم افرادی که نیاز به وکیل پیدا می‌کنند هرگز فریب وعده و وعید را نخورند.

برای خیلی‌ها وکالت در حوزه جنایی جذاب و پر از هیجان است. از سختی و چالش‌های وکالت در حوزه جنایی بیشتر صحبت کنید.

وکالت حرفه سختی است؛ چراکه مدام فکر وکیل درگیر است و تشویش و اضطراب موکل به آنها هم منتقل می‌شود. در پرونده‌ها از همه سخت‌تر پرونده‌های کیفری است. به‌خاطر همین به همکاران خانم توصیه می‌کنم وارد چنین پرونده‌هایی نشوند. چرا که آواز دهل شنیدن از دور خوش است. وکیل در پرونده‌های جنایی خواب راحت ندارد؛ چرا که موکل به شما امید بسته و باید برایش تلاش کنی و دائم دلشوره این را داری که مبادا کار خراب شود و موکل پای چوبه دار برود.

پرونده‌های جنایی با جان انسان مرتبط است و خیلی‌ها حاضر هستند مبالغ کلانی پرداخت کنند. حق‌الوکاله در پرونده‌های جنایی چقدر است؟

برای حق‌الوکاله یک آیین‌نامه‌ای وجود دارد اما یک توافق هم وجود دارد. مثلا ممکن است پرونده‌ای را یک وکیل جوان با 20میلیون تومان قبول کند اما وکیل با‌تجربه با یکی، دو میلیارد تومان هم قبول نکند. بهای ثابتی ندارد. بستگی به توافق طرفین دارد. من اخلاقم طوری است که وقتی موکل می‌گوید چقدر حق‌الوکاله می‌گیرید؟ می‌گویم چقدر در توانت است. همیشه تعجب می‌کنند. اگر ببینم موکل توان نداشته باشد ایرادی ندارد.

درباره حق‌الوکاله میلیاردی چیزی شنیده‌اید؟

وکیل در حالت عادی هرگز حق‌الوکاله سنگین نمی‌تواند بگیرد. معدود پرونده‌ها و معدود وکلایی هستند که از راه‌های غیرمتعارف حق‌الوکاله سنگین می‌گیرند. من شنیده‌ام در بعضی پرونده‌های قتل 40، 50میلیارد تومان به‌عنوان حق‌الوکاله گرفته شده است. در پرونده‌های جرائم اقتصادی معمولا وکیل نمی‌تواند حق‌الوکاله سنگین بگیرد مگر اینکه ارتباط غیرمعمولی داشته باشد. من چنین کارهایی را نمی‌پسندم. این مبالغ در حالی شنیده می‌شود که مثلا من شنیدم سال گذشته 300نفر از وکلا حتی هزینه تمدید پروانه وکالت‌شان را نداشتند.