روایت‌های متفاوت از کشتی اسرارآمیز ایرانی دریای سرخ

فایننشال تایمز در گزارشی نوشت: حضور یک کشتی مرموز ایرانی در خلیج عدن کنجکاوی کارشناسان دریانوردی را برانگیخته است. این کارشناسان نگران اند که کشتی مذکور در حال کمک اطلاعاتی به حوثی‌های یمن برای هدف قرار دادن کشتی‌های تجاری باشد.

در ادامه این مطلب آمده است: کشتی بهشاد که از نظر ظاهری مانند یک کشتی معمولی فله بر خشک است، در ماه ژانویه و پس از سال‌ها تردد در دریای سرخ به خلیج عدن آمد. این حضور درست همزمان با شدت گرفتن حمله به کشتی‌ها در اطراف سواحل یمن بود.

از آن زمان تاکنون این کشتی مسیری نامتعارف، آهسته و پرپیچ و خم را در آب‌های نزدیک به ورودی دریای سرخ طی کرده است. کارشناسان همچنین خاطر نشان می‌کنند که کاهش حملات حوثی‌ها در طی یک بازه زمانی محدود در ماه گذشته، با عدم گشت زنی بهشاد در این آب‌ها همزمان بوده است.

جان گاهاگان، رئیس موسسه ارزیابی ریسک دریانوردی سدنا گلوبال در این باره گفت، برای یک کشتی باری، رفتار بهشاد که با پرچم ایران به ثبت رسیده "کاملا غیرمعمول" است. وی در ادامه افزود: «(تحرکات کشتی بهشاد و ارتباطش با حملات انجام شده) سوالات مهمی در باره نقش این کشتی در بحران فعلی ایجاد می‌کند... اگر بهشاد در حال ارائه اطلاعات تردد کشتی‌ها به حوثی‌ها نیست، دقیقا در حال انجام چه کاری است؟»

نگرانی از اینکه بهشاد در ارائه اطلاعات اهداف احتمالی به حوثی‌ها نقش ایفا کرده، از زمان حمله این هفته این گروه شبه نظامی به کشتی ترو کانفیدنس شدت یافته است. این کشتی در حال حمل فولاد و کامیون از چین به عربستان بود که در جریان حمله به آن ۳ تن از خدمه اش کشته شدند. این اولین تلفات ثبت شده از زمان آغاز حملات حوثی‌ها در ماه نوامبر به شمار می‌رود.

زمانی که کشتی ترو کانفیدنس هدف حمله قرار گرفت، بهشاد ۴۳ مایل دریایی با آن فاصله داشت. پس از این حمله، ۶ حمله دیگر تنها در طی ۱۵ روز در خلیج عدن یا در ورودی دریای سرخ انجام شد.

کارشناسان همچنین به کاهش تعداد حملات حوثی‌ها در ماه فوریه، پس از حمله سایبری به کشتی بهشاد اشاره می‌کنند. اطلاعات به دست آمده از سایت مارین ترافیک از بازه زمانی انجام حمله سایبری نشان می‌دهد که کشتی بهشاد برای مدت ۲ هفته در منطقه کشتیرانی همیشگی اش حضور نداشته است.

گرانت شاپس، وزیر دفاع بریتانیا ماه گذشته بر نگرانی‌ها درباره گشت زنی کشتی‌های ایرانی در آب‌های اطراف یمن تاکید کرد. وی به مجلس عوام بریتانیا گفت: «دنیا باید فشار بر ایران را برای توقف این رفتار‌ها افزایش دهد.» 

کشتی بهشاد به عنوان یک کشتی فله بر خشک معمولی به ثبت رسیده و از نظر ظاهری مانند هزاران کشتی‌ای است که در اقیانوس‌ها تردد می‌کنند. اما ویدئویی که ماه گذشته توسط یک کانال تلگرامی مرتبط با نهاد‌های نظامی ایران منتشر شد این کشتی را یک "اسلحه خانه شناور" توصیف و بر نقش این کشتی در مبارزه با دزدی دریایی تاکید کرده است. در این ویدئو ضمن پخش تصاویری از بهشاد و ناو‌های هواپیمابر آمریکایی ادعا می‌شود: «کسانی که در حملات تروریستی علیه بهشاد یا دیگر کشتی‌ها نقش دارند مسیر‌های دریایی و امنیت بین المللی را به مخاطره می‌اندازند و در قبال ریسک‌های بین المللی احتمالی در آینده مسئولیت جهانی دارند.»

هرچند ایران هرگونه ایفای نقش در برنامه ریزی و تامین تسلیحات مورد نیاز برای اقدامات حوثی‌ها را رد می‌کند، اما کارشناسان امنیت دریانوردی معتقدند ارتباط نزدیکی بین کشتی بهشاد و حملات حوثی‌ها وجود دارد. اطلاعات سایت مارین ترافیک حاکی است، این کشتی پس از سال‌ها تردد در دریای سرخ، در روز ۱۱ ژانویه از طریق تنگه باب المندب وارد خلیج عدن شده است.

بلافاصله پس از این جابجایی، سلسله حملاتی علیه کشتی‌های در حال تردد در آن منطقه در جنوب یمن انجام گرفت. وسعت بیشتر خلیج عدن شناسایی و هدف قرار دادن کشتی‌ها را نسبت به دریای سرخ که وسعت محدودتری دارد دشوار‌تر می‌سازد.

کشتی‌های کانتینری گیبرالتار ایگل در روز ۱۵ ژانویه، گنکو پیکاردی دو روز بعد، مرسک دیترویت در روز ۲۵ ژانویه و مارلین لائوندا در روز ۲۶ ژانویه هدف قرار گرفتند. 

گاهاگان ارتباط بین تردد‌های مشکوک بهشاد و حملات به این کشتی‌ها را همزمانی غیرقابل قبول رویداد‌ها توصیف می‌کند. بازه زمانی ۲ تا ۱۹ فوریه یعنی زمانی که حملات حوثی‌ها تا حدودی کاهش یافته بود، تقریبا مصادف با بازه زمانی‌ای بود که گزارش‌هایی از حمله سایبری به کشتی بهشاد منتشر شد. در این بازه کشتی بهشاد در نزدیکی سواحل جیبوتی، یعنی جایی که چین یک پایگاه دریایی بزرگ دارد پهلو گرفته بود. همچنین داده‌های دریانوردی نشان می‌دهد که با بازگشت بهشاد به خلیج عدن، حملات مجددا شدت گرفت.

با این حال، مشخص نیست که ائتلاف به رهبری آمریکا قصد دارد برای مقابله با تهدیدات حوثی علیه کشتیرانی بین المللی چه اقدام بازدارنده‌ای را انجام دهد. وزارت دفاع بریتانیا هم در پاسخ به سوالی در مورد برنامه این کشور برای مقابله با چنین کشتی هایی، اظهارنظر نکرده است. مارتین کلی، تحلیلگر ارشد خاورمیانه در موسسه ارزیابی ریسک‌ای او اس گفت، احتمالا حمله به بهشاد عبور از "خط قرمز" تهران تلقی خواهد شد. به همین دلیل، دشوار می‌توان شاهد بود که آمریکا و متحدانش به صورت فوری اقدام به مقابله با این تهدید نماید