تغییرات ناگهانی و غیرمنتظره در سفرهای نوروزی امسال

یاور عبیری (رئیس جامعه بوم‌گردی ایران) با اشاره به آماری که تا شامگاه گذشته از واحدهای بومگردی چند استان مازندران، گلستان، خراسان رضوی، یزد و کرمانشاه گرفته است و اینکه این آمار نشان از عدم استقبال مسافران نوروزی از اقامت در واحدهای بومگردی دارد، گفت: بر اساس میزان رزرو و اقامتی که تاکنون انجام گرفته، آمار این واحدها به ۲۰ درصد هم نمی‌رسد و درواقع به نوعی می‌توان گفت استقبال خوبی برای اقامت در واحدهای بومگردی در نوروز تاکنون شاهد نبوده‌ایم. 

او درخصوص دلایل این امر گفت: شاید هنوز سفرهای نوروزی آنچنان که باید شکل نگرفته یا اگر هم سفرها آغاز شده باشد، مسافران به سمت اقامت در بومگردی‌ها نرفته‌اند. بعید می‌دانم که در هتل‌ها اقامت داشته باشند چراکه تورم و وضعیت اقتصادی بر روی بسته سفر عموم جامعه تاثیرگذاشته و شاید اقامت در خانه بستگان و اقوام مهم‌ترین و نخستین گزینه اقامت و سفرهای نوروزی باشد. 

عبیری با تاکید برآنکه چنین آماری در نوروز برای بومگردی‌ها بی‌سابقه بوده، تصریح کرد: با توجه به آمارهای موجود، بومگردی‌ها در وضعیت خوبی قرار ندارند. با وجود آنکه آمارهای اعلام شده به استان‌های پر مسافر بازمی‌گردد اما نشان از آن دارد که اقامت در بومگردی‌ها ضریب خوبی ندارد حتا برخی از سوی واحدهای استان گلستان عنوان شده است که دو شب هم رزرو ندارند. 

رئیس جامعه بوم‌گردی ایران درخصوص نرخ اقامت در این واحدها گفت: نرخ اقامت در واحدهای بومگردی در هر استان متفاوت است. برای مثال در استان‌های مرکزی واحدهای بومگردی درجه یک هر شب حدود ۴۰۰ یا ۴۵۰ هزار تومان می‌گیرند درحالی که این نرخ در استان‌های غربی به حدود ۲۵۰ و ۳۰۰ هزار تومان با صبحانه و در استان‌های شرقی به حدود ۲۰۰ هزار تومان می‌رسد. 

او ادامه داد: نباید فراموش کرد که فعالیت سایر واحدهای اقامتی غیر مجاز مانند خانه‌های استیجاری و ویلاها و… در کاهش آمار اقامت بومگردی‌ها تاثیرگذار است. برای مثار وقتی از استان مازندران آمار می‌گیریم شاهد آن هستیم که خانه‌های غیر مجاز قارچ گونه رشد کرده‌اند. این درحالی است که فعالیت بومگردی‌ها با سخت‌گیری‌هایی همراه است که شامل خانه‌های غیر مجاز نمی‌شود و نظارتی هم بر آنها نیست. غیر مجازها طی یکی دو سال گذشته رشد زیادی داشتند و متاسفانه کاری هم از دست ما برنمی‌آید. وزارتخانه میراث و گردشگری و اماکن هم کاری انجام نمی‌دهند. حتا گاها منتظر هستند که ما کاری برایشان انجام دهیم. این درحالی است که عموما فعالیت غیر مجازها بخصوص در روستاها و شهرهای کوچک کاملا مشخص است و می‌توان اقدام به شناسایی و پلمپ آنها کرد اما این کار انجام نمی‌شود. 

عبیری درخصوص تاثیر همزمانی تعطیلات نوروز ۱۴۰۳ و ماه رمضان، گفت: شاید تاثیر داشته باشد اما قطعا تاثیر آن این اندازه نیست. آنچه که شاهد هستیم قطعا دلایل دیگری دارد. بخشی از آن تورم است که در نتیجه نخستین چیزی که حذف می‌شود، سفر است و حتا اگر برخی سفر بروند یکسری هزینه‌ها را کم می‌کنند. اولویت خوراک است و سعی می‌شود بیشترین هزینه در این بخش باشد. سعی می‌شود که اقامت در خانه اقوام در نظر گرفته شود و حتا ممکن است با اقامت در چادر؛ شب را به سر کنند. نوروز سال گذشته استقبال خوبی از بومگردی‌ها شده بود اما امسال اینگونه نبوده و اوضاع خوب نیست. 

نوار ساحلی جنوب در صدر حجم سفرهای نوروزی

مصطفی فاطمی (مدیر اداره کل گردشگری داخلی معاونت گردشگری) نیز درخصوص چرایی‌ عدم استقبال از اقامت در واحدهای بومگردی گفت: در استان‌های هرمزگان و بوشهر با بیشترن حجم سفر روبه رو هستیم و قشم در صدر قرار دارد. درحال گرفتن آمار رزرو از هتل‌ها و بومگردی‌ها و سایر واحدهای اقامتی هستیم که سامانه قرار دارند. رزرو ما در این شهرها بیشتر است. هرچند این احتمال را می‌دهیم که امسال حجم سفر کمتر باشد چراکه هم بارندگی را داریم و هم ماه مبارک رمضان با نوروز همزمان شده است. در این میان ممکن است بسیاری از واحدهای بومگردی رزرو نداشته باشند. طبیعی است که این اتفاق بیافتد حتا در زمان پیک سفر که بالای ۱۰۰ درصد رزرو داریم، ممکن است برخی از بومگردی‌ها خالی باشند و مسافر نداشته باشند. وقتی می‌گوییم بالای ۱۰۰ درصد یعنی یک هتل ممکن است تعداد تخت‌هایش ۱۰۰ تا باشد اما تخت اضافه می‌گذارد و درصد اقامتش می‌شود ۱۳۰ تخت این درحالی است که ممکن است بومگردی کنار آن هتل خالی باشد. اینگونه است که میانگین ۱۰۰ می‌شود. اما احتمال آنکه بومگردی خالی بماند طبیعی است و در همه سال‌ها این را داریم بخصوص در نیمه دوم خیلی از مجموعه‌ها خالی می‌مانند. 

او در پاسخ به این سوال که گفته می‌شود یکی از دلایل خالی ماندن بومگردی‌ها، اقامت در ویلاها و خانه‌های استیجاری است که نظارت آنچنانی روی آن‌ها وجود ندارد، گفت: این امر درست است. مصوباتی برای نظارت داریم اما نمی‌توانیم روی فعالیت خانه‌های استیجاری و… نظارت داشته باشیم. ما نیز روی مصوباتی روی کمیسیون پلیس امنیت گردشگران و… داشتیم که دستگاه‌های مربوطه نظارت کنند. 

او با اشاره به آنکه بیشترین حجم سفر که اعلام می‌شود بر اساس چند فاکتور است، گفت: تردد جاده‌ای، تردد موبایل، رزروهای اینترنتی، میزان مصرف خون، میزان پسماند و… در کنار هم قرار می‌گیرند و حجم سفر تعیین می‌شود. وقتی حجم سفر اعلام می‌شود الزاما مربوط به اقامت نمی‌شود بلکه همه فاکتورها مد نظر قرار می‌گیرد. در این میان ممکن است اقامت درخانه اقوام باشد. ضمن آنکه درحال حاضر هنوز میزان سفرها مشخص نشده پس نمی‌توان خیلی روی آمار تردد جاده‌ای و موبایل و پسماند حساب کنیم و از روی رزور می‌توانیم نظر دهیم. درحال حاضر هم قشم در صدر قرار دارد. درحال حاضر رزروهایی که شاهد هستیم در استان هرمزگان از همه جا بیشتر است. بعد از آن استان بوشهر بود که با توجه به اخطار هواشناسی که اعلام شد، در بوشهر با کمی ریزش همراه هستیم و بیشتر به سمت کرمان و یزد رفته. خراسان رضوی، خراسان جنوبی، فارس و اصفهان و شیراز هم وضعیت خوبی دارند. 

فاطمی تصریح کرد: تردد جاده‌ای تا دو روز گذشته به سمت استان‌های غرب کشور خیلی خوب بود اما از دیروز با کاهش روبه رو هستیم که دلیل اصلی هم برودت هوا و بارش‌هاست. احتمالا این کاهش طی روزهای آینده بیشتر شود. ما بر اساس داده‌هایمان تحلیل می‌کنیم. به نظر می‌آید در روزهای آینده با کاهش مسافر در غرب کشور مواجه شویم و بیشتر به سمت شرق و جنوب کشور افزایش را خواهیم داشت. روند سفرهای تغییر ناگهانی را شاهد هستیم. 

مدیر اداره کل گردشگری داخلی معاونت گردشگری درخصوص اینکه اقامت و رزرو واحدهای بومگردی بیشتر زمانی اتفاق می‌افتد که مسافر به مقصد رسیده باشد یا قبل از آن انجام می‌گیرد، گفت: عموما رزرو اقامتی‌ها و بومگردی‌ها خیلی بیشتر از هتل‌هاست. به هر حال نسبت به افرادی که در مقصد حضور پیدا می‌کنند، سطح درآمد، فرهنگ و… استقبال‌ها متفاوت است. بومگردی‌ها در خیلی جاها رزروهای خوبی دارند حتا بهتر است هتل‌هاست. برای مثال در نوار ساحلی جنوب وضعیت بومگردی‌ها خوب است البته طی روزهای آینده شرایط مشخص‌تر می‌شود. از بندرعباس تا گناوه وضعیت بومگردی‌ها خوب است. البته ممکن است حجم سفر به برخی از استان‌ها کمتر باشد که به تبع اقامت نیز کمتر خواهد بود.