دغدغه اصلی ایرانی ها در خیابان

روزنامه آرمان: همزمان با هفته ناجا، فرماندهان مختلف نیروی انتظامی آمار و ارقامی دررابطه با حوزه‌های تحت فعالیت خود ارائه کردند. از آنجا که نقش نیروی انتظامی در جامعه برخورد با ناهنجاری‌های اجتماعی است، می‌توان ادعا کرد هرقدر برخوردهای پلیسی در یک جامعه افزایش پیدا کند، آن جامعه با ناهنجاری‌های بیشتری رو‌به‌رو بوده است.

برخی از اظهارنظرهای مقامات پلیس در رابطه با شیوع سرقت و دزدی در جامعه است که بر اساس آن، معاون مبارزه با سرقت پلیس آگاهی ناجا گفته است: در سال ۹۲، سرقت ۳۳ درصد افزایش پیدا کرد. اما در سال ۹۳ آمار سرقت تنها یک درصد افزایش داشته است. هرچند بر اساس این اظهارات، نرخ سرقت در سال ۹۳ تنها با رشد یک درصدی رو‌به‌رو بوده است.

اما، با توجه به اینکه نرخ سرقت در سال ۹۲ نسبت به سال ۹۱ با افزایش ۳۳ درصدی رو‌به‌رو بوده، می‌توان این‌گونه نتیجه گرفت که به‌رغم کاهش نرخ رشد سرقت نسبت به سال گذشته اما، میزان دزدی‌ها در کشور طی دو سال گذشته افزایش داشته است.

علی غیاثوند در ادامه گفته است: بر این اساس با بالارفتن آمار سرقت به‌خصوص در سرقت‌های خرد، پیشگیری و مقابله با سرقت در سال جاری دراولویت اول برنامه‌های كاری ناجا قرار گرفت. خبرآنلاین نوشت؛ به گفته وی همچنین، ۳۲ درصد کاهش سرعت رشد سرقت را داشتیم. رشد سرقت منزل کم شده و در سرقت قطعات و لوازم خودرو و وسایل نقلیه و موتورسیکلت هم روند کاهشی را شاهد بودیم.

سارقان خرد دغدغه اصلی مردم

جیب‌بری، کیف‌قاپی، زورگیری‌های خشن در مترو و اتوبوس و سایر اماکن شهر به یکی از دغدغه‌های اصلی مردم و شهروندان تبدیل شده است به‌گونه‌ای که روز گذشته نیز، فرمانده نیروی انتظامی در اینباره گفت: سرقت‌های خرد و دله‌دزدی از دغدغه‌های مردم است. چندی پیش هم، اسماعیل احمدی‌مقدم در رابطه با تعداد سرقت‌هایی که در طول روز در نیروی انتظامی به ثبت می‌رسد، گفته بود: یک‌سوم این سرقت‌ها یعنی ۳۰ درصد به تهران اختصاص دارد، یعنی روزانه ۶۰۰ تا ۷۰۰ پرونده ثبت می‌شود که این میزان با توجه به نرخ جمعیت بسیار زیاد است.

استاندار تهران نیز با تاکید بر این موضوع گفت:‌ فرماندهان انتظامی غرب و شرق استان تهران و تهران بزرگ باید تلاش مضاعف خود را به کار گیرند تا با کاستن از سرقت‌های خرد موجب افزایش رضایت عمومی مردم شوند. ایسنا نوشت؛ حسین‌ هاشمی با بیان اینکه در برخی قسمت‌ها نیازمند کار بیشتری هستیم، تاکید کرد: تمام فرماندهان انتظامی تهران بزرگ، غرب و شرق استان تهران باید تلاش کنند که میزان سرقت‌های خرد (ازقبیل کیف‌قاپی، زورگیری، جیب‌بری و ...) نیز کاهش یابد.

دزدی به‌عنوان امری مذموم

سرقت از باسابقه‌ترین جرائم بشری است که در جوامع مختلف به شیوه‌های گوناگون دیده می‌شود. این پدیده در طول زمان با تغییرات زیادی همراه بوده است اما موردی که از بدو پیدایش و شکل گیری آن تاکنون ثابت مانده، زشتی و مذموم بودن ماهیت آن است. بر اساس اعلام سازمان زندان‌ها، پس از موادمخدر بیشترین آمار زندانیان مربوط به سرقت است و ١٦ درصد مجموع زندانیان كشور به علت ارتكاب سرقت در زندان هستند. اما، موضوعی که این حوزه را با چالش رو به رو کرده بازشدن پای زنان به سرقت‌هاست به‌گونه‌ای که معاون مبارزه با سرقت پلیس آگاهی ناجا از سرقت‌های زنانه سخن گفته و ادامه داده است: بانوان نیز در برخی از سرقت‌ها به‌تنهایی یا در گروه‌های سارقان مشاركت دارند كه ازجمله این سرقت‌ها می‌توان به جیب‌بری یا كش‌روی یا سایر سرقت‌ها كه سارقان مرد از زنان با عنوان پوشش در زمان سرقت استفاده می‌کنند.

تغییر شیوه‌های دزدی

با گذشت زمان شیوه‌ها و روش‌های سرقت، نوع اموال و اشیای مسروقه و وسایل و ابزار مورد استفاده برای ارتکاب سرقت تغییر یافته است و بر اساس نظر کارشناسان و مسئولان مربوطه، امروزه برخی از سارقان از آخرین روش‌ها و فناوری‌های روز برای پیشبرد کارخود استفاده می‌کنند كه باعث شد روند سرقت نسبت به سال‌های گذشته تغییر یابد. تا سال‌ها سرقت کیف و اتومبیل در صدر جرائم دنیا قرار داشت ولی به مرور و با مدرن‌شدن امکانات و فناوری‌های نوین، کلاهبرداری‌ها نیز رنگ و بوی دیگری پیدا کرده و سرقت‌های خرد و اندک جای خود را به سرقت‌های کلان و سازمان یافته دادند.

یکی از مهم‌ترین دزدی‌های عصر حاضر، سرقت‌های اینترنتی است که بر اساس آن، از طریق ایمیل‌های ناشناسی صورت می‌گیرند که بعضا با درخواست‌های نامعقول از افراد و به طرق مختلف انجام می‌شوند. به‌عبارتی، در سرقت و کلاهبرداری‌های اینترنتی، یک فرد یا گروه با ترفندهایی به اطلاعات شخصی دیگران دسترسی و از آنها سوءاستفاده می‌کنند. بر این اساس چندی پیش، رئیس پلیس فتای تهران بزرگ از سرقت اینترنتی به ارزش ۲۷۰ میلیون تومان از حساب مشتریان تهرانی که با اینترنت امور بانکی خود را انجام می‌دهند، خبر داده بود.

رابطه دزدی و شرایط بد اقتصادی

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در گفت‌وگو با آرمان می‌گوید: در سال‌های اخیر با افزایش سرقت در جامعه رو به رو بوده‌ایم که بدون شک با شرایط اقتصادی حاکم بر سطح جامعه ارتباط مستقیم دارد. سیدحسن موسوی‌چلک می‌افزاید: افزایش آمار سرقت به ویژه سرقت‌های خرد به این معناست که افراد برای تامین معاش خود توانایی کافی ندارند. البته، بخشی از سارقان هم معتادان و ولگردان خیابانی هستند. او تصریح می‌کند: اما، اغلب دزدی‌هایی که در سطح شهر اتفاق می‌افتد به‌دلیل تامین نیازهای مالی روزمره افراد است و نمی‌توان منکر تاثیر شرایط بد اقتصادی بر سرقت‌های خرد شد.

این درحالی است که آمار ارائه شده تنها مربوط به گزارش‌های ثبت شده است. چراکه به‌دلیل گذراندن مراحل دادگاه و پاسگاه برای ثبت شکایات عده‌ای علاقه‌ای به ارائه گزارش دزدی‌ها ندارند. موسوی‌چلک ادامه می‌دهد: در رابطه با سارقان حرفه‌ای موضوع متفاوت است چراکه هدف این گروه صرفا تامین معاش روزانه نبوده و در قالب مافیایی هستند که از قبل برنامه‌ریزی کرده و برای رسیدن به مقاصدشان از افراد نخبه استفاده کرده و دست به سرقت مسلحانه می‌زنند. درحالی‌که سرقت‌های خرد هیچ کدام از این ویژگی‌ها را ندارد.

بیکاری عامل اصلی دزدی

یک جامعه‌شناس هم به آرمان می‌گوید: عامل شیوع سرقت‌های خرد افزایش بیکاری و دامنه فقر در جامعه است که زمینه را برای بروز ناهنجاری‌های اجتماعی فراهم می‌کند. قمر فلاح می‌افزاید: هنگامی که امکان تامین معاش برای جوانان وجود نداشته باشد، افرادی که تحمل کمتر و اعتقادات سست تری دارند و در مقایسه با سایر افراد جامعه محرومیت بیشتری را حس می‌کنند به این حوزه کشیده می‌شوند. وی ادامه می‌دهد: مسلما شهروندانی که در مکان‌ها و معابر خلوت و در ساعاتی خاص رفت‌وآمد می‌کنند، بیشتر در معرض خطر حمله سارقان قرار می‌گیرند. این آسیب‌شناس اجتماعی تصریح می‌کند: از این‌رو ایجاد مبلمان شهری امن و اندیشیدن تمهیداتی برای کاهش آمار بیکاری در کشور می‌تواند به میزان قابل توجهی از وقوع چنین جرمی جلوگیری کند.