یک نامه سرگشاده و ۱۲ نکته خطاب به منتخب مردم

روزنامه اعتماد: فرشاد مومنی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی و حسین راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا (س) در دومین نامه سرگشاده خود به مسعود پزشکیان با تاکید بر اینکه یکی از انتظارات برآمده از حضور جنابعالی این است که اعتماد خود را به جوانان آشکار کنید و البته نه جوانان وابسته به برندگان سیاست‌های سی‌و‌پنج سال گذشته، یادآور شدند: تنها راه خروج کشور از بحران اقتصادی و سیاه‌چاله‌های فساد و غلبه بر ائتلاف غالب ضد منافع مردم بسیج ظرفیت‌های داخلی و اجرای یک برنامه دقیق و باکیفیت توسعه است و تنها در این صورت است که معجزه مشارکت مردم و معجزه شکست تحریم‌کنندگان را همگان شاهد خواهند بود.

چند هشدار امیدبخش

در دومین نامه سرگشاده این اقتصاددانان آمده است: دو عنصر کلیدی نامه نخست این نویسندگان به جنابعالی عبارت بودند از اینکه: (1) جنابعالی تنها وام‌دار مردم هستید و نه احزاب سیاسی و باندهای قدرت و (2) برای اصلاحات اقتصادی نیازمند یک برنامه دقیق و باکیفیت هستید.

نحوه انتخاب وزرا، نسبتی با وعده‌های انتخاباتی ندارد

این دو اقتصاددان در نامه خود عنوان کرده‌اند: به‌رغم زحمات زیادی که چه در کارگروه‌های انتخاب وزرا و مدیران پیشنهادی دولت چهاردهم صورت گرفته و چه در آنچه تحت عنوان بیانیه اقتصادی: جمع‌بندی موضع اعلامی دکتر پزشکیان و مشاوران اقتصادی در فضای مجازی نشر داده شده است - و مشخص نیست که آیا یک پیش‌نویس پیشنهادی است یا یک متن نهایی - آسیب‌پذیری‌ها وخطاهای فاحش از نظر بینش و نگرش و غفلت از تجربه‌های تاریخی ایرانی و بین‌المللی، اولویت را نه در منافع مردم که در منافع باندهای مافیایی و بخش‌های غیر مولد جست‌وجو کردند. به طرز چشمگیری نمایان و بدیهی است که این شیوه نگاه به برنامه و تلاش برای تعیین اعضای دولت چهاردهم، هیچ نسبتی با وعده‌های جنابعالی در مناظره‌ها و گفت‌وگو‌های انتخاباتی ندارد و این نگرانی را به وجود می‌آورد که دولت چهاردهم در دامی بیفتد که دولت‌های سی‌و‌پنج سال گذشته فرو افتادند و آن اینکه دولت‌های مختلف با شعارهای متفاوت و وعده‌های بهبود وضعیت معیشت و ارتقای رفاه مردم آمدند، اما همگی در تله برنامه‌های شکست خورده تعدیل ساختاری به ویژه تضعیف ارزش پول ملی، خصوصی‌سازی‌ها و آزادسازی‌های نابسامانی‌ساز و فساد‌آفرین سقوط کردند، چراکه به ظرفیت‌های نهادی کشور توجه نداشتند.

برنامه‌ها، تداوم شوک درمانی گذشته است

در بند سوم این نامه آمده است: مهم‌ترین تصمیم برای یک برنامه اقتصادی باکیفیت در شرایط کنونی کشور تعیین روندهایی است که باید متوقف شوند، اما مطالب مطروحه از سوی کسانی که با جنابعالی به تفاهم‌هایی رسیده‌اند و به نام شما سند منتشر یا اظهارنظر می‌کنند، تداوم شوک ‌درمانی‌های سی‌و‌پنج سال گذشته است که در تعارض مستقیم با وعده‌های مطروحه جنابعالی در پرهیز اکید از شوک درمانی و حمایت از عامه مردم و به ویژه طبقات محروم جامعه است. برای تحقق وعده‌های مردمی خود باید چنین صداهایی را حذف کنید، چون آنها نمایندگان منافع کسانی هستند که سودهای نجومی به قیمت فلاکت مردم را جست‌وجو می‌کنند.

باطل شدن حکم اف‌‌ای‌تی‌اف به رونق واردات و مصرف می‌انجامد، اگر...

به گفته این دو اقتصاددان رکن کلیدی و تکمیل‌کننده هر برنامه موفق تعیین تکلیف درباره روندهایی است که باید ایجاد شوند. تمام گزارش‌های رسمی نشان‌دهنده این نکته هستند که مهلک‌ترین ضربه‌ها به بنیه تولید ملی وارد شده است و با توسعه سفته‌بازی و سوداگری نابرابری و فقر گسترش یافته امنیت اجتماعی و ملی به مخاطره افتاده و به همین دلیل فشارهای بیرونی به ویژه تحریم‌ها جامعه را به‌ شدت آسیب‌پذیر کرده‌ است. بارها این نکته را یادآور سیاستگذاران عالی کشور شده‌ایم که چنانچه تولید ملی و به ویژه تولید صنایع داخلی محور فعالیت‌های اقتصادی کشور قرار گیرد، اثربخشی فشارهای خارجی تحریم‌کننده‌ها به حداقل می‌رسد و آنها را وادار به تجدیدنظر در سیاست‌های ظالمانه خود خواهد کرد و چه بسا این‌بار حسب تجربه دوره پهلوی از درب دیگری وارد شوند و از سر دوستی بکوشند مانع از تلاش‌های صنعتی شدن کشور شوند. شواهد پرشماری از این موارد وجود دارد که تنها به عنوان شاهدی بر این مدعا به تولید بنزین در داخل اشاره می‌کنیم که وقتی این حرکت در داخل آغاز شد تحریم فروش بنزین به کشور را متوقف کردند. چنانچه اصالت به ظرفیت‌های داخلی و درونی جامعه داده نشود، باطل شدن حکم اف‌‌ای‌تی‌اف تنها به رونق هر چه بیشتر مناسبات مشوق واردات و مصرف و نه تولید می‌انجامد، کما اینکه در دوران پسابرجام چنین شد.

سه ستون برای تقویت بنیه تولید ملی

فرشاد مومنی و حسین راغفر در نامه خود عنوان کرده‌اند، محور قرار دادن تقویت بنیه تولید ملی سه ستون دارد: 1- بالا بردن هزینه‌های مفت‌خوارگی و اقتصاد انگلی؛ 2- تدوین برنامه ملی مبارزه با فساد به صورت پیشگیرانه؛ 3- برنامه ارتقای بنیه تولید فناورانه و صنایع نوظهور. شوک درمانی، رهاسازی و اختصاصی‌سازی دارایی‌های عمومی و بنگاه‌های بخش عمومی به دوستان و رفقا، دشمنان این سه رکن ارتقای بنیه تولید ملی و بزرگ‌ترین محرک‌های ضدتوسعه و ضدعدالت در کشور هستند.

به نام مشارکت مردم، ذی‌نفع‌ها را فراخوانده‌اند

در بند ششم این نامه آمده: آنچه تاکنون در شیوه گزینش مدیران وزرای اقتصادی پیشنهادی رخ داده مصداق بارز اکل از قفاست یعنی به نام مشارکت مردم، راهی گشوده شده است که در برخی موارد عریان ذی‌نفع‌ها را فراخوانده‌اند تا فرد یا افراد مناسب با منافع خودشان را تعیین کنند و جز در موارد استثنایی شواهد قوی از تلاش برای استمرار و بازسازی مناسبات گذشته کاملا مشهود است. یکی از انتظارات برآمده از حضور جنابعالی این است که اعتماد خود را به جوانان آشکار کنید - و البته نه جوانان وابسته به برندگان سیاست‌های سی‌و‌پنج سال گذشته- همان‌طور که دوباره نباید برگردیم به کابینه سالمندان. در کشوری که فاقد احزاب ریشه‌دار و قدرتمند است بدون حضور نمایندگان واقعی مردم و به ویژه جوانان شعار مشارکت از محتوا تهی و نتایج آن تنها نصیب همان برنده‌ها و گروه‌های ذی‌نفع می‌شود. در ارجاع کارشناسی نباید مجددا به بازیگران درون قدرت فرصت تداوم سیاست‌های شکست‌خورده گذشته را داد.

یک توصیه مهم برای فرآیند گزینش افراد

این دو اقتصاددان به پزشکیان توصیه کرده‌اند تا فرآیند گزینش افراد پیشنهادی برای مدیریت‌های کلان کشور از طریق جلسات ارزیابی برنامه‌های پیشنهادی افراد منتخب و به صورت شفاف در معرض ارزیابی عموم صورت گیرد تا مردم از چگونگی انتخاب افراد و ارزیابی برنامه‌های آنها مطلع شوند.

هزینه پذیرفتن مسوولیت‌ها را بالا ببرید تا به ولنگاری‌ها خاتمه داده شود

به گفته این دو اقتصاددان، در چارچوب سنت مالوفِ سیاست‌های گذشته، مشقت‌ها و هزینه‌های برنامه‌های غلط و مخرب متوجه عموم مردم و به ویژه طبقات محروم جامعه و آسودگی‌ها و منافع آنها برای ذی‌نفعان خاص بوده است. جنابعالی این‌بار از دولت خودتان آغاز بفرمایید به این معنا که هزینه‌های سیاست‌ها را مدیران دولتی متحمل شوند و اگر منافعی در این سیاست‌ها نهفته است بین مردم توزیع کنند. در دولت سیزدهم با حذف ارز ترجیحی 4200 تومانی زندگی ده‌ها میلیون نفر از مردم را دچار مصیبت و از هم‌گسیختگی کردند، اما مسوولان گزافه‌گوی که بعضا آگاه یا ناخودآگاه کارگزاران منافع انحصارها هستند و از این طریق رانت‌های بزرگی از کیسه عموم مردم به جیب دوستان خود فرو کردند هزینه‌ای نپرداختند؛ باید هزینه پذیرفتن مسوولیت‌ها را بالا ببرید تا به ولنگاری‌ها خاتمه داده شود، وعده‌ای که جنابعالی در مناظره‌های انتخاباتی بر آن تاکید فرمودید.

سیاست‌های تورم‌زا، اشتغال‌زدا و نابرابرساز را متوقف کنید

آنها همچنین از پزشکیان درخواست کرده‌اند تا سیاست‌های تورم‌زا، اشتغال‌زدا و نابرابری‌سازی که برندگان آنها تنها گروه قلیلی از افراد درون قدرت هستند را متوقف کند تا باب امید در مقابل آسیب‌خوردگان این سیاست‌ها گشوده شود. سیل خروج سرمایه‌های انسانی و مادی بدون اصلاح فضای اقتصادی کشور متوقف نمی‌شود. اگر قرار باشد ریاضت بیشتری بر مردم تحمیل شود نخست از هزینه‌های غیرضروری و تشریفاتی دولت و نهادهای قدرت- ثروت بکاهید.

مافیاهای رسانه‌ای در حال فضا‌سازی کاذب و دروغین هستند

این دو اقتصاددان اضافه کرده‌اند: مافیاهای رسانه‌ای وابسته به کانون‌های قدرت و ثروت در حال فضا‌سازی‌های کاذب و دروغین هستند تا فرصت‌های غارت خود و اربابان را تداوم بخشند. در سال‌های اولیه دهه 1390 دولت نهم امریکا اعلام کرد که قصد حمله به سوریه را دارد و هر کشوری هم از آن کشور حمایت کند، طرف جنگ با ما خواهد بود. هراس حاصل از سایه جنگ بر سر کشور انتظارات عمومی را به ‌شدت تحت تاثیر قرار داد و حباب بزرگی در ارز و بسیاری از دارایی‌ها به وجود آورد. وقتی دولت دهم به کار خود خاتمه داد فشار سایه جنگ مرتفع و حباب آینده‌هراسی تا حدودی تخلیه شد، به‌طوری که قیمت ارز روند کاهشی به خود گرفت و وقتی به 3 هزار تومان رسید، رییس بانک مرکزی دولت یازدهم رسما اعلام داشت که اجازه کاهش بیشتر را نخواهد داد. اکنون این سقوط شدید قیمت ارز در آن زمان را بعضی از مافیاها به حساب افراد معین مورد نظر گذاشته‌اند و نه حتی به دولت وقت منتسب نمی‌کنند که این یکی از کثیف‌ترین دروغ‌هایی است که به مردم تحویل داده‌اند.

ظرفیت‌های داخلی را برای اجرای یک برنامه باکیفیت توسعه به کار بگیرید

به گفته این اقتصاددان‌ها تنها راه خروج کشور از بحران اقتصادی و سیاه‌چاله‌های فساد و غلبه بر ائتلاف غالب ضد منافع مردم، بسیج ظرفیت‌های داخلی و اجرای یک برنامه دقیق و باکیفیت توسعه است و تنها در این صورت است که معجزه مشارکت مردم و معجزه شکست تحریم‌کنندگان را همگان شاهد خواهند بود. دانشگاه‌های کشور در انتظارند شاهد قطع ید مافیاهای قدرت - ثروت باشند تا به کمک شما بیایند و همه ایثارهای گذشته خود را به میدان آورند. برای تدوین چنین برنامه‌ای و توقف روندهای مخرب موجود ذخیره دانایی موجود کشور کافی است مشروط بر اینکه جدیت و صلابت از سوی جنابعالی مشاهده شود.

تا زمانی که مناسبات رانتی حاکم باشد، اساس بر ستیز و حذف است

آنها در بند نهایی نامه سرگشاده خود به پزشکیان می‌گویند: تا زمانی که مناسبات رانتی حاکم است اساس بر مناسبات محرک‌‌ستیز و حذف استوار است. اگر جنابعالی این مناسبات را بر اساس تولید، خلاقیت و نوآوری و ضابطه‌مندی استوار فرمایید انگیزه‌های اعتلابخش مبتنی بر همکاری را شاهد خواهیم بود و دست خدا آثار خود را با جماعت نشان خواهد داد. ما برای راستگویی، پاکدامنی و ساده‌زیستی و اهتمام جدی بر وفای به عهد شما حساب جدی باز کرده‌ایم.