وزیر خارجه اردن در ایران به دنبال چه بود؟

تابناک: گمانه زنی های مختلفی درباره اهداف این سفر مطرح شده بود. یکی از موضوعات مطرح در خصوص این سفر مبادله پیامی بریا اسرائیل عنوان شده بود که توسط ایران و اردن تکذیب شد. «ایمن الصفدی» در این خصوص عنوان داشته بود:  به همتای ایرانی‌ام گفتم من به تهران نیامدم که پیامی از جانب اسرائیل را به ایران و یا برعکس منتقل کنم.

الصفدی همچنین خاطرنشان کرده بود: همتای ایرانی این را تکذیب کرد که یکی از مقامات ایرانی گفته باشد پیام‌هایی را از تهران به تل آویو خواهیم رساند.

ایران نیز ارسال پیام به رژیم صهیونیستی را تکذیب کرده بود. این موضوع از آنجا مطرح شده بود که وزیر امور خارجه مصر تماس‌هایی با سرپرست وزارت خارجه ایران داشته است تا از ایران بخواهد که پاسخی به تل‌آویو ندهدکه البته  با پاسخ منفی ایران روبه‌رو شده است.  سوی دیگر ماجرا برای این درخواست تماس و  سفر وزیر امور خارجه اردن به ایران است. رسانه‌ها در این ارتباط نوشتند: ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن طی دو بار با علی باقری سرپرست وزارت امور خارجه تلفنی گفت‌وگو کرده است. آنها یکشنبه ماه هم در تهران با وی دیدار و گفت‌وگو می‌کنند. باقری پس از این تماس‌های تلفنی با وزرای خارجه مصر و اردن که ظرف این مدت دو بار انجام شده بر عزم جدی ایران برای پاسخگویی به اسرائیل در پی ترور اسماعیل هنیه رئیس فقید دفتر سیاسی حماس تأکید کرد.

ناصر کنعانی سخنگوی وزارت خارجه در این ارتباط و در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه گفته می‌شود که ایران از طریق وزیر خارجه مصر پیامی را برای رژیم صهیونیستی ارسال کرده است، گفته بود: ما نیازی به ارسال پیام از سوی هیچ طرفی به رژیمی که هویت آن را مشروع نمی‌دانیم نداریم.

با وجود این ایران بر گفتگو درباره « وضعیت جدید ایجاد شده بعد از ترور شهید هنیه» با وزیر خارجه اردن تاکید کرده بود.

از سوی دیگر معمولا در چنین مواردی چنین پیامهایی از سوی مصر انجام می شود. بنابراین به نظر می رسد علاوه بر مساله مهم آتش بس غزه، کلیدی ترین موضوع مورد بحث در سفر وزیر خارجه اردن به ایران، تبیین وضعیت دو کشور در خصوص چگونگی پاسخ ایران به اسرائیل باشد.

ناصر کنعانی در  پاسخ به سوال خبرنگار وال استریت ژورنال مبنی بر اینکه آیا در جریان سفر وزیر خارجه اردن به تهران یک توافقی بین ۲ کشور در مورد چگونگی پاسخ‌دهی به اسرائیل حاصل شده، گفته بود: ما برای تامین حقوق و منافع خود در چارچوب قوانین بین‌المللی عمل می‌کنیم و مواضع خود را برای کشورهای دوست و همسایه تبیین می‌کنیم.

وی در این ارتباط افزود: اردن کشور دوست و منطقه‌ای ماست و از کشورهای موثر در حوزه فلسطین است.

بر این اساس محورترین موضوع بررسی وضعیت اردن در پاسخ ایران به اسرائیل است. بر اساس برخی اخبار، جمهوری اسلامی به کشورهای عربی منطقه اعلام کرده هر کشور عربی که حریم هوایی خود را در اختیار اسرائیل قرار دهد، به هدف مشروع تبدیل خواهد شد.

بر این اساس اگر کشوری چون اردن که در کریدور هوایی ایران و اسرائیل قرار دارد بخواهد در واکنش احتمالی اسرائیل به پاسخ ایران به ترور شهید هنیه به تل آویو کند با پاسخ ایران مواجه خواهد شد.

اردن پیش از این و در عملیات «وعده صادق» با حضور در ائتلافی با رژیم صهیونیستی، آمریکا، فرانسه به مقابله با ایران پرداخته بود و در اقدامی ضد ایرانی، برخی از پهپادها و موشکهای ایران را مورد هدف قرار داد. امان در توجیه این اقدام مدعی شده بود که با «هرآنچه امنیت میهن و شهروندانش را در معرض خطر قرار می دهد، مقابله خواهد کرد.»

این در حالی است که برخی منابع رسانه ای از درخواست تل آویو از اردن برای مقابله با عملیات جدید ایران سخن رانده اند. هر چند پیوستن اردن به ائتلافی که محور اصلی آن حماس است شک و تردید دارند. چرا که نیمی از جمعیت اردن، فلسطینی تبار هستند و از اقدام دولت اردن در همکاری با امریکا و اسرائیل در خصوص چنین موضوعی ناراضیتی خواهند داشت.

لذا ائتلاف جدید  رژیم صهیونیستی علیه ایران با کمک کشورهای عربی با شک و تردیدهای بیشتری همراه خواهد بود. چرا که موضوع محوری حماس است.

بر این اساس مهمترین نگرانی اردن تشدید درگیری های بین ایران و اسرائیل است. موقعیت جغرافیایی اردن به گونه ای است که در کریدور حملات متقابل ایران و اسرائیل قرار دارد. به رغم همکاری اردن با اسرائیل، در عملیات «وعده صادق»، این موضوع بر روابط با ایران تاثیر منفی گذاشت؛ هر چند دو طرف سریعا مشکلات را حل و فصل کردند. ولی اردن پیام اردن در خصوص تکرار چنین موضوعی را دریافت کرد.

صابر گل عنبری کارشناس مسائل منطقه در این خصوص معتقد است: اردن عملا در مسیر هر گونه حمله رفت و برگشتی از جانب ایران و اسرائیل قرار دارد. از یک طرف، پس از حمله احتمالی ایران، در صورت تصمیم اسرائیل برای پاسخ، کوتاه‌ترین مسیر برای جنگنده‌های  اسرائیلی عبور از حریم هوایی اردن است و این کشور اگر هم بخواهد، به دلایلی باز عملا نمی‌تواند مانع عبور این جنگنده‌ها شود و در مقابل هم نظر به هشدارهای ایران، بیم واکنش احتمالی آن را دارد. از دیگر سو نیز خواسته یا ناخواسته نمی‌تواند بی‌خیال عبور موشک‌ها و پهپادهای ایران و متحدانش از آسمان این کشور به سمت اسرائیل شود و باز به دلایل مختلف، خود را ناچار به مقابله پدافندی با آن‌ها می‌داند و مسائل اختلافی پیش آمده در اردیبهشت ماه گذشته باز پیش می‌آید.

بر این اساس سفر «الصفدی» به ایران برای این بود تا راه حلی برای رهایی از این برزخ پیدا کند.