روایت مردم از کاهش قدرت خریدشان در بازار

خبرگزاری مهر: اگرچه با اعلام رشد اقتصادی ۴.۶ درصدی برای سه ماهه ابتدایی سال‌جاری نسبت به سال گذشته، انتظار می رود که آثار سیاست‌های اقتصادی دولت، در سبد خانوارهای ایرانی مشخص شود اما آنگونه که مردم روایت می‌کنند، قدرت خریدشان نسبت به مدتی که رشد اقتصادی در آن بهبود یافته، بیشتر که نشده، حتی در برخی موارد کمتر هم شده است.

دولت در هفته‌های گذشته اعلام کرد که رشد اقتصادی ایران در بهار دومین سال از فعالیتش، رویه ای مثبت را در پیش گرفته و نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۴.۶ درصد را نشان می دهد.

در این میان اگرچه این رشد اقتصادی به گواه آمارهای بانک مرکزی، نشانگر بهبود اوضاع اقتصادی ایران است، اما مردم که ذی نفعان اصلی سیاست‌های اقتصادی دولت به شمار می روند، از این رشد اقتصادی حس ملموسی را نداشته و اذعان دارند که قدرت خرید آنها نسبت به سیاست‌گذاری‌های دولت نه تنها بهبود نیافته، بلکه نسبت به دوره ای که دولت در آن رشد را اعلام کرده، کمتر هم شده است.

از سوی دیگر، دولت نیز بارها و بارها کنترل تورم را به عنوان معیاری برای موفقیت در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی خود مطرح می‌کند و بر این باور است که اگرچه تورم کاهش یافته و راه رسیدن به اعداد تک رقمی را در پیش گرفته است، اما کاهش تورم هیچ گاه به مفهوم ارزانی در بازار نیست و این دو مفهوم باید از سوی مردم با دیدی مجزا نگاه شود.

در واقع، شکافی که میان دیدگاه‌های مردم و ابزارهای سنجش آنها برای کاهش تورم و بهبود اوضاع اقتصادی به کار گرفته می‌شود، متر یکسانی با عقاید دولت ندارد و مردم بر این نکته پافشاری می‌کنند که قدرت خرید آنها کاهش یافته است.

این گفته‌ها در حالی از سوی ذی نفعان اصلی سیاست‌های اقتصادی دولت مطرح می‌شود که بانک جهانی نیز در گزارشی که به تازگی اعلام کرده است، به صراحت بر کوچک شدن سفره های ایرانیان اشاره و بر این نکته تاکید دارد که بسیاری از شهروندان ایرانی، نسبت به تغییرات در درآمد شخصی شان و همچنین افزایش مداوم هزینه‌های زندگی، آسیب پذیرتر شده‌اند.

در این میان، کارشناسان هم معتقدند سبد خانوار بهترين آينه‌اي است كه مي‌توان آثار سياست‌هاي كلان اقتصادي را به روشني در رزق و روزي مردم يافت و زمانی که اقتصاد، با شوك‌هاي منفي و مثبت روبرو مي‌شود، تمامی خانوارهای ایرانی، حتی آنها که اطلاعات اندکی از مفاهیم شاخص اقتصادی ندارند، به خوبی وضعیت را درک کرده و در بسیاری از موارد، نسبت به تغییر الگوی مصرفی خود اقدام می کنند.

یکی از مصرف کنندگانی که برای خرید به یکی از فروشگاه‌های زنجیره ای آمده است در گفتگو با خبرنگار مهر از کاهش قدرت خریدش صحبت به میان می‌آورد و می‌گوید: بسیاری از اقلام اساسی مورد نیاز خانوار در ماه‌های گذشته با افزایش مواجه بوده است و اکنون نیز افزایش قیمت را در بسیاری از کالاهایی که غیر از گوشت و مرغ و برنج هستند، می‌توان دید.

وی می‌افزاید: اگر در گذشته خرید چند قلم کالای اساسی مورد نیاز خانواده اش در یک بار مراجعه به فروشگاه حدود ۱۰۰ هزار تومان تمام می‌شده است، اکنون باید برای خرید همان کالاها حداقل ۳۵ تا ۴۰ هزار تومان بیشتر بپردازد.

این شهروند می‌گوید: البته خریدهایی که از فروشگاه انجام می دهد معمولا مربوط به تامین مایحتاج میان مدتش است و عموما ماهانه یک یا حداکثر دو بار برای خرید به فروشگاه مراجعه می‌کند، در حالی که بخش عمده ای از خریدهای وی، از خرده فروشی نزدیک به منزلش تامین می‌شود.

یکی دیگر از مراجعه کنندگان به این فروشگاه زنجیره ای که برای خرید اقلام پروتئینی مراجعه کرده است، به خبرنگار مهر می گوید: اقلام پروتئینی ظرف هفته های گذشته که موعد بازگشت حجاج به کشور نزدیک می شود، با افزایش مواجه بوده است و در مورد میوه و سایر محصولات نیز افزایش قیمت را شاهد هستیم.

او در مورد کاهش قدرت خرید خود نیز می‌گوید: به دلیل بالا رفتن قیمت برخی از کالاها، سبد مصرفی خانوار او کوچکتر و در عین حال، برخی از اقلام آن حذف شده است. او می‌افزاید: برای صرفه جویی در هزینه های خانوار و اینکه دخل و خرجش را بتواند با یکدیگر متناسب کند، مجبور شده تا گزیده تر خرید کند و از تنوع محصولات مصرفی خانواده خود بکاهد.

این شهروند در خصوص آثار کاهش تورم بر سبد مصرفی خانواده اش می گوید: اگر دولت می گوید که تورم کاهش یافته باید تدابیری را اتخاذ کند که حداقل کالاهای ضروری مورد نیاز مردم افزایش قیمت نداشته باشد؛ در غیر این صورت نمی توان به کاهش تورم و تاثیر مستقیم آن بر هزینه های زندگی امیدوار بود.

شهروند دیگری در گفتگو با مهر به مقایسه قیمت اقلامی که برای خرید در سبد خرید خود انتخاب کرده است اشاره می کند و می گوید: به عنوان مثال در گذشته یک کیلوگرم گوشت گوسفند بسته بندی شده خورشتی را به نرخ ۲۳ هزار تومان خرید می کرده که اکنون باید ۷۰۰ گرم از این گوشت را به این قیمت خریداری کند، یعنی حداقل باید ۳۰۰ گرم کمتر خرید کند ولی در مقابل، همان پول را بپردازد.

او می افزاید: در مورد سایر اقلام همچون روغن یا برنج هم به این صورت است، یعنی بطری‌های روغن به نظر می‌رسد که محتویات کمتری نسبت به قبل دارند ولی ممکن است قیمت هم تغییر نکرده باشد، در حالی که برخی بطری‌ها، بسیار کمتر از بطری‌هایی که در گذشته خرید می‌کردم، روغن دارد.

این شهروند می گوید: در فروشگاه‌های زنجیره ای یا کالاهای بسته بندی، قیمت‌ها به نسبت کالاهای عمده و فله ای از نوسان قیمت کمتری برخوردارند، در حالی که نوسان قیمت در میوه و صیفی، حبوبات فله ای یا هر کالای اساسی دیگری که به صورت فله عرضه می شود، بیشتر به چشم می‌خورد.

آمارهای بانک مرکزی نیز باز هم از نوسان قیمتی برخی از کالاها خبر می‌دهد. در آخرین گزارش بانک مرکزی از قیمت اقلام کالایی در بازار، قیمت برنج، گوشت قرمز، گوشت مرغ، چای و حبوبات، افزایش را نشان می داد که دقیقا اقلام عمده سبد مصرفی خانوارها هستند.

البته در گزارش اخیری که فائو منتشر کرده است، ایران از نظر قیمت مواد غذایی در دنیا در جایگاه ۸۹ دنیا و از نظر تورم قیمت مواد غذایی در دنیا در جایگاه شانزدهم دنیا قرار گرفته است.

در واقع، ایران از نظر توانایی مالی در تامین مواد غذایی کافی، در جایگاه ۵۳ دنیا قرار داشته است. عامل اصلی که باعت افت جایگاه ایران در این رده بندی جهانی شده، قیمت بالای مواد غذایی است که سبب شده شمار زیادی از مردم توانایی مالی لازم برای خرید و استفاده از مواد غذایی نداشته باشند. این گزارش بر مبنای اطلاعات سال ۲۰۱۳ میلادی تهیه شده است.

قیمت اقلام اساسی در بازار

بر اساس گزارش میدانی مهر، هم اکنون قیمت هر کیلوگرم گوشت چرخکرده ممتاز مخلوط ۲۷۵۰۰ تومان، ران گوسفند ۳۸۴۰۰تومان، ماهیچه گوساله ۳۳۹۰۰ تومان، ماهیچه گوسفندی ۴۱۷۰۰ تومان و گوسفند شقه ۱۷۰۰۰ تومان است.

همچنین سینه مرغ بدون پوست ۱۸۰۰ گرمی ۱۸۸۰۰ تومان، ران مرغ بدون پوست ۱۸۰۰ گرمی ۱۷۳۰۰ تومان، مغز ران ۱۸۰۰ گرمی ۲۱۰۰۰ تومان و فیله ماهی سالمون نروژی نیز هر کیلوگرم ۴۲۰۰۰ تومان است.

در عین حال، هر بسته ۹ عددی تخم مرغ ۳۹۰۰ تومان، هر بسته ۱۵ عدد تخم مرغ ۶۵۰۰ تومان، هر بسته ۲۴ عددی تخم مرغ ۹۰۰۰ تومان و هر بسته ۳۰ عددی تخم مرغ ۱۰۴۰۰ تومان است. هر عدد کره ۱۰۰ گرمی ۲۲۰۰ تومان، شیر استریل ۲.۵ لیتری ۴۲۰۰ تومان، شیر نایلونی ۱۴۵۰ تومان، شیر بطری ۲۳۰۰ تومان، شیر کم چرب بطری۱۹۴۰ تومان است، ضمن اینکه بطری شیرکاکائو بزرگ نیز ۳۲۵۰ تومان عرضه می‌شود.

خامه ساده ۱۰۰ گرمی ۱۱۰۰ تومان، خامه عسلی ۱۰۰ گرمی ۱۱۵۰ تومان و خامه شکلاتی ۱۲۰۰ تومان است. هر بسته ۷۰۰ گرمی قند شکسته ۲۷۹۰ تومان، شکر ۹۰۰ گرمی ۲۵۵۰ تومان است.

گزارش میدانی مهر نشانگر این است که قیمت هر کیلوگرم برنج طارم مازندرانی ۹۳۰۰ تومان، طارم معطر ۸۱۰۰ تومان، هاشمی ۸۳۰۰ تومان، هاشمی دودی ۹۰۰۰ تومان، رمضانی ۶۲۰۰ تومان و برنج هندی ۵۲۰۰ تومان است. قیمت هر بطری روغن مایع ۸۱۰گرمی سرخ کردنی نیز ۴۰۵۰ تومان است.

در عین حال، هر بسته ۹۰۰ گرمی نخود ۵۱۰۰ تومان، عدس ۹۰۰ گرمی ۵۴۹۰ تومان، لپه ۹۰۰ گرمی ۵۹۴۰ تومان، لوبیا چیتی ۱۱۸۰۰ تومان، لوبیا قرمز ۹۹۸۰ تومان، ماش ۷۹۰۰ تومان، لوبیا سفید ۱۰۸۰۰ تومان و لوبیا چشم بلبلی ۵۴۶۰ تومان است.