کشف قدیمی‌ترین «جدول ضرب» ژاپن با قدمت ۱۳۰۰ سال

فرادید: یک نوار چوبی که در ویرانه‌های کاخ فوجی‌وارا در استان نارا کشف شده، بخشی از قدیمی‌ترین جدول ضرب ژاپن با قدمت حدود ۱۳۰۰ سال است.

محوطه کاخ فوجیوارا بقایای یک پایتخت باستانی است که اطراف تاکادونو-چو و دایگو-چو در شهر کاشیهارا واقع شده و طبق تاریخچه‌ی نیهون شوکی، حرکت به فوجیوارا-کیو از کاخ آسوکا سال ۶۹۴ انجام شده و تا زمانی که پایتخت در سال ۷۱۰ به نارا نقل مکان کرده، از آن استفاده شده است. نخستین پایتخت در ژاپن که با استفاده از مدل چینی ساخته شد، فوجیوارا بود.

این نوار چوبی سال ۲۰۰۱ از جایی که گمان می‌رود محل دفتر نگهبانان در دولت مرکزی فوجی‌وارا-کیو، پایتخت باستانی ژاپن بوده کشف شد. به نظر می‌رسد این نوار ۱۶.۲ در ۱.۲ سانتیمتری قطعه‌ای از جدول ضرب بزرگتری باشد که قدمت آن بین اواخر قرن هفتم تا اوایل قرن هشتم است. اعتقاد بر این است که این جدول ضرب، آن زمان در ادارات دولتی و مکان‌های دیگر کاربرد داشته و یکی از قدیمی‌ترین لوح‌های چوبی در ژاپن است که حاوی فهرستی کاربردی از جدول‌های ضرب است.

وقتی لوح چوبی را زیر نور مادون قرمز مشاهده کنید، ضرب‌هایی دارد از قبیل:

۹ × ۹ = ۸۱

۴ × ۹ = ۳۶

۶ × ۸ = ۴۸

تمام این ارقام با چیزی نوشته شده‌اند که به گمان محققان حروف کانجی یا چینی است.

نمودار با ۹ جدول آغاز می‌شود که پنج معادله به صورت افقی در یک خط نوشته شدند. در مرحله اولیه تحقیق، تنها بخشی از جدول ضرب خوانا بود. از آنجا که به نظر می‌رسید ارقام فاقد نظم هستند، تیم قبلاً آن را نوعی لوح تمرین شخصی شناسایی کرد. اگر این جدول ضرب کامل بود، طول آن ۳۳ سانتیمتر با تمام معادلات نوشته‌شده بود.

کوواتا افزود: «ابتدا فکر می‌کردم جدول ضرب‌های ژاپنی در هر خط تنها ۲ تا ۳ معادله داشتند، بنابراین واقعاً از یافتن جدول ضربی با این تعداد معادله، مشابه آنچه در چین و کره وجود دارد، شگفت‌زده شدم.»

در حالی که جدول‌هایی که قبلاً در ژاپن یافت شدند دو تا سه ردیف داشتند، به نظر می‌رسد این سبک پنج خطی با نمونه‌های سلسله‌های چین و هان مطابقت دارد که از حدود قرن سوم قبل از میلاد تا قرن سوم پس از میلاد ادامه داشتند.

اگرچه استفاده از خطوط نوشتاری در جدول ضرب توسط مصنوعات مربوط به اواخر قرن هفتم تأیید شده، محققان این احتمال را رد نمی‌کنند که این جدول در دوره کوفون ایجاد شده باشد که تقریباً از اواسط قرن سوم تا قرن هفتم به طول انجامید. فرض دیگر محققان این است که از آن‌ها برای طراحی گورتپه‌های نمادین مرتبط با آن دوره استفاده شده است.

اعتقاد بر این است که این لوح احتمالاً از سوی دفتر «ایمون فو»، مسئول امنیت و سایر وظایف اداری، برای محاسبه روزهای کاری مقامات یا ارقام مربوط به مالیات، کاربرد داشته است.

یافته‌های این تیم در نشریه‌ی سالانه ۲۰۲۴ موسسه تحقیقات ملی نارا منتشر شده است.