گزارش گاردین از آغاز مذاکرات ایران و اروپا

‌خبرگزاری ایرنا: روزنامه گاردین مذاکرات ژنو با مشارکت ایران، تروئیکای اروپایی (انگلیس، فرانسه، آلمان) و اتحادیه اروپا را تلاش برای خروج از بن بست هسته‌ای تا قبل از بازگشت دونالد ترامپ رئیس جمهور منتخب آمریکا به کاخ سفید ارزیابی کرد.

گاردین نوشت: این آخرین فرصت برای خروج از این بن بست تا قبل از روی کار آمدن دوباره ترامپ در آمریکا است.

به نوشته این روزنامه، ترامپ که سیاست «فشار اقتصادی حداکثری» را علیه ایران در دوره نخست ریاست جمهوری خود اتخاذ کرد بار دیگر ۲۰ ژانویه (اول بهمن) به کاخ سفید باز می‌گردد.

گاردین مدعی شد: در آستانه مذاکرات کاظم غریب آبادی (معاون امور حقوقی و بین المللی وزارت امور خارجه ایران) با بیان این که اتحادیه اروپا باید «رفتار خودبینانه و غیرمسئولانه» خود را در خصوص مسائلی مانند جنگ اوکراین و مساله هسته‌ای ایران کنار بگذارد، تنش‌ها را افزایش داد.

گاردین در ادامه این گزارش با نادیده گرفتن همکاری‌های ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی و رد این ادعا که تهران موشک بالستیک در اختیار روسیه قرار داده است، افزود: اروپایی‌ها از رویکرد ایران از جمله تسلیح روسیه در جنگ اوکراین و فقدان همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی ناامید شده اند. همچنین برخی از اروپایی‌ها نگران برنامه مخفی هسته‌ای ایران برای ساخت بمب هسته‌ای هستند.

این روزنامه نوشت: بی اعتمادی بین دو طرف ۲۱ نوامبر (اول آذر) زمانی که سه کشور اروپایی خواستار آماده کردن گزارشی جامع از فعالیت‌های هسته ای ایران شدند، بروز کرد. این گزارش گامی ضروری برای کشورهای اروپایی برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل در پاییز آینده است؛ تحریم‌هایی که تا قبل از امضای توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ علیه ایران اجرا می‌شد.

جمهوری اسلامی ایران در عرصه دیپلماتیک هر فرصتی را برای تببین مواضع، طرح دغدغه ها و پیگیری مطالبات خود استفاده کرده و جلسات ژنو ادامه گفت‌ وگوهایی است که طی سال‌های اخیر با طرف‌های اروپایی برقرار بوده است.

مهر ماه گذشته نمایندگان دو طرف در حاشیه‌ مجمع عمومی در نیویورک ملاقات و ضمن مرور آخرین وضعیت گفت‌ وگوهای هسته‌ای و رفع تحریم‌ها، در خصوص مسائل مهم منطقه‌ای و بین المللی بحث و تبادل نظر کردند.

در این دیدار هیات جمهوری اسلامی ایران از سیاست‌های مخرب اروپا علیه کشورمان از جمله وضع تحریم های ظالمانه و حمایت از جنایات رژیم صهیونیستی بشدت انتقاد و مواضع قاطع خود را به طرف مقابل اعلام کرد. در چارچوب همین ملاقات توافق شد که رایزنی ها میان دو طرف در ژنو ادامه یابد.

اتحادیه اروپا و تروئیکا که به نظر می‌رسد بار دیگر پروژه شکست خورده اجماع‌سازی امنیتی علیه ایران را با صحنه‌گردانی رژیم صهیونیستی در پیش گرفته‌اند، تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران را تشدید کرده و طی ۶ ماه گذشته دو قطعنامه نسنجیده علیه برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای کشورمان در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تصویب رساندند.

یک سخنگوی وزارت امور خارجه انگلیس پیش از نشست ژنو در گفت وگو با ایرنا ادعا کرد: ما عمیقاً نگران هستیم که ایران به افزایش ذخایر اورانیوم خود، از جمله اورانیوم غنی شده با غلظت بالا که هیچ توجیه غیرنظامی معتبری ندارد، ادامه می‌دهد.

وی در حالیکه برنامه هسته‌ای ایران تحت شدیدترین نظام راستی آزمایی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارد، مدعی شد: ذخایر ایران، این کشور را به داشتن مواد شکافت پذیر که می تواند برای تولید سلاح هسته‌ای استفاده شود بسیار نزدیک می کند و این مساله، برای کشوری که برنامه تسلیحات هسته ای ندارد بی سابقه است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی انگلیس ادامه داد: ما به برداشتن هر گام دیپلماتیک برای جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای، از جمله از طریق «مکانیسم ماشه» (اسنپ بک) در صورت لزوم، متعهد هستیم.

این اظهارات نشان می‌دهد که موضوع «مکانیسم ماشه» (اسنپ بک) به تدریج در حال تبدیل شدن به یک چالش در روابط اروپا و ایران است. سه کشور اروپایی در سال ۲۰۲۰ با طرح دولت دونالد ترامپ برای فعال کردن «اسنپ بک» مخالفت اما در ماه‌های اخیر به طور مکرر درباره استفاده از این سازوکار تهدید کرده‌اند.

«مکانیسم ماشه» (اسپ بک) فرآیندی است که به طرف‌های مقابل در برجام این امکان را می‌دهد که در صورت بروز اختلاف درباره نحوه اجرای این توافق، تحریم‌هایی را که به واسطه قطعنامه ۲۲۳۱ تعلیق شده است، طی فرآیندی احیا کنند.

جمهوری اسلامی ایران نیز هشدار داده که اگر طرف‌های مقابل از این سازوکار برای مقاصد سیاسی کوته‌بینانه خود استفاده کنند، این احتمال وجود دارد که دکترین هسته‌ای ایران نیز تغییر کند.

سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه در همین پیوند گفت: اگر کشورهای اروپایی در شورای امنیت سازمان ملل تحریم‌ها را مجدداً علیه ایران اعمال کنند، همه در ایران متقاعد خواهند شد که دکترین هسته‌ای اشتباه بوده و باید تغییر مسیر بدهیم.

از طرفی سخنگوی وزارت امور خارجه انگلیس می‌گوید که این کشور در کنار شرکای بین‌المللی خود و از طریق کانال‌های مختلف دیپلماتیک، به دنبال کاهش تنش‌ بر سر پرونده هسته‌ای ایران است؛ اظهاراتی که نشان می‌دهد طرف‌های مقابل بی میل به مسیر تعامل و دیپلماسی با ایران نیستند.

از این رو شاید بتوان نشست ژنو را فرصتی برای پرهیز دادن طرف‌های مقابل از هرگونه اشتباه محاسباتی و تبیین دقیق دیدگاه‌ها و مطالبات جمهوری اسلامی ایران دانست.

به گفته وزیر امور خارجه کشورمان جلسات ژنو یک طوفان فکری برای پاسخ به این پرسش است که آیا واقعا راهی برای خروج از وضعیت کنونی وجود دارد یا نه.