همسایه غربی ایران شبیه قطر و امارات شد

عصر ایران: عراق با بیش از ۸۵ میلیارد دلار ذخایر ارزی، در رتبه چهارم کشورهای عربی قرار گرفت.

براساس گزارش صندوق بین‌المللی پول در سال ۲۰۲۴، عراق با ذخایر ارزی بیش از ۸۵ میلیارد دلار توانست در رتبه چهارم کشورهای عربی قرار گیرد. 

این رتبه برای کشوری که سال ها درگیر جنگ خارجی و سپس جنگ داخلی بود، بسیار حائز اهمیت است. 

عراق چگونه به این جایگاه رسید؟

کارشناسان می گویند جایگاه جدید عراق نتیجه مدیریت منابع نفتی و سیاست‌های مالی دولت عراق و نیز تلاش بغداد برای بهسازی روابط بین المللی در سال‌های اخیر است که در چهار محور اصلی باعث رشد درآمدهای ارزی این کشور شده است:

صادرات نفت به عنوان منبع اصلی ذخایر ارزی 

عراق یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت اوپک است. بیش از ۹۰ درصد درآمدهای ارزی این کشور از صادرات نفت حاصل می‌شود.

این کشور  سالانه بیش از ۱.۲ میلیارد بشکه نفت خام صادر می کند که میانگین صادرات روزانه حدود ۳.۳ میلیون بشکه است.

 درآمد حاصل از این صادرات بالغ بر ۱۱۵ میلیارد دلار  در سال است.

جذب سرمایه گذاری های کلان خارجی

اخیرا «محمد شیاع السودانی» نخست وزیر گفته است: طی دو سال اخیر بیش از ۶۲ میلیارد دلار سرمایه خارجی در بخش‌های نفت، گاز، مسکن، صنایع، کشاورزی و هتلداری جذب شده و به رشد اقتصادی عراق کمک کرده است. دفتر نخست وزیری عراق همچنین فرصت‌های سرمایه گذاری در این کشور را بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد کرده است.

گفتنی است کل سرمایه خارجی وارد شده به ایران در یک دهه گذشته، حدود ۲۵ میلیارد دلار برآورد می شود که بالاترین سقف جذب سرمایه در یک سال مربوط به سال ۲۰۱۷ یعنی زمان اجرای برجام است که در آن سال بیش از ۵ میلیارد دلار سرمایه به کشور جذب شد.

کاهش هزینه‌های غیرضروری

دولت عراق طی یک دهه گذشته سیاست‌هایی برای کنترل هزینه‌های عمومی و کاهش واردات غیرضروری اعمال کرده است. این اقدامات باعث حفظ و رشد ذخایر ارزی کشور شده است.

مدیریت درآمدهای نفتی در بانک مرکزی

بانک مرکزی عراق نقش مهمی در ذخیره و مدیریت درآمدهای نفتی ایفا کرده و با ایجاد حساب‌های ارزی در بانک‌های جهانی، ذخایر خود را بهینه‌سازی کرده است.

ساختمان جدید بانک مرکزی عراق در حال ساخت 

ذخایر ارزی کشورهای عربی

عربستان همچنتن در صدر کشورهای عربی از نظر میزان ذخایر ارزی است و بعد از آن، امارات و قطر و عراق قرار دارند:

عربستان سعودی:

ذخایر ارزی: 425 میلیارد دلار.

به دلیل صادرات نفت و سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی در پروژه‌های کلان اقتصادی.

امارات متحده عربی:

ذخایر ارزی: 176 میلیارد دلار.

فعالیت‌های متنوع اقتصادی و مالی مرکز اصلی ذخایر ارزی این کشور هستند.

قطر:

ذخایر ارزی: 95 میلیارد دلار.

گاز طبیعی مایع (LNG) منبع اصلی درآمدهای ارزی قطر است.

عراق:

ذخایر ارزی: 85 میلیارد دلار.

افزایش تولید و صادرات نفت، به همراه مدیریت بهتر منابع مالی، نقش کلیدی در این جایگاه داشته است.

(برخی منابع البته رتبه سوم را متعلق به عراق می دانند که با توجه به نزدیک بودن ذخایر ارزی دو کشور قطر و عراق، دور از ذهن نیست ولی تا لحظه نگارش این متن، آمار رسمی همین است که می خوانید.)

سایر کشورهای عربی:

کویت، عمان و مصر نیز در رده‌های بعدی قرار دارند، اما ذخایر ارزی آن‌ها به مراتب کمتر از کشورهای صدرنشین است.

یمن با ذخایر ارزی حدود یک میلیارد دلار در پایین‌ترین جایگاه قرار دارد.