یک اقیانوس جدید در حال شکل گرفتن بر روی کره‌زمین است!

فرارو: اقیانوس جدید بسیار نزدیک به آمریکا بر روی زمین متولد می‌شود، اما این اقیانوس بسیار عجیب است.

یک اقیانوس ممکن است به مرور زمان از شکافی در مثلث آفار در شاخ آفریقا ایجاد شود. این رویداد نادر و به یاد ماندنی پیامد مستقیم حرکت صفحات تکتونیکی است که همچنان به جدا شدنشان ادامه می‌دهند و شرق آفریقا را از بقیه قاره دور می‌کنند. برخورد تکتونیکی باعث ایجاد شکافی می‌شود که در حال تغییر شکل قاره آفریقا است مثلث آفار، یک فرورفتگی زمین شناسی که در آن سه صفحه تکتونیکی نوبی، سومالی و عربی به هم می‌رسند، در قلب این دگرگونی قرار دارد. روند شکاف میلیون‌ها سال است که ادامه داشته است، اما یک رویداد بزرگ در سال ۲۰۰۵ رخ داد، زمانی که شکافی به طول ۵۶ کیلومتری در صحرای اتیوپی باز شد و آن را در معرض دید عموم قرار داد و نشانه‌ای ملموس از جدایی آهسته این قاره بود. صفحه سومالی در حال دور شدن از صفحه نوبی است و پوسته زمین را از هم جدا می‌کند.

این فعالیت در نهایت یک حوضه اقیانوسی جدید ایجاد می‌کند، زیرا دریای سرخ و خلیج عدن، شکاف را زیر آب می‌برند و یک خشکی جداگانه شامل قطعات تکه تکه سومالی، کنیا، اتیوپی و تانزانیا ایجاد خواهد کرد. این دریای جدید، ششمین اقیانوس روی زمین، نه تنها جغرافیای آفریقا، بلکه معماری ژئوپلیتیک و اکولوژیکی آن را متحول خواهد کرد. چنین شکافتگی‌هایی زمانی اتفاق می‌افتد که نیرو‌های تنشی و کرنشی به پوسته و گوشته بالایی زمین وارد می‌شوند و باعث جدا شدن آن می‌شوند.

نتیجه آن شکافی است که از فرورفتگی‌ها و ارتفاعات محلی تشکیل شده و بین شکستگی‌ها یا گسل‌ها محدود شده است. دانشمندان این فرآیند را به ستون غول پیکری از سنگ فوق گرم که از گوشته زمین در زیر آفریقای شرقی برمی‌خیزد، مرتبط دانسته‌اند. ستون پوسته را فشرده می‌کند تا زمانی که بشکند. با گذشت زمان، پوسته گسترش می‌یابد، شکاف باز می‌شود و فعالیت‌های آتشفشانی آغاز می‌شوند.

آتشفشان ارتا آلی اتیوپی، یکی از فعال‌ترین دریاچه‌های گدازه‌ای روی زمین، بینش‌های مهمی را در مورد فرآیند‌های زمین‌شناسی فعال ارائه می‌دهد. فناوری جدید، از جمله دستگاه‌های جی پی اس و رادار ماهواره‌ای، به زمین‌شناسان اجازه داده است تا حرکات زمین را با دقت شگفت‌آوری اندازه‌گیری کنند. این ابزار‌ها تأیید می‌کنند که صفحه عربی با سرعت تقریباً ۲.۵ سانتی متر در هر سال از آفریقا دور می‌شود و صفحات آفریقایی با سرعت بسیار کندتر بین ۰.۵ تا ۱.۵ سانتی متری در سال از هم جدا می‌شوند.

اگرچه در مقیاس انسانی این تغییر بسیار کند است، اما نشانه‌ای واضح از شکاف نهایی آفریقا است. اگرچه شکل‌گیری اقیانوس جدید فرآیندی آهسته و دور است، اما این پتانسیل را دارد که بر جمعیت‌های انسانی و اکوسیستم‌ها تأثیر قابل‌توجهی بگذارد. در حالی که مکانیسم دقیق این تقسیم نامشخص است، دانشمندان توافق دارند که به طور اجتناب ناپذیری منجر به جابجایی قاره، به ویژه برای کسانی که در امتداد شکاف زندگی می‌کنند، خواهد شد.

بر اساس برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، بیش از ۱۵ میلیون نفر در حال حاضر به دلیل تغییرات محیطی و بلایای مرتبط با آب و هوا در آفریقا آواره شده‌اند. اگر روند فعلی ادامه یابد، صفحات سومالی و نوبی به دور شدن از هم ادامه خواهند داد؛ درست مانند تقسیم آفریقا و آسیا، در نتیجه فشار بیشتری بر منطقه ایجاد می‌کند و کل جوامع را دور می‌سازد، زیرا ادامه جابجایی خشکی‌ها را ناپایدار و حتی زیر آب می‌کشاند. در مقیاس کوچک، زمین‌لرزه‌های محلی، گسل‌های جدید، ایجاد شکاف و شاید مقداری آتشفشان وجود خواهد داشت. تأثیر آن می‌تواند باعث از بین رفتن گیاهان و جانوران می‌شود، زیرا زیستگاه آنها به طور کلی تغییر می‌کند یا ناپدید می‌شود و تأثیری فرعی بر تنوع زیستی کل قاره خواهد بود.

با این حال، پرده برداری از یک اقیانوس جدید، هم فرصت‌هایی برای شکوفایی اقتصادی و هم چالش‌های زیست محیطی به ارمغان می‌آورد. حتی کشور‌هایی که در حال حاضر محصور در خشکی هستند، مانند اوگاندا و زامبیا، می‌توانند خطوط ساحلی بدست آورند و راه‌های جدیدی را برای تجارت و بازرگانی داشته باشند. افتتاح بنادر جدید، بندر‌های ماهیگیری و زیرساخت‌های اینترنتی زیر دریا، پتانسیل اقتصادی این مناطق را به شدت تغییر خواهد داد و منجر به توسعه صنعتی و فناوری خواهد شد. علاوه بر این، ظهور یک اقیانوس جدید منجر به ایجاد محیط‌های اکولوژیکی متمایز، پرورش تنوع دریایی و همچنین حمایت از تحقیقات علمی مربوط به تکامل اقیانوسی خواهد شد.

مثلث آفار، منطقه‌ای با سابقه فسیلی عمیق است که قدمت آن به اجداد اولیه انسان امروزی می‌رسد و می‌تواند برای به دست آوردن بینشی در مورد رابطه پیچیده بین فرآیند‌های زمین شناسی و تکامل حیات روی زمین ارزشمند باشد. در حالی که این تقسیم هنوز میلیون‌ها سال در شرق آفریقا نیاز دارد، فعالیت‌های زمین‌شناسی همچنان سرنخ‌هایی را درباره آینده ارائه می‌دهد. مثلث آفار یادآور این است که نیرو‌های روی زمین هرگز از تغییر شکل مناظر، اکوسیستم‌ها و تمدن‌های ما دست بر نمی‌دارند.