معرفی بهترین جایگزین برای سپرده بانکی

برترین‌ها: با پایان سررسید اوراق گواهی سپرده خاص، سود ۳۰ درصدی دیگر در دسترس نیست. صندوق‌های درآمد ثابت به دلیل ریسک پایین و بازدهی بیشتر، به عنوان جایگزینی مطمئن‌تر برای سپرده‌های بانکی مطرح شده‌اند.

بعد از فرارسیدن سررسید اوراق گواهی سپرده خاص، دیگر سپرده‌گذاری با نرخ 30 درصد ممکن نیست و این نرخ تمدید نمی‌شود. این موضوع از سوی مسئولان نیز مورد تایید قرار گرفته است و به نظر می‌رسد نرخ چنین سپرده‌هایی حدود 25 درصد یا بر اساس نرخ بازده داخلی پروژه‌های تعریف‌شده مشخص شود. نرخ سود بانکی نیز برای سپرده یک ساله فعلا همان 20.5 درصد است و تغییری در آن ایجاد و اعلام نشده است. همین مساله کار را برای بسیاری از خانوارها و افراد دشوار می‌کند چرا که با نرخ‌های سپرده نمی‌توان تورم نقطه به نقطه بالای 31 درصد فعلی را پوشش داد. ریسک پایین سپرده‌‌های بانکی یکی از مهمترین عواملی است که افراد را تشویق می‌کند تا در آنها سرمایه‌گذاری کنند با این حال اگر نرخ سپرده چندان بالا نباشد و مردم انتظار داشته باشند تورم در همین محدوده بماند یا بیشتر شود، به دنبال جایگزین دیگری برای بانک هستند.

یکی از مهمترین و مطمئن‌ترین جایگزین های سرمایه گذاری در  بانک، صندوق درآمد ثابت بورس است. دلیل این موضوع هم آن است که صندوق درآمد ثابت هم ریسک پایینی دارد و هم بازدهی بسیار بهتری در مقایسه با بانک عاید افراد و سرمایه‌گذاران خود می‌کند. صندوق درآمد ثابت یکی از ابزارهای سرمایه‌گذاری است که با وجودی که مدت کمی از عمر آن نمی‌گذرد اما همچنان عده زیادی با آن ناآشنا هستند.

سابقه تاسیس صندوق‌های درآمد ثابت در کشور به اواخر سال 1387 برمی‌گردد. از آن زمان تاکنون صندوق‌های مختلف درآمد ثابت تاسیس شده‌اند. این صندوق‌ها ابتدا تمام مجوزهای لازم برای فعالیت را از سوی مراکز رسمی و معتبر کشور اخذ می‌کنند و سپس پولی را که از افراد جمع‌آوری کرده‌اند را عمدتا در مواردی مانند اوراق خزانه‌داری، اوراق مشارکت، سپرده بانکی و موارد مشابهی سرمایه‌گذاری می‌کند. بخش کوچکی از داریی این صندوق‌ها نیز صرف سرمایه‌گذاری در مواردی مانند صندوق درآمد ثابت می‌شود. علاوه بر این، هنگام فعالیت صندوق درآمد ثابت، باید گزارش دارایی‌های خود را ماهانه روی کدال منتشر کند و آمار و ارقام مربوط به معاملاتش هم روی صفحه tsetmc.com مربوط به صندوق مشخص است.

دلیل ریسک پایین صندوق‌های درآمد ثابت آن است که این صندوق‌ها عمدتا دارایی‌های کم‌ریسک مانند اوراق خزانه‌داری را انتخاب می‌کنند. با این حال، چنین دارایی‌هایی بیشتر از نرخ سپرده بانکی بازدهی می‌دهند. به همین دلیل هم این گزینه را می‌توان جایگزینی برای سپرده بانکی معرفی کرد.

صندوق‌های درآمد ثابت به چند دسته تقسیم می‌شوند و هر کدام می‌تواند برای برخی از مردم گزینه مناسبی باشد. این صندوق‌ها نه‌تنها برای ریسک‌گریزها و نگهداری بلندمدت از سوی این افراد مناسب هستند بلکه می‌توانند در کوتاه‌مدت نیز برای همه افراد گزینه خوبی باشند.

صندوق‌های درآمد ثابت از نظر نحوه معامله به دو دسته و از نظر پرداخت سود هم به دو دسته تقسیم می‌شوند. از نظر نحوه معامله، صندوق‌های درآمد ثابت به دو گروه قابل معامله در بورس (ETF) و غیرقابل معامله در بورس قسمت می‌شوند. صندوق‌های قابل معامله در بورس به راحتی مورد معامله قرار می‌گیرند و تنها با داشتن کد بورسی می‌توان آنها را معامله کرد. این کار محدود به روزهای شنبه تا چهارشنبه و ساعات 9 صبح تا 15 است. اما برای معامله در ساعات بیشتر هم راه‌حل وجود دارد. معامله صندوق‌های درآمد ثابت صدور و ابطالی با مراجعه به خود صندوق و تماس با آن امکان‌پذیر است و ساعات و روزهای آن معمولا محدودیت بسیار کمتری دارد.

از نظر نحوه پرداخت سود، صندوق‌ها را به دو دسته تقسیم سودی و بدون تقسیم سود بخش‌بندی می‌کنند. در صندوق‌های بدون تقسیم سود، اصل و سود پول تنها یک بار به هنگام ابطال و فروش واحدهای صندوق به صورت یکجا به حساب فرد واریز می‌شود. سود صندوق‌های بدون تقسیم سود معمولا کمی بالاتر از صندوق‌های تقسیم سودی است. اگر بخواهیم بازدهی سالانه سود بانکی را با صندوق درآمد ثابت بدون تقسیم سودی مقایسه کنیم، می‌توانید ببینید که اگر امروز 100 میلیون تومان در بانک سپرده‌گذاری کنید، سال بعد همین موقع 125 میلیون تومان دارایی خواهید داشت. این در حالی است که با سرمایه‌گذاری در برخی از صندوق‌های درآمد ثابت معتبر می‌توانید یک سال بعد این رقم را به 134 میلیون تومان برسانید که معادل 34 درصد بازدهی در یک سال است.

بسیاری از افراد و خانوارها هم به دنبال این می‌گردند که از سرمایه‌گذاری خود سود ماهانه بگیرند. برای این نوع سرمایه‌گذاران هم برخی انواع صندوق درآمد ثابت وجود دارد که چنین نقشی را بازی کنند. به این نوع صندوق‌ها، صندوق درآمد ثابت تقسیم سودی گفته می‌شود. صندوق‌های تقسیم سودی معتبر، سود بالاتری در مقایسه با بانک‌ها به افراد پرداخت می‌کنند. برخی از این صندوق‌ها در یک سال بازدهی 28.87 درصدی به سرمایه‌گذارانشان پرداخت می‌کنند. البته این صندوق‌ها قابلیت این را هم دارند که در صورت تمایل افراد، سود ماهانه پرداخت نکنند و اصل و سود پول را یکجا و هنگام فروش واحدهای صندوق به حساب سرمایه‌گذار پرداخت کنند.

صندوق‌های درآمد ثابت علاوه بر این که جایگزین خوبی برای بانک هستند و با نگهداری بلندمدت آنها می‌توان بازدهی بهتری نسبت به بانک به دست آورد، برای سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت هم مناسب هستند. حتی اگر افراد چند روز هم به سرمایه‌ای احتیاج نداشته باشند، می‌توانند آن را در صندوق‌های درآمد ثابت قرار دهند و از مزیت کسب سود روزشمار برخوردار شوند. این موضوعی است که بانک‌ها از آن بی‌بهره هستند. به همین دلیل هم معمولا هنگام تعطیلات تقاضا برای این صندوق‌ها بیشتر می‌شود چرا که حتی در ایام تعطیل نیز می‌توان از سود آنها بهره‌مند شد. در نهایت، کسانی که در بازارهای مختلف فعال هستند، معمولا سبد دارایی تشکیل می‌دهند و در گزینه‌هایی با ریسک متفاوت سرمایه‌گذاری می‌کنند. این دسته افراد می‌توانند به جای آن که بخشی از دارایی خود را در سپرده بانکی قرار دهند، صندوق درآمد ثابت را انتخاب کنند. در این صورت سود بیشتری نسبت به بانک دارند و میزان ریسک سبدشان را هم کاهش می‌دهند. نقدشوندگی بالای صندوق‌های درآمد ثابت در یک روز کاری و امکان دریافت تمکن مالی با استفاده از آنها مواردی دیگر هستند که نشان می‌دهند چرا باید در صندوق‌های درآمد ثابت سرمایه‌گذاری کنیم.