تصویری از «تی پارتی قجری» در تهران قدیم

همشهری آنلاین: در ماجرای ورود چای به ایران، پای انگلیسی‌ها و کمپانی هند شرقی در میان است. اگرچه در دوران قاجار هم هنوز قهوه، نوشیدنی رایج میان ایرانی‌ها بود، اما با صادرات انبوه چای توسط کمپانی هند شرقی، مردم کوچه و بازار هم با این نوشیدنی آشنا شدند.

حتی تا دوره مظفرالدین‌شاه هم چای، نوشیدنی طبقه اعیان بود و مردم کوچه و بازار تهران قهوه می‌نوشیدند. اما کمپانی هند شرقی با صادرات انبوه چای به ایران کار را به جایی رساند که در این دوره حدود یک ‌سوم واردات ایران به چای و قند اختصاص پیدا کرد. در این شرایط بود که کاشف‌السلطنه، سرکنسول مظفرالدین‌شاه در هندوستان، مقدمات کشت چای در ایران را فراهم کرد تا وابستگی به واردات چای کمتر شود. در همین دوران، کاشف‌السلطنه بذرها و نهال‌های چای را به لاهیجان و تنکابن منتقل کرد و با راه‌اندازی نخستین باغ‌های چای ایران در شمال کشور، میان مردم به «چایکار» معروف شد. با اقدامات او بود که چای بیش از پیش در فرهنگ غذایی ایرانیان جایی برای خود دست و پا کرد و با فراوانی چای، به‌تدریج این نوشیدنی جایگزین قهوه به‌عنوان نوشیدنی سنتی ایرانی‌ها در کوچه و بازار و مراسم مختلف شد.

با رونق تولید چای در ایران، مصرف آن هم به سرعت رواج یافت و تا پایان عصر قاجار چای به نوشیدنی اول مردم ایران تبدیل شد تا آنجا که مردم در «مهمانی چای» برای نوشیدن چای دور هم جمع می‌شدند. عکسی که مشاهده می‌کنید یکی از همین مهمانی‌ها را نشان ‌می‌دهد که آلفرد هینکن، عکاس و شرق شناس آلمانی گرفته است. این عکس که عکاس آن را «تی پارتی» زنان عنوان کرده است، زنانی را نشان می‌دهد که در فضای باز گرد هم آمده‌اند و مشغول نوشیدن چای هستند. ‌