چین و روسیه در برابر ترامپ پشت ایران ایستادند

عصرایران: خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ در گزارشی، نشست سه جانبه روز جمعه بین معاونان وزرای خارجه ایران، چین و روسیه در پکن را مانوری دیپلماتیک از سوی ۳ کشور متخاصم آمریکا دانسته و نوشت: روسیه و چین برای به چالش کشیدن طرح های ترامپ پشت سر ایران متحد می شوند.

چین و روسیه در محکوم کردن تحریم‌های آمریکا به ایران پیوستند و از تلاش‌ها برای احیای توافق هسته‌ای تاریخی با تهران (برجام) حمایت کردند؛ توافقی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در دوره اول ریاست‌جمهوری خود آمریکا را از آن خارج کرد و اکنون می‌خواهد آن را با توافقی جدید جایگزین کند.

بیانیه مشترک این سه کشور (ایران، چین و روسیه) - که همگی به درجات مختلف توسط آمریکا تحریم شده‌اند- پس از نشست روز جمعه پکن، بر ضرورت پایان دادن به محدودیت‌های یکجانبه تاکید کرده و بر ازسرگیری مذاکرات بین‌المللی بر سر فعالیت‌های هسته‌ای ایران تاکید کرده است.

روسیه و چین قبل از خروج ترامپ از برجام در سال 2018، از اعضای کلیدی در توافق دوران اوباما (برجام) هستند که فعالیت‌های هسته‌ای ایران را در ازای لغو تحریم‌ها محدود می‌کرد. آمریکا مدت‌ها نگران بود که ایران بتواند در صورت تمایل به ساخت سلاح هسته‌ای دست پیدا کند، چیزی که مقامات ایرانی آن را رد کرده‌اند و می‌گویند فعالیت های هسته ای آنها صرفا برای اهداف غیرنظامی است.

با ادامه یافتن بن بست، ایران ذخایر اورانیوم غنی شده با درجه نزدیک به تسلیحاتی خود را افزایش داده در حالی که واشنگتن تحریم های خود را تشدید کرده است.

"ما ژائوزو" معاون وزیر امور خارجه چین میزبان نشست روز جمعه بود که "سرگئی ریابکوف" معاون وزیر امور خارجه روسیه و "کاظم غریب آبادی" معاون وزیر امور خارجه ایران نیز حضور داشتند. "وانگ یی " وزیر امور خارجه چین نیز در یک نشست جداگانه با معاونان وزیرای خارجه روسیه و ایران حضور داشت.

"ما ژائوزو" پس از این دیدار به خبرنگاران گفت: "تعامل سیاسی و دیپلماتیک و گفت‌وگو بر اساس اصل احترام متقابل تنها گزینه قابل اجرا و عملی است".

ترامپ هفته گذشته بار دیگر بر علاقه خود به دستیابی به توافق هسته ای جدید با ایران تاکید کرد و هشدار داد که تنها جایگزین چنین توافق جدیدی برای جمهوری اسلامی ایران، اقدام نظامی است.

گردهمایی پکن به دنبال انبوهی از فعالیت‌های دیپلماتیک درباره برنامه هسته‌ای ایران برگزار می‌شود، زیرا قدرت‌های جهانی تلاش می‌کنند از بحران دیگری فرار کنند، در زمانی که جنگ‌های خاورمیانه و اوکراین خطراتی را برای قیمت انرژی و اقتصاد جهانی به همراه دارند.

"ویلیام فیگوئروا" استادیار دانشگاه "گرونینگن" در هلند که چین و خاورمیانه را مطالعه می کند، این نشست را "مانور دیپلماتیک" توصیف کرد.

او گفت: "این یک رد شدید موضع ترامپ با حمایت متحدان است" و افزود که این موضع نشان دهنده تغییر در سیاست نیست.

ایران در ماه‌های اخیر حداقل 2 دور از مذاکرات هسته‌ای اولیه با دیپلمات‌های بریتانیا، فرانسه و آلمان در ژنو داشته است. ترامپ همچنین نامه ای خطاب به رهبری ایران نوشته که روز چهارشنبه از طریق یکی از مقامات ارشد امارات متحده عربی در تهران به آنها تسلیم شده است.

محتویات این پیام مشخص نیست و هیچ پاسخ رسمی نیز دریافت نشده است.

مقطع بحرانی

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، درخواست ترامپ برای مذاکره را رد و آن را "ترفندی" خواند که برای سوق دادن کشورش به سوی تحریم‌های بیشتر طراحی شده است.

آخرین تحریم های آمریکا علیه ایران روز پنجشنبه اعلام شد که شامل تحریم "محسن پاک نژاد" وزیر نفت ایران نیز می شود.

شرکت کنندگان در نشست پکن بر لزوم پرهیز همه کشورها از اقداماتی که فعالیت های بازرسی ناظران آژانس بین المللی انرژی اتمی را که هنوز در ایران مشغول به کار هستند، تضعیف می کند، تاکید کردند. سازمان بین المللی انرژی هسته ای ماه گذشته از افزایش فعالیت‌های هسته‌ای ایران در چند ماه گذشته خبر داد.

وانگ یی وزیر خارجه چین روز جمعه پس از دیدار با معاونان وزرای خارجه ایران و روسیه در پکن گفت:" وضعیت دوباره به یک نقطه بحرانی رسیده است. ما باید برای صلح زمان بخریم، اختلافات را از طریق ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک حل کنیم و با استفاده از زور و تحریم های غیرقانونی مخالفت کنیم."

کشورهای اروپایی طرف توافق هسته‌ای 2015 - که به طور رسمی به عنوان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) شناخته می‌شود - برنامه‌هایی را برای اعمال مجدد تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد (اعمال مکانیزم ماشه) همزمان با انقضای برجام در اکتبر امسال تنظیم کرده‌اند. اگر آنها این کار را انجام دهند، ایران هشدار داده است که می تواند از معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای خارج شود.

خروج ایران از معاهده NPT  خطر درگیری را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد، زیرا تهران دیگر تحت بازرسی‌های بین‌المللی قرار نخواهد گرفت یا از تولید سلاح منع نخواهد شد.