ماجرای کشفِ سکه‌های تاریخی در حفاری‌های شیراز

ایلنا: براساس تصاویر منتشر شده از ترانشه‌های باستان‌شناختی حفر شده در محل احداث ایستگاه مترو بافت تاریخی شیراز، سازه‌های معماری خشتی از دل خاک بیرون آمده است که احتمال تاریخی بودن آن‌ها و تعلق‌شان به دوره قاجار و صفوی را تقویت کرده است.

 کشف سکه‌های تاریخی در ترانشه‌ها هنوز تایید نشده

اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود، برخی فعالان میراث فرهنگی در استان فارس روز گذشته از کشف سکه‌های تاریخی در ترانشه‌های حفر شده در محل حفر تونل مترو در محلِ بافت تاریخی شیراز خبر دادند. حال آنکه ستار خالدیان (رییس دانشگاه هنر شیراز و مسئول مستقیم پروژه کاوش‌های باستان شناختی مترو شیراز) این خبر را تایید نمی‌کند.

وی درباره این سکه‌ها و تاریخ آن‌ها و نیز احتمال یافت اشیای دیگری در این کاوش‌ها به ایلنا گفت: کار باستان‌شناسی چارچوب و ضوابط مشخص دارد و باید اجازه دهیم مطالعات تاریخی و جغرافیایی دقیق باستان‌شناسی آن‌ها انجام شود. در ادامه باستان‌شناسان به اقدامات میدانی و ژئوفیزیک می‌رسند و فعالیت‌های دقیق و کارشناسانه‌ی خود را در این بخش انجام می‌دهد. متاسفانه نگاه اشتباهی درباره کاوش‌های باستان شناختی بافت تاریخی شیراز وجود دارد که برخی تصور می‌کنند کاوش یعنی یک نفر با چند کارگر دارند زمین را می‌کنند.

او در ادامه درباره مشخصات سکه‌های یافت شده در کاوش‌های صورت گرفته در بافت تاریخی شیراز گفت: شما وقتی پیش یک پزشک می‌روید؛ اول یک حدس‌هایی می‌زند، بعد یک آزمایش پاتولوژی می‌گیرد و نمونه‌برداری می‌کند و بعد از آن می‌تواند در موردش برای شما حرف بزند. البته خبر کاوش‌ها برای وزارت میراث‌فرهنگی ارسال شده و یکی دو روز دیگر ما نشست خبری می‌گذاریم و درباره کاوش‌های بافت تاریخی شیراز صحبت می‌کنیم. اما الان اگر اطلاعات کافی نباشد و ما حرفی بزنیم، ممکن است اشتباه باشد و بعد گفته‌هایمان توسط دیگران نقض شود.

وی افزود: برخی دوستان می‌گویند در کاوش‌های باستان‌شناختی بافت تاریخی شیراز سکه به دست آمده است، من به دوستان توضیح دادم و گفتم اصلا به این صورت نیست که شما فکر می‌کنید. بزرگواران به دلایل مختلف می‌گویند اینجا کوزه‌ی طلا به‌دست آمده درحالیکه اینطور نیست که این دوستان مطرح می‌کنند.

بازدید از کاوش‌های مترو شیراز فعلا مقدور نیست

رییس دانشگاه هنر شیراز در پاسخ به این سوال که آیا اجازه‌ی بازدید عمومی از عملیات کاوش به رسانه‌ها داده می‌شود یا خیر، گفت: الان زمان مناسبی برای این اقدام در بحث کاوش‌های باستان شناختی مترو شیراز نسیت. نزدیک بودن حرم مطهر شاهچراغ (علیه السلام) به ایستگاه مترو و محوطه‌ی کاوش‌های باستان شناختی یکسری مباحث شبه‌امنیتی ایجاد می‌کند و ما هم گفته‌ایم باید کار مقداری جلوتر برود و بعد از آن خبرنگاران با حضور متخصصان و دوستان شهرداری امکان حضور برای بازدید و گفتگو درباره مباحث علمی را خواهند یافت.

وی نسبت به نگرانی‌های موجود در تسریع احداث تونل مترو بافت تاریخی شیراز و احتمال انجام کاوش‌های سطحی با هدف تسریع در روند احداث تونل مترو بافت تاریخی شیراز با بیان این مطلب که «کاوش‌ها سطحی نیست و دانشگاه هنر شیراز نیز هیچ ارتباط سازمانی با هیچیک از دستگاه‌ها ندارد.»، افزود: بنده نه از شهردار و نه از استاندار دستور می‌گیرم و کار علمی خود را انجام می‌دهم. مثل یک جراح که در اتاق عمل است و دارد کار خودش را انجام می‌دهد و گاهی اوقات حاشیه‌سازی‌ها برایش ایجاد مشکل می‌کند. مترو و شهرداری هیچ دخالتی در کار ما ندارند و اتفاقا همکاری خوبی با پژوهشگاه میراث فرهنگی وجود دارد. بنابراین هیچ نگرانی در این زمینه وجود ندارد.

رییس دانشگاه هنر شیراز با اشاره به اطلاع‌رسانی‌های صورت گرفته درخصوص یافته‌های باستان‌شناختی در پروژه احداث تونل مترو بافت تاریخی شیراز ظرف دو روز آینده گفت: الان سعی ما این است که کار کاوش در آرامش انجام شود.

لازم به ذکر است از منظر قانونی؛ یافته‌های باستان‌شناسی اعم از آثار معماری و سفال‌ها و هر اثر بدست آمده در محل ترانشه‌های حفر شده برای بررسی باستان‌شناختی در هر عملیاتی باستان‌شناسانه و از جمله حفاری‌های‌های باستان‌شناسی مترو بافت تاریخی شیراز باید به یگان حفاظت میراث فرهنگی استان فارس تحویل داده شود. همچنین تمامی عملیات کاوش و بهره‌برداری و بررسی آثار باید با حضور ناظر تعیین شده از سوی اداره کل میراث فرهنگی استان فارس صورت بگیرد.

کاوش‌های باستان‌شناختی در ایستگاه مترو بافت تاریخی شیراز قرار بود براساس مجوز صادر شده از سوی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری از ۲۸ اسفندماه سال گذشته به مدت یک ماه آغاز شود، ولی با یک هفته تاخیر در تاریخ ۵ فروردین ماه سالجاری آغاز شد.