پایتخت مجردهای کشور مشخص شد

لیلا مهداد در هفت صبح نوشت: سقف‌های کوچکِ زیر بام کلانشهر، ساده و نُقلی چیدمان شده‌اند؛ عاری از هر وسیله تجملی و زرق و برق خانه‌های دیگر شهر. زیر این سقف‌ها بوی غذاهای جاافتاده کمتر می‌پیچد. خبری از هیاهوی مهمانی‌های فامیلی نیست. اینجا سکوت و تنهایی موج می‌زند. خانه‌هایی که انتخاب می‌شوند برای تنهایی، استقلال، خودسازی و ... زندگی‌‎های تک‌نفره‌ای که گاهی روی دوش صاحبخانه سنگینی می‌کنند. 

15 میلیون دختر ازدواج نکرده اند

آمارهای مرکز آمار ایران گواه این مسئله‌اند که در سال 1403 حدود 87 میلیون در کشور زندگی می‌کنند؛ از این تعداد 43میلیون نفر زن هستند. زنانی که حدود 21میلیون نفرشان کمتر از 35سال دارند، البته طبق آمارها 15میلیون این 21میلیون نفر دخترند.

اگر بخواهیم این 15میلیون دختر را به تفکیک سنی بررسی کنیم باید بگوییم 7.5میلیون نفر زیر 12سال‌اند، 3.5میلیون نفر نوجوان‌اند و 2میلیون و 400هزار نفر دوران جوانی را سپری می‌کنند یعنی بین 25 تا 34سال دارند. البته از میان جمعیت 4میلیون نفری دختران 18سال به بالا، 2میلیون و 200هزار نفر هم دانشجو هستند. از میان جمعیت دانشجو هم حدود یک‌ونیم میلیون نفر در مقطع لیسانس، 800هزار نفر در مقطع فوق‌لیسانس و 112هزار نفر در مقطع دکترا مشغول به تحصیل‌اند. 

 40درصد زنان 30-35ساله تهرانی مجردند 

بر اساس داده‌های موجود تا سال 2023 میانگین سن ازدواج زنان تهرانی به 28سال و مردان به 32سال رسیده، البته 40درصد زنان 30-35ساله تهرانی مجردند در حالی که این رقم در سال 1380 تنها 15درصد بوده. بنابر گفته‌های شهلا کاظمی‌پور، جمعیت‎‌شناس از جمعیت دختران 15 تا 34سال در مجموع 6میلیون‌نفر متاهل‌اند. این جمعیت‌شناس می‌گوید:«این در حالی است که میانگین سن ازدواج 25.5سال است، البته این رقم در دهه‌های اخیر حدود 2سال افزایش داشته است.»

کاظمی‌پور تجرد قطعی را یکی از شاخص‌های جمعیت‌شناسی عنوان می‌کند. او اظهار می‌کند:« معمولا این سن برای مردان 50سال و برای زنان 45سال است.» این جمعیت‌شناس 2درصد تجرد قطعی در مردان را به عدم تمایل به ازدواج،‌ معلولیت و سایر عوامل نسبت می‌دهد. هرچند این رقم برای زنان هم حدود 2درصد است. کاظمی‌پور نسبت به یک مسئله هشدار می‌دهد و می‌گوید:«سن تجرد قطعی در دختران کاهش یافته‌، به‌طوری که در حال حاضر سن تجرد قطعی در دختران از 40-45سال به 38سالگی رسیده.»

رشد 62.5درصدی تجرد قطعی طی 9سال 

در تحلیل افزایش نرخ تجردنشینی در تهران از سال 1395 تاکنون باید ابعاد مختلفی را مدنظر قرار داد.  یکی از این ابعاد، تجرد قطعی افراد بالای 40سال است، فاکتوری که براساس داده‌های آمار از 8درصد سال 1395 به 13درصد در سال 1404 رسیده؛ یعنی رشد 62.5درصدی طی 9سال. 

در بحث عوامل اقتصادی دخیل در این مسئله، قیمت مسکن در پایتخت است که از سال 1395 تا 1404 افزایش 300درصدی را تجربه کرده است. این در حالی است که نرخ بیکاری جوانان تحصیلکرده برای زنان 35درصد اعلام شده و برای مردان 28درصد تخمین زده شده است.

تحولات آموزشی و سهم زنان در تحصیلات تکمیلی را هم نباید از نظر دور داشت. طبق آمارهای موجود سهم زنان در تحصیلات تکمیلی از 15درصد سال 1395 به 65درصد در سال 1404 رسیده. این در حالی است که 40درصد زنان با مدرک دکتری در تهران مجردند و این یعنی بخشی از شکاف تحصیلی زنان و مردان؛ شکافی که در گروه سنی 30-40 سال است حدود 1.8برابر شده است.