دو قلم کالای اساسی دیگر از سفره ایرانی‌ها دورتر شد

مهر: رصد بازار کالاهای اساسی نشان می‌دهد، هر بسته کنسرو ماهی ۱۸۰ گرمی از ۹۹.۸۰۰ تومان به ۱۰۵ هزار تومان و هر قوطی ۸۰۰ گرمی یکی از برندها از ۹۷ هزار تومان به ۱۰۵ هزار تومان تغییر قیمت داشته‌اند.

رصد بازار کالاهای اساسی مصرف روزانه خانوار ایرانی در هفته سوم اردیبهشت ۱۴۰۴ انجام شد.

بازار روغن

دو هفته قبل معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در ششمین نشست کارگروه تنظیم بازار کالاهای کشاورزی با اشاره به شیطنت‌هایی که در توزیع روغن خوراکی وجود دارد از بخش خصوصی و واردکنندگان خواست به تعهدات‌شان عمل کرده و روغن‌های خوراکی وارداتی موجود در انبارهای خود را به بازار عرضه کنند.

با وجود این تاکید همچنان تولیدکنندگان روغن خوراکی را قطره چکانی عرضه می‌کنند به طوری که در هفته معمولاً تنها روزی که روغن توزیع می‌شود فروشگاه‌های زنجیره‌ای روغن دارند و دوباره در باقی روزهای هفته قفسه‌ها خالی است.

در خرده فروشی‌ها همچنان روغن خوراکی آفتاب گردان موجود نیست و فروشندگان خرد عنوان می‌کنند تولیدکنندگان آنها را ملزم به خرید یک کارتن (روغن خوراکی ۱۲ عدد و نباتی ۴ قوطی) می‌کنند که هزینه کردن برای حمل و نقل این تعداد محدود صرفه اقتصادی ندارد ضمن آنکه پاسخگو بازار تقاضا نیست.

برخی از آنها عنوان می‌کنند مبادرت به خرید از بازار آزاد می‌کنند که با قیمت بالاتر ناچار به خرید هستند و این فروشندگان هم با درصد سود بالاتر به فروش می‌رسانند. به عنوان مثال در حالی که روی قوطی روغن نباتی ۵ کیلو گرمی خورده ۳۶۹.۵۰۰ تومان خرده‌فروش‌ها آن را ۴۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسانند.

این در حالی است که واردکنندگان روغن خام و تولیدکنندگان روغن خوراکی ارز دولتی برای این محصول استراتژیک دریافت کرده‌اند و قیمت گذاری روغن خام در ایران بالاتر از نرخ جهانی است با این وجود به دلیل عدم نظارت از سوی دستگاه‌های نظارتی از تعزیرات تا وزارت جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت سبب شده تا توزیع این کالای پرمصرف قطره چکانی توزیع شود.

از سوی دیگر عدم شفاف در زنجیره تولید و توزیع سبب شده تا تولیدکنندگان صنف و صنعت مبادرت به خرید مازاد نیاز کرده و انبار کنند. بخشی از روغن‌های تولیدی با ارز دولتی به شکل غیررسمی سر از بازار آزاد درآورده و سوداگران به دنبال بازار سیاه روغن خوراکی هستند.

قند و شکر

بخشی از بازار قند و شکر مربوط به محصولاتی با بسته بندی بدون درج هیچ نوشته‌ای مبنی بر پروانه کسب، تاریخ تولید و انقضا، قیمت و… است. فروشندگان سلیقه‌ای قیمت گذاری کرده و هر بسته به ظاهر یک کیلو گرمی با نرخ ۶۵ تا ۷۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.

فروشگاه‌های زنجیره‌ای در چند هفته اخیر تعداد محدودی شکر داشته که اول صبح به اتمام می‌رسید و در دو هفته اخیر هم قفسه‌های این محصول در اغلب روزها خالی است.

توزیع غیررسمی برخی از بسته‌ها تولید ۱۴۰۵ خورده و تاریخ انقضا ۱۴۰۳. این امر نشان می‌دهد نظارتی بر تولید و عرضه برخی کالاهای اساسی از جمله قند و شکر وجود ندارد.

بازار گوشت قرمز

از ابتدا سال توزیع گوشت دولتی محدود شده به طوری که صبح‌های زود، قبل از شروع کار فروشگاه‌های زنجیره‌ای افراد برای خرید گوشت دولتی صف بسته بودند. این محدودیت در دو هفته اخیر بیشتر نمود پیدا کرده و برخی از فروشگاه داران عنوان می‌کنند حدود دو هفته است که سهمیه گوشت دولتی آنها محدودتر شده است.

در این هفته رئیس سازمان دامپزشکی کشور در نشست خبری به حادثه اسکله شهید رجایی بندر عباس اشاره کرد و گفت، حدود ۲۰۰ کانتینر گوشت در این بندر بود که ۲ کانتینر گوشت گوسفندی، گوساله ۲۳ کانتینر، یک کانتینر ماهی، یک کانتینر پا مرغ و ۱۷ کانتینر از ۷۱ کانتینر گوشت بوفالو ترانزیتی در محل انفجار بودند و از بین رفته‌اند.

بازار حبوبات

افزایش قیمت نجومی در بازار حبوبات سبب شده تا بسته‌های با وزن کمتر بسته بندی شده به طوری که امروز لوبیا چیتی ۵۰۰ گرمی ۲۷۰ هزار تومان قیمت گذاری شده است.

همچنین برخی برندها تولیدات جدید خود را با وزن ۸۰۰ گرم به بازار عرضه می‌کنند زیرا افزایش بسیار قیمت‌ها موجب ریزش بازار تقاضا شده علاوه بر این که بازار کشش افزایش بیشتر را ندارد؛ از این رو، تولیدکنندگان بسته‌های ۸۰۰ گرمی را با همان قیمت ۹۰۰ گرمی در برخی موارد با قیمت بالاتر عرضه می‌کنند. به عنوان مثال، هر بسته لوبیا قرمز ۸۰۰ گرمی ۲۹۸.۹۰۰ تومان قیمت گذاری شده که پیش‌تر بسته ۹۰۰ گرمی آن ۲۷۰ هزار تومان بود.

بازار لبنیات

در این بازار پنیر با قیمت گذاری دولتی (هر بسته ۴۰۰ گرمی یو اف) یافت نمی‌شود و همین پنیر با افزوده شدن ویتامین D به مبلغ ۵۸ هزار تومان عرضه می‌شود.

در حالی که هنوز قیمت جدید شیر خام از سوی وزیر جهاد کشاورزی اعلام نشده است قیمت شیر برخی برندها افزایش یافته و از هر بطری ۵۹ هزار تومان به ۶۳ هزار تومان رسیده است.

بازار کنسروها

تن ماهی ۱۸۰ گرم، اسفند ماه ۹۹.۸۰۰ تومان بود و در هفته جاری محصولات جدید با نرخ ۱۰۵ هزار تومان قیمت گذاری شده است. همچنین در بازار رب گوجه فرنگی یکی از برندها در سال جدید هر قوطی رب را از ۷۵ هزار تومان به ۸۵ هزار تومان تغییر قیمت داد. در ادامه ۸۵ هزار تومان به ۹۷ هزار تومان تغییر یافت.